Νεπάλ: Τουλάχιστον 676 νεκροί, αγωνία για σχεδόν 3.000 αγνοούμενους μετά τις καταστροφικές πλημμύρες

Οι αρχές του Νεπάλ επανέλαβαν το Σάββατο τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, έπειτα από προσωρινή διακοπή λόγω έντονης βροχόπτωσης και πυκνής ομίχλης, καθώς συνεχίζεται η αγωνιώδης προσπάθεια εντοπισμού σχεδόν 3.000 ανθρώπων που εξακολουθούν να αγνοούνται μετά τη σαρωτική πλημμύρα που έπληξε την περιοχή των Ιμαλαΐων, κοντά στα σύνορα με το Θιβέτ.

Ο μέχρι στιγμής απολογισμός είναι δραματικός. Τουλάχιστον 669 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο Νεπάλ και άλλοι επτά στο κινεζικό Θιβέτ, ενώ περίπου 2.426 άνθρωποι αγνοούνται στο Νεπάλ και 554 στην κομητεία Gyirong του Θιβέτ. Μεταξύ των αγνοουμένων βρίσκονται περισσότεροι από 540 ξένοι υπήκοοι, αρκετοί από τους οποίους είχαν ταξιδέψει στην περιοχή ως προσκυνητές ή τουρίστες.

Η καταστροφή εκδηλώθηκε την Τετάρτη, όταν η κατάρρευση παγετώνα και τεράστιων όγκων πάγου και βράχων προκάλεσε έναν εξαιρετικά ισχυρό χείμαρρο. Νερό, λάσπη, πέτρες και συντρίμμια κινήθηκαν με τεράστια ορμή μέσα από τα ορεινά ποτάμια της περιοχής, παρασύροντας κατοικίες, δρόμους, γέφυρες, οχήματα και σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι επιστήμονες εξακολουθούν να εξετάζουν τον ακριβή μηχανισμό που προκάλεσε την κατάρρευση. Οι υψηλές θερμοκρασίες και η σταδιακή αποσταθεροποίηση των παγετώνων θεωρούνται παράγοντες που μπορεί να έχουν συμβάλει. Το Νεπάλ έχει χάσει σχεδόν το ένα τρίτο των παγετωνικών πάγων του τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία για την αυξανόμενη έκθεση των Ιμαλαΐων σε τέτοιου είδους ακραία φαινόμενα.

Οι έρευνες είχαν διακοπεί προσωρινά το Σάββατο εξαιτίας της κακοκαιρίας, όμως ελικόπτερα μπόρεσαν να απογειωθούν ξανά όταν βελτιώθηκε η ορατότητα στην ιδιαίτερα πληγείσα περιοχή Rasuwa. Οι διασώστες έχουν να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τις δύσκολες καιρικές συνθήκες, αλλά και κατεστραμμένους δρόμους, κομμένες επικοινωνίες και εξαιρετικά δύσβατο ορεινό έδαφος.

Πρόσθετη ανησυχία προκάλεσαν δύο λίμνες που σχηματίστηκαν μετά την καταστροφή. Μία από αυτές άρχισε να υπερχειλίζει, αυξάνοντας τον φόβο μιας δεύτερης πλημμύρας και αναγκάζοντας τις αρχές να αναστείλουν προσωρινά τις επιχειρήσεις και την αποστολή βοήθειας.

Μέχρι το Σάββατο ο άμεσος κίνδυνος είχε μειωθεί, καθώς δορυφορικές εικόνες έδειξαν ότι η λίμνη αποστραγγίζεται σταδιακά. Ωστόσο, οι αρχές προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος δευτερογενών καταστροφών δεν έχει εξαλειφθεί και οι δύο λίμνες εξακολουθούν να παρακολουθούνται με drones, δορυφορικά συστήματα και άλλα μέσα.

Δύσκολη η αναγνώριση των θυμάτων

Τρεις ημέρες μετά την καταστροφή, οι αρχές βρίσκονται αντιμέτωπες και με ένα ακόμη ιδιαίτερα δύσκολο πρόβλημα. Ορισμένες σοροί έχουν ανασυρθεί σε τέτοια κατάσταση ώστε η αναγνώρισή τους με συμβατικά μέσα είναι αδύνατη.

Για το λόγο αυτό λαμβάνονται δείγματα DNA, ενώ οι σοροί που δεν μπορούν να αναγνωριστούν προβλέπεται να ταφούν μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων νομικών διαδικασιών. Οι υγειονομικές αρχές παρακολουθούν παράλληλα τις συνθήκες στις πληγείσες περιοχές, καθώς η καταστροφή δικτύων ύδρευσης, υγειονομικών εγκαταστάσεων και υποδομών δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες δημόσιας υγείας.

Ο Ερυθρός Σταυρός έχει εκτιμήσει ότι περισσότεροι από 90.000 άνθρωποι έχουν επηρεαστεί άμεσα από την καταστροφή, ενώ έχουν αναφερθεί ζημιές και σε υγειονομικές εγκαταστάσεις.

Στο Κατμαντού, συγγενείς αγνοουμένων συγκεντρώθηκαν έξω από το Maharajgunj Medical Campus, αναζητώντας πληροφορίες για τους δικούς τους ανθρώπους. Φωτογραφίες θυμάτων έχουν αναρτηθεί προκειμένου να διευκολυνθεί η διαδικασία αναγνώρισης.

Η αγωνία εκτείνεται πολύ πέρα από τα σύνορα του Νεπάλ. Η Ινδία ανακοίνωσε ότι 275 Ινδοί υπήκοοι αγνοούνται, ενώ δεκάδες πολίτες της Μαλαισίας δεν έχουν ακόμη καταφέρει να επικοινωνήσουν με τις οικογένειές τους.

Παράλληλα, όσοι επέζησαν βρίσκονται αντιμέτωποι με την απώλεια των σπιτιών και των περιουσιών τους. Ολόκληροι οικισμοί έχουν καλυφθεί από λάσπη και πέτρες, ενώ σε αρκετές περιοχές η πρόσβαση εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Έως 5 δισ. δολάρια για την ανοικοδόμηση

Η επόμενη μεγάλη πρόκληση για το Νεπάλ είναι η αποκατάσταση των τεράστιων ζημιών. Ο υπουργός Οικονομικών Swarnim Wagle εκτίμησε ότι το κόστος ανοικοδόμησης μπορεί να φθάσει τα 4 έως 5 δισεκατομμύρια δολάρια. Το ποσό αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% της οικονομίας της χώρας, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για ένα κράτος που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό, τα εμβάσματα των Νεπαλέζων του εξωτερικού και την υδροηλεκτρική ενέργεια.

Οι πλημμύρες προκάλεσαν ζημιές σε υδροηλεκτρικά έργα που αντιστοιχούν σε περισσότερο από 12% της παραγωγικής δυναμικότητας του ενεργειακού συστήματος της χώρας, ενώ η πλήρης έκταση της οικονομικής ζημιάς δεν έχει ακόμη υπολογιστεί.

Η κυβέρνηση του Νεπάλ έχει ζητήσει από τη διεθνή κοινότητα κυρίως εξειδικευμένη τεχνική βοήθεια. Μεταξύ των βασικών αναγκών είναι ο απεγκλωβισμός ανθρώπων από σήραγγες, η αποκατάσταση δρόμων και τηλεπικοινωνιών, η εγκατάσταση προσωρινών γεφυρών, η αναγνώριση θυμάτων μέσω DNA και η δυνατότητα ασφαλούς φύλαξης των σορών.

Η Ινδία έχει αποστείλει ειδικούς σε επιχειρήσεις μέσα σε σήραγγες καθώς και περίπου 60 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας, με τρόφιμα, φάρμακα και κουβέρτες. Παράλληλα, έχει προσφέρει δυνάμεις αντιμετώπισης καταστροφών, προκατασκευασμένες γέφυρες και τεχνικό προσωπικό.

Η Κίνα έχει επίσης αποστείλει ειδικούς για επιχειρήσεις σε σήραγγες, ενώ δεκάδες διασώστες επιχειρούν στην περιοχή του συνοριακού περάσματος Gyirong, όπου δρόμοι και εγκαταστάσεις έχουν καταστραφεί.

Ο ΟΗΕ και ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν κινητοποιήσει προσωπικό, τρόφιμα, γεννήτριες, ιατρικό εξοπλισμό και άλλες προμήθειες. Ο ΟΗΕ ανακοίνωσε επίσης την αποδέσμευση 2,5 εκατ. δολαρίων σε έκτακτη χρηματοδότηση, ενώ πρόσθετη βοήθεια έχει ανακοινωθεί από διάφορες χώρες.

Ο φόβος για το επόμενο ακραίο φαινόμενο

Η τραγωδία αναδεικνύει για ακόμη μία φορά την ιδιαίτερη ευαλωτότητα των Ιμαλαΐων. Οι παγετώνες, οι απότομες πλαγιές και οι ορεινές λίμνες μπορούν να δημιουργήσουν μια αλυσίδα καταστροφικών φαινομένων: κατάρρευση πάγου ή βράχων, απότομη άνοδο της στάθμης μιας λίμνης και στη συνέχεια ξαφνικές πλημμύρες σε κοιλάδες που βρίσκονται δεκάδες χιλιόμετρα μακριά.