Νέο σοκ στις αγορές από πετρέλαιο και γεωπολιτική – Επιστρέφει ο φόβος του πληθωρισμού

Σε κλοιό πιέσεων βρίσκονται οι διεθνείς αγορές τη Δευτέρα, καθώς η νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου, η ένταση στη Μέση Ανατολή και η αυξανόμενη πολιτική αβεβαιότητα στην Ευρώπη επαναφέρουν στο προσκήνιο τον κίνδυνο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού.

Το αργό πετρέλαιο Brent ενισχύθηκε σχεδόν κατά 1,5%, φθάνοντας στα 97,6 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά εβδομάδων. Την προηγούμενη εβδομάδα είχε ήδη καταγράψει άνοδο σχεδόν 8%, ενώ πλέον βρίσκεται περίπου 35% υψηλότερα σε σύγκριση με τα τέλη Φεβρουαρίου, πριν από την έναρξη του πολέμου.

Η νέα ώθηση στις τιμές ήρθε μετά την ανακοίνωση της Τεχεράνης ότι σχεδιάζει να ορίσει απαγορευμένη ζώνη έξω από το Στενό του Ορμούζ τις επόμενες ημέρες. Η εξέλιξη ακολούθησε αμερικανικά πλήγματα εναντίον τριών ιρανικών δεξαμενόπλοιων και την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης εναντίον δύο πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.

Η απειλή για τις ενεργειακές ροές μέσω ενός από τα σημαντικότερα περάσματα πετρελαίου παγκοσμίως αυξάνει την ανησυχία ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους θα περάσει γρήγορα στις τιμές καταναλωτή.

Ήδη οι τιμές του ντίζελ, καυσίμου ζωτικής σημασίας για τις μεταφορές, τη ναυτιλία, τη γεωργία και τη μεταποίηση, έφθασαν σε επίπεδα-ρεκόρ την προηγούμενη εβδομάδα και βρίσκονται περίπου 90% υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.

Οι ευρωπαϊκές μετοχές υποχωρούσαν περίπου 0,3%, καθώς οι επενδυτές περιόριζαν το ρίσκο ενόψει των κρίσιμων στοιχείων για τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ αργότερα μέσα στην εβδομάδα. Στη Wall Street οι συναλλαγές ήταν περιορισμένες λόγω αργίας, με τα futures του Nasdaq να ενισχύονται περίπου 0,3%, ενώ οι κινήσεις στα συμβόλαια του S&P 500 παρέμεναν υποτονικές.

Ο πληθωρισμός ξαναβάζει τις κεντρικές τράπεζες στο παιχνίδι

Η ισχυρή άνοδος των τιμών σε καύσιμα και τρόφιμα περιπλέκει τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο οι πληθωριστικές πιέσεις να αποδειχθούν πιο επίμονες από όσο αναμενόταν.

Στο επίκεντρο των επενδυτών βρίσκεται πλέον η ανακοίνωση του δείκτη τιμών καταναλωτή στις ΗΠΑ, η οποία θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τις προσδοκίες σχετικά με την επόμενη κίνηση της Federal Reserve.

Η ισχυρότερη του αναμενομένου έκθεση για την απασχόληση στις ΗΠΑ, με αύξηση των θέσεων εργασίας κατά 162.000 τον Αύγουστο, ενίσχυσε ήδη τα σενάρια νέας νομισματικής σύσφιξης. Οι αγορές αποτιμούν πιθανότητα περίπου 58% για αύξηση επιτοκίων στη συνεδρίαση της Fed στις 16 Σεπτεμβρίου και περίπου 70% για κίνηση τον Οκτώβριο.

Στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να αυξήσει την Πέμπτη το βασικό επιτόκιο στο 2,75%. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης υποδηλώνουν πιθανότητα περίπου 75% για ακόμη μία αύξηση, στο 3%, έως τον Δεκέμβριο.

Ανάλογες προσδοκίες καταγράφονται και για την Τράπεζα της Ιαπωνίας. Οι αγορές τιμολογούν πιθανότητα περίπου 75% για αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της 18ης Σεπτεμβρίου και περίπου 60% για μία ακόμη κίνηση μέχρι το τέλος του έτους.

«Η υπομονή των κεντρικών τραπεζών κατά τη διάρκεια του ενεργειακού σοκ έχει στηρίξει τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων και τον πιστωτικό κύκλο», δήλωσε ο Bruce Kasman, επικεφαλής παγκόσμιας οικονομικής έρευνας της JPMorgan. «Ωστόσο, οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται τώρα σε κίνηση».

Πολιτική αβεβαιότητα στην Ευρώπη – Στο επίκεντρο η AfD

Στην αγορά συναλλάγματος, το ευρώ παρέμεινε σχετικά σταθερό, γύρω στο 1,1625 δολάριο. Το ενιαίο νόμισμα έχει απομακρυνθεί από τα υψηλά τριών μηνών που κατέγραψε τον Αύγουστο, ενώ οι αναλυτές εκτιμούν ότι η αυξανόμενη πολιτική αβεβαιότητα στην Ευρώπη μπορεί να περιορίσει την ανοδική του δυναμική.

Στη Γερμανία, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέλαβε την πρώτη θέση στις εκλογές της Κυριακής στη Σαξονία-Άνχαλτ, φέρνοντας για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ένα ακροδεξιό κόμμα τόσο κοντά στην ανάληψη εξουσίας σε επίπεδο κρατιδίου.

Αν και η AfD δεν εξασφάλισε αυτοδυναμία και απέχει ακόμη σημαντικά από την ανάληψη της ομοσπονδιακής εξουσίας, οι θέσεις της για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα και ειδικότερα για το κοινό νόμισμα προκαλούν προβληματισμό στις αγορές.

«Αυτή η εξέλιξη είναι επικίνδυνη για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του ενιαίου νομίσματος», σχολίασε η Kathleen Brooks, διευθύντρια ερευνών της XTB.

Οι πολιτικοί κίνδυνοι δεν περιορίζονται στη Γερμανία. Στη Γαλλία, πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η Μαρίν Λεπέν θα μπορούσε να επικρατήσει στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους.

«Τα επόμενα χρόνια θα μπορούσαν να φέρουν κύματα πολιτικών αλλαγών στην Ευρώπη και μια στροφή προς τα δεξιά στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της», ανέφερε η Brooks, εκτιμώντας ότι το πολιτικό σκηνικό μπορεί να αποτελέσει μακροπρόθεσμο βαρίδι για το ευρώ.

Το ενιαίο νόμισμα υποχωρεί περίπου 1,1% από την αρχή του 2026 έναντι του δολαρίου, εμφανίζοντας τη χειρότερη επίδοση μεταξύ των βασικών νομισμάτων. Αντίθετα, το ιαπωνικό γεν ενισχύεται περίπου 0,7% και η στερλίνα περίπου 0,4%.

Ράλι στο γεν

Το δολάριο υποχώρησε περίπου 1% έναντι του γεν, στα 154,6 γεν, καθώς το ιαπωνικό νόμισμα ενισχύθηκε σε υψηλό επτά μηνών.

Το γεν είχε ήδη καταγράψει την ισχυρότερη εβδομαδιαία επίδοσή του σε διάστημα ενός μήνα, καθώς οι αυξανόμενες προσδοκίες για αύξηση των επιτοκίων από την Τράπεζα της Ιαπωνίας, σε συνδυασμό με την απειλή νέων επίσημων παρεμβάσεων στην αγορά συναλλάγματος, πυροδότησαν ισχυρές αγορές.

Για τις αγορές, πάντως, ο βασικός κίνδυνος παραμένει ο ίδιος: μια παρατεταμένη άνοδος του πετρελαίου θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό την ώρα που οι μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες ετοιμάζονται εκ νέου να αυστηροποιήσουν τη νομισματική τους πολιτική. Ο συνδυασμός υψηλότερου ενεργειακού κόστους, αυξημένων επιτοκίων και γεωπολιτικής αβεβαιότητας δημιουργεί ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σκηνικό για τις μετοχές και τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου.