Οι Χούθι καταλαμβάνουν κομβικό λιμάνι στην Ερυθρά Θάλασσα – Νέα απειλή για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές

Οι Χούθι, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν, κατέλαβαν την Πέμπτη τον έλεγχο της πόλης-λιμανιού Μότσα στη δυτική Υεμένη, σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, ενισχύοντας σημαντικά τη θέση τους στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας και δημιουργώντας νέους κινδύνους για μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου και της ενεργειακής τροφοδοσίας.

Τέσσερις στρατιωτικές πηγές της κυβέρνησης της Υεμένης ανέφεραν ότι οι Χούθι διευρύνουν την επιρροή τους γύρω από το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, τη νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας, ενώ παράλληλα εξαπολύουν επιθέσεις στα στρατηγικής σημασίας νησιά Χανίς.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για τη μεταφορά αργού πετρελαίου, καυσίμων και εμπορευμάτων μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης. Η σημασία του έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο μετά τη σοβαρή διατάραξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν.

Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως, βασίζεται πλέον σε αυξημένο βαθμό στη διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας, καθώς μέσω του Ορμούζ διακινούνταν πριν από την πολεμική κλιμάκωση περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.

Οι Χούθι είχαν εισέλθει ενεργότερα στην ευρύτερη σύγκρουση στο πλευρό του Ιράν με επίθεση κατά του Ισραήλ στις 28 Μαρτίου. Μετά από περίοδο σχετικής αδράνειας, κήρυξαν τον Ιούλιο ναυτικό αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας και τον Σεπτέμβριο ενέτειναν τις επιχειρήσεις τους εναντίον στόχων στο νότιο τμήμα του βασιλείου.

Κλιμάκωση στα σύνορα και συναγερμός στη Σαουδική Αραβία

Η ένταση παρέμεινε ιδιαίτερα υψηλή την Πέμπτη. Οι αρχές πολιτικής άμυνας της Σαουδικής Αραβίας εξέδωσαν συναγερμό έκτακτης ανάγκης στην πόλη Χαμίς Μουσάιτ, στα νοτιοδυτικά της χώρας, για τέταρτη φορά μέσα σε διάστημα 24 ωρών, καθώς συνεχίζονταν οι επιθέσεις των Χούθι.

Την ίδια ώρα, το Πακιστάν φέρεται να μετέφερε μήνυμα της Σαουδικής Αραβίας προς την Τεχεράνη, ζητώντας από το Ιράν να περιορίσει τους συμμάχους του στην Υεμένη, σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση.

Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι το μήνυμα διαβιβάστηκε στην Τεχεράνη, προσθέτοντας ωστόσο ότι η ιρανική απάντηση ήταν πως «το Ιράν δεν ελέγχει τους Χούθι».

Παρά την προσέγγιση Ριάντ και Τεχεράνης τα προηγούμενα χρόνια, με τη μεσολάβηση της Κίνας, οι δύο χώρες παραμένουν ιστορικοί περιφερειακοί ανταγωνιστές, με βαθιά αμοιβαία δυσπιστία.

Στην Υεμένη, κυβερνητικές δυνάμεις και σύμμαχοί τους κινούνται νότια κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας προς το Ντουμπάμπ, το οποίο βρίσκεται ακριβώς επάνω στο στενό, απέναντι από το νησί Πέριμ. Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, ο έλεγχος του Ντουμπάμπ και του νησιού θεωρείται καθοριστικής σημασίας για τον έλεγχο της πρόσβασης στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Το στενό, γνωστό και ως «Πύλη των Δακρύων», βρίσκεται ανάμεσα στην Υεμένη, στην Αραβική Χερσόνησο, και στο Τζιμπουτί και την Ερυθραία, στην αφρικανική ακτή. Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη μεταφορά πετρελαίου και καυσίμων από τον Κόλπο προς τη Μεσόγειο, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ ή του αγωγού Σουέζ–Μεσογείου, καθώς και για φορτία με προορισμό την Ασία.

Η διεύρυνση της παρουσίας των Χούθι στην περιοχή, οι οποίοι ήδη ελέγχουν τις πολυπληθέστερες περιοχές της Υεμένης και μεγάλο μέρος του βορρά, μετατρέπει το στενό σε ακόμη σημαντικότερο στρατηγικό πεδίο της σύγκρουσης.

Πάνω από τα 100 δολάρια το Brent

Οι αναταράξεις στις θαλάσσιες μεταφορές έχουν ήδη ισχυρό αντίκτυπο στις ενεργειακές αγορές. Το αργό πετρέλαιο Brent διατηρείται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές αποτιμούν τον αυξανόμενο κίνδυνο παρατεταμένων προβλημάτων στις δύο βασικές ενεργειακές οδούς της περιοχής, τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα.

Η νέα κλιμάκωση έρχεται ενώ Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πραγματοποιήσει το μεγαλύτερο κύμα αμοιβαίων επιθέσεων κατά πλοίων στην περιοχή του Κόλπου από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο.

Το Ιράν ανακοίνωσε ότι επιτέθηκε σε 10 πλοία κοντά στα Στενά του Ορμούζ την Τετάρτη, μετά τη βύθιση πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων από τις ΗΠΑ, σε ένα ακόμη επεισόδιο της αλληλουχίας αντιποίνων που απομακρύνει τις προοπτικές άμεσης αποκλιμάκωσης.

Μόλις επτά πλοία διέσχισαν το Ορμούζ την Τετάρτη, αριθμός περίπου κατά το ήμισυ χαμηλότερος από τον μέσο όρο των προηγούμενων δέκα ημερών, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας.