Ο Σι Τζινπίνγκ επιστρέφει στην Πιονγκγιάνγκ

Ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ θα επισκεφθεί τη Βόρεια Κορέα την επόμενη εβδομάδα, σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού αλλά και έντονης γεωπολιτικής σημασίας. Η επίσκεψη, που ανακοινώθηκε ταυτόχρονα από Πεκίνο και Πιονγκγιάνγκ, θα πραγματοποιηθεί από τη Δευτέρα έως την Τρίτη και θα είναι η πρώτη του Σι στη χώρα από τον Ιούνιο του 2019.

Το ταξίδι έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Κίνα επιχειρεί να επαναβεβαιώσει την επιρροή της πάνω στη Βόρεια Κορέα, την ώρα που ο Κιμ Γιονγκ Ουν έχει ενισχύσει θεαματικά τις σχέσεις του με τη Ρωσία. Η Πιονγκγιάνγκ φέρεται να έχει προσφέρει στρατιωτική στήριξη στη Μόσχα στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, στέλνοντας προσωπικό και συμβατικά όπλα, γεγονός που έχει αναβαθμίσει τον ρόλο της Βόρειας Κορέας στον άξονα των χωρών που αντιπαρατίθενται στις Ηνωμένες Πολιτείες και στους συμμάχους τους.

Για το Πεκίνο, η προσέγγιση Κιμ-Πούτιν αποτελεί ταυτόχρονα ευκαιρία και κίνδυνο. Από τη μία πλευρά, ενισχύει το μέτωπο απέναντι στη Δύση. Από την άλλη, όμως, μπορεί να περιορίσει την παραδοσιακή κινεζική επιρροή στην Πιονγκγιάνγκ. Η Βόρεια Κορέα εξαρτάται εδώ και δεκαετίες από την Κίνα για εμπόριο, ενέργεια, τρόφιμα και διπλωματική κάλυψη. Όσο περισσότερο όμως ο Κιμ στρέφεται προς τη Μόσχα, τόσο περισσότερο το Πεκίνο αισθάνεται την ανάγκη να υπενθυμίσει ποιος παραμένει ο βασικός στρατηγικός προστάτης του καθεστώτος.

Η ανακοίνωση της επίσκεψης έγινε λίγες ημέρες αφότου η Βόρεια Κορέα παρουσίασε νέα εγκατάσταση παραγωγής υλικών για πυρηνικά όπλα. Η Νότια Κορέα εκτιμά ότι πρόκειται για μονάδα εμπλουτισμού ουρανίου. Κατά την επίσκεψή του στην εγκατάσταση, ο Κιμ Γιονγκ Ουν δεσμεύτηκε να ενισχύσει τις πυρηνικές δυνάμεις της χώρας «με εκθετικό ρυθμό», στέλνοντας σαφές μήνυμα τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στους γείτονες της Βόρειας Κορέας.

Η Πιονγκγιάνγκ επιδιώκει εδώ και χρόνια να αναγνωριστεί de facto ως πυρηνική δύναμη. Ο Κιμ γνωρίζει ότι όσο μεγαλώνει το πυρηνικό του οπλοστάσιο, τόσο αυξάνεται η διαπραγματευτική του ισχύς. Στόχος του δεν φαίνεται να είναι πλέον η αποπυρηνικοποίηση, αλλά η επιβολή μιας νέας πραγματικότητας: συνομιλίες με τις ΗΠΑ όχι για πλήρη εγκατάλειψη των πυρηνικών, αλλά για περιορισμούς ή μείωση εξοπλισμών με αντάλλαγμα άρση κυρώσεων και πολιτικές παραχωρήσεις.

Η στρατηγική αυτή ενισχύθηκε μετά την κατάρρευση της διπλωματίας Κιμ-Τραμπ το 2019. Έκτοτε, η Βόρεια Κορέα έχει επιταχύνει την ανάπτυξη πυραύλων και πυρηνικών δυνατοτήτων, ενώ απορρίπτει την απαίτηση των ΗΠΑ για αποπυρηνικοποίηση ως προϋπόθεση για την επανέναρξη συνομιλιών.

Για τη Βόρεια Κορέα, η επίσκεψη αποτελεί διπλωματική αναβάθμιση. Ο Κιμ Γιονγκ Ουν θέλει να δείξει ότι δεν είναι απομονωμένος, αλλά μέρος ενός ευρύτερου αντιδυτικού μπλοκ μαζί με την Κίνα και τη Ρωσία. Η παρουσία του στο Πεκίνο τον Σεπτέμβριο, δίπλα σε ξένους ηγέτες και στον Πούτιν, είχε ήδη δείξει τη διάθεση της Πιονγκγιάνγκ να κινηθεί πιο επιθετικά στη διεθνή σκηνή.

Η στάση Κίνας και Ρωσίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει επίσης κομβική σημασία. Ως μόνιμα μέλη με δικαίωμα βέτο, Πεκίνο και Μόσχα έχουν εμποδίσει νέες, αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Βόρειας Κορέας, παρά τις δοκιμές πυραύλων και την πρόοδο του πυρηνικού της προγράμματος. Για τη Δύση, αυτό δυσκολεύει την άσκηση πίεσης στην Πιονγκγιάνγκ. Για τον Κιμ, δημιουργεί περιθώριο κινήσεων.