Νέα προσπάθεια για τα Στενά του Ορμούζ εν μέσω κατακόρυφης πτώσης των διελεύσεων

Σε τροχιά διπλωματικών πιέσεων βρίσκεται εκ νέου η αποκατάσταση της ναυσιπλοϊας στα Στενά του Ορμούζ, την ώρα που τα στοιχεία καταγράφουν δραματική μείωση των διελεύσεων εμπορικών σκαφών από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα.

Οι διαμεσολαβητές εστιάζουν στην επαναλειτουργία της οδού, με την Τεχεράνη να συμφωνεί στη σύνταξη μιας λίστας προϋποθέσεων ύστερα από τις παρεμβάσεις απεσταλμένου του Κατάρ.

Καθώς οι ΗΠΑ έχουν αποσυρθεί από τις συνομιλίες επιλέγοντας μια εκστρατεία οικονομικής πίεσης, ο πρωθυπουργός του Κατάρ συνάντησε την Πέμπτη στην Τεχεράνη ανώτατους Ιρανούς ηγέτες, τονίζοντας τη σημασία της επιστροφής στο προπολεμικό καθεστώς της ελεύθερης διέλευσης.

Το Κατάρ, σύμμαχος των ΗΠΑ και γείτονας του Ιράν στον Περσικό Κόλπο, μαζί με το Πακιστάν, βοήθησαν στη διαμεσολάβηση για ένα μνημόνιο συναντίληψης τον Ιούνιο.

Η συμφωνία αυτή οδήγησε σε εκεχειρία και καθόρισε τους όρους για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, το στενό πέρασμα μεταξύ Ιράν και Ομάν από το οποίο προπολεμικά διερχόταν το 20% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου.

Μετά την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ πριν από έξι μήνες, το Ιράν απείλησε να πλήξει κάθε σκάφος που θα διέσχιζε τα στενά χωρίς τη δική του άδεια. Η κίνηση αυτή περιόρισε κατακόρυφα τη θαλάσσια κυκλοφορία και εκτόξευσε τις τιμές του πετρελαίου, προσφέροντας στην Τεχεράνη ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί.

Κατά τη διάρκεια της αποστολής του στην Τεχεράνη την Πέμπτη, ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντελραχμάν Αλ Θάνι, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι υπογράμμισε στους Ιρανούς αξιωματούχους τη σημασία της τήρησης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Στη συνέχεια, ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, δήλωσε ότι η χώρα του προετοιμάζει τη λίστα με τους όρους για το άνοιγμα του περάσματος, ανταποκρινόμενη στο αίτημα των διαμεσολαβητών.

Μιλώντας μέσω διερμηνέα στην τηλεόραση Al Manar, ο Ρεζαΐ σημείωσε ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει με το Ομάν για έναν ναυτιλιακό διάδρομο μέσω των στενών, με τμήματα της διαδρομής να βρίσκονται στα χωρικά ύδατα του Ομάν και άλλα στα ιρανικά. Τα πλοία θα χρησιμοποιούν ένα καθορισμένο κεντρικό κανάλι, εφόσον οι ΗΠΑ ικανοποιήσουν τους όρους που θέτει η Τεχεράνη.

Στο παρελθόν, οι απαιτήσεις του Ιράν περιλάμβαναν τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, την καταβολή αποζημιώσεων και την άρση των κυρώσεων. Παραμένει ωστόσο ασαφές εάν η Τεχεράνη προτίθεται να τροποποιήσει αυτά τα αιτήματα, ώστε να γίνουν αποδεκτά από την αμερικανική πλευρά, ενώ τις τελευταίες εβδομάδες η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον περιορίζονται σε εμπρηστικές δηλώσεις, αφήνοντας το πεδίο της διπλωματίας αποκλειστικά σε τρίτες χώρες.

Την ίδια στιγμή, σημαντική κάμψη παρουσιάζει η εμπορική ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα κρισιμότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο, καθώς μόλις πέντε εμπορικά σκάφη διέσχισαν τον θαλάσσιο δίαυλο την Πέμπτη, βάσει των πρώτων διαθέσιμων δεδομένων.

Η πτώση αυτή αποτυπώνεται έντονη αν συγκριθεί με την αμέσως προηγούμενη ημέρα, όταν καταγράφηκαν 17 διελεύσεις, αλλά και με τον ημερήσιο μέσο όρο του τελευταίου δεκαημέρου, ο οποίος κυμαίνεται σταθερά στα 15 πλοία.

Ανάμεσα στα λίγα σκάφη που πραγματοποίησαν το πέρασμα περιλαμβάνονται δύο μεσαίου μεγέθους δεξαμενόπλοια, καθώς και ένα υπερδεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου, σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν από την πλατφόρμα ναυτιλιακής αποτύπωσης Kpler με ώρα καταγραφής 02:25 GMT της Παρασκευής.

Πάντως, ο τελικός απολογισμός παραμένει ανοιχτός σε αναθεωρήσεις, καθώς αρκετά πλοία συνηθίζουν να απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους εν πλω, καθιστώντας την προσωρινή τους θέση αόρατη στις ψηφιακές πλατφόρμες.