ΟΟΣΑ: Συμφωνία για τον παγκόσμιο φόρο 15% με συμμετοχή των ΗΠΑ

«Σφραγίστηκε» η συμφωνία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για τον παγκόσμιο ελάχιστο εταιρικό φόρο, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ και περισσότερων από 100 άλλων χωρών.

Η συμφωνία προβλέπει την εξαίρεση των αμερικανικών πολυεθνικών από τον φόρο 15%, αποτρέποντας παράλληλα άλλες χώρες από την επιβολή πρόσθετων φόρων στις θυγατρικές τους.

Πρόκειται για μια ιστορική απόφαση, της οποίας η πορεία ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2021, όταν 137 από τις 141 χώρες του ΟΟΣΑ, προσχώρησαν στη συμφωνία για την καθιέρωση παγκόσμιου ελάχιστου εταιρικού φόρου ύψους 15%.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από μήνες διαπραγματεύσεων και την προηγούμενη απόφαση των ΗΠΑ να αποσυρθούν από το πλαίσιο υπό την προεδρία Τραμπ.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ εξασφάλισε την εξαίρεση σε συμφωνία με τους συμμάχους της Ομάδας των Επτά, με αντάλλαγμα την κατάργηση του λεγόμενου «φόρου εκδίκησης», ο οποίος θα επέτρεπε στο υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ να αυξήσει τους φόρους σε εταιρείες από δικαιοδοσίες που θεωρούνται ότι έχουν επιβάλει «μεροληπτικούς» φόρους σε αμερικανικές οντότητες, κάτι που είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία στη Wall Street.

Σημειώνεται ότι οι αμερικανικές εταιρείες πληρώνουν ήδη ελάχιστο φορολογικό συντελεστή 15% σε ομοσπονδιακό επίπεδο για κέρδη άνω του 1 δισ. δολαρίων και 12,6%-14% στα κέρδη στο εξωτερικό.

Η συμφωνία προστατεύει επίσης τις εταιρείες από ψηφιακούς φόρους που στοχεύουν μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, όπως Google, Meta και Amazon, ενώ στόχος είναι να αποτραπεί η φοροαποφυγή των πολυεθνικών και εκτιμάται ότι θα αποφέρει 220 δισεκατομμύρια δολάρια στις κυβερνήσεις παγκοσμίως.

Η ανακοίνωση του ΟΟΣΑ

Οι 147 χώρες και δικαιοδοσίες που συνεργάζονται στο πλαίσιο του Πλαισίου Χωρίς Αποκλεισμούς του ΟΟΣΑ/G20 για τη Διάβρωση της Βάσης και τη Μετατόπιση Κερδών (BEPS) συμφώνησαν σε βασικά στοιχεία ενός πακέτου που χαράσσει μια πορεία προς τα εμπρός για τη συντονισμένη λειτουργία των παγκόσμιων ελάχιστων φορολογικών ρυθμίσεων στο πλαίσιο μιας ψηφιοποιημένης και παγκοσμιοποιημένης οικονομίας.

Μετά από μήνες έντονων διαπραγματεύσεων, το ολοκληρωμένο πακέτο για μια συμφωνία «παράλληλα» που ανακοινώθηκε σήμερα αντιπροσωπεύει μια σημαντική πολιτική και τεχνική συμφωνία που θα θέσει τα θεμέλια για σταθερότητα και βεβαιότητα στο διεθνές φορολογικό σύστημα. Θα διατηρήσει τα οφέλη που έχουν επιτευχθεί μέχρι στιγμής στο παγκόσμιο ελάχιστο φορολογικό πλαίσιο και θα προστατεύσει τη δυνατότητα όλων των δικαιοδοσιών, ιδίως των αναπτυσσόμενων χωρών, να έχουν πρώτα φορολογικά δικαιώματα επί του εισοδήματος που παράγεται στις δικαιοδοσίες τους.

Το πακέτο περιλαμβάνει πέντε βασικά στοιχεία:

• Πρώτον, μια σειρά μέτρων απλούστευσης θα μειώσει τα βάρη συμμόρφωσης για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις (ΠΕ) και τις φορολογικές αρχές κατά τον υπολογισμό και την υποβολή εκθέσεων βάσει των παγκόσμιων ελάχιστων φορολογικών κανόνων.
• Δεύτερον, η δέσμη μέτρων ευθυγραμμίζει περαιτέρω την αντιμετώπιση των φορολογικών κινήτρων σε παγκόσμιο επίπεδο μέσω της εισαγωγής ενός νέου στοχευμένου ασφαλούς λιμένα φορολογικών κινήτρων με βάση την ουσία.
• Τρίτον, νέα ασφαλή λιμάνια είναι διαθέσιμα σε ομίλους πολυεθνικών εταιρειών που έχουν μια τελική μητρική οντότητα που βρίσκεται σε επιλέξιμη δικαιοδοσία η οποία πληροί τις ελάχιστες απαιτήσεις φορολογίας.
• Τέταρτον, το πακέτο περιλαμβάνει μια διαδικασία απογραφής βασισμένη σε τεκμηριωμένα στοιχεία, ώστε να διασφαλιστεί η διατήρηση ίσων όρων ανταγωνισμού για όλα τα μέλη του Πλαισίου Συμπερίληψης.
• Πέμπτον, η δέσμη μέτρων ενισχύει τον στόχο ότι τα καθεστώτα ελάχιστης εγχώριας συμπληρωματικής φορολογίας με ειδικές απαιτήσεις παραμένουν πρωταρχικός μηχανισμός στο παγκόσμιο πλαίσιο ελάχιστης φορολογίας για τη διασφάλιση της προστασίας των τοπικών φορολογικών βάσεων, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες. 

«Αυτή η συμφωνία του Πλαισίου Συμπεριφοράς που περιλαμβάνει 147 χώρες και δικαιοδοσίες αποτελεί ορόσημο στη διεθνή φορολογική συνεργασία», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, Mathias Cormann . «Τα Μέλη του Πλαισίου Συμπεριφοράς αξίζουν επαίνους για το έργο τους στην οριστικοποίηση αυτού του πακέτου, το οποίο ενισχύει τη φορολογική βεβαιότητα, μειώνει την πολυπλοκότητα και προστατεύει τις φορολογικές βάσεις. Ανυπομονώ να δω το Πλαίσιο Συμπεριφοράς να προωθεί την εφαρμογή αυτού του πακέτου, καθώς και μελλοντικές προτάσεις για περαιτέρω απλοποιήσεις των παγκόσμιων ελάχιστων φορολογικών κανόνων και των επιβαρύνσεων συμμόρφωσης».

Πρόσθετα εργαλεία και ενημερωτικά δελτία για την υποστήριξη της εφαρμογής του πακέτου θα διατεθούν τις επόμενες εβδομάδες, παράλληλα με ένα ειδικό διαδικτυακό σεμινάριο που θα διοργανώσει ο ΟΟΣΑ στις 13 Ιανουαρίου 2026. Ο ΟΟΣΑ θα συνεχίσει επίσης να διασφαλίζει ότι οι κανόνες μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά και αποδοτικά από όλες τις χώρες και τις δικαιοδοσίες, προσφέροντας ολοκληρωμένη βοήθεια για την ανάπτυξη ικανοτήτων όπου χρειάζεται.