Παπασταύρου, Γκίλφοϊλ, ΔΕΠΑ και AKTOR έστειλαν μήνυμα για μετάβαση του «Κάθετου Διαδρόμου» από το σχέδιο στην πράξη

Με κεντρικό μήνυμα την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και την εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη (23 Ιουνίου)  το μεσημέρι στην Αθήνα συνέντευξη τύπου για την πορεία της εταιρείας Atlantic SEE LNG Trade, της κοινής πρωτοβουλίας των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας, παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του Ομίλου AKTOR Αλέξανδρου Εξάρχου, του διευθύνοντος συμβούλου της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνου Ξιφαρά και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.

Η εκδήλωση, η οποία ξεκίνησε περίπου μία ώρα αργότερα από την προγραμματισμένη ώρα λόγω καθυστέρησης της Αμερικανίδας πρέσβειρας, είχε ως θέμα «Greece – US Alliance for Energy Security» και οργανώθηκε προκειμένου να αναδειχθεί η πρόοδος που έχει επιτευχθεί στον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο» φυσικού αερίου, αλλά και να παρουσιαστεί η συμφωνία της Atlantic SEE με την αμερικανική Venture Global για την προμήθεια LNG.

Το βασικό μήνυμα που εξέπεμψαν όλοι οι ομιλητές ήταν ότι η Atlantic SEE δεν αποτελεί απλώς ένα εμπορικό εγχείρημα, αλλά ένα εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας για την Ελλάδα, τα Βαλκάνια και συνολικά την Ευρώπη, σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιταχύνει την απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Ουσιαστικά, η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε για να σηματοδοτήσει ότι ένα σχέδιο που θεωρούνταν δύσκολο ή ακόμη και ανέφικτο, εισέρχεται πλέον σε φάση υλοποίησης. Όπως τόνισε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, η Atlantic SEE ανακοινώνει ότι «ένα όνειρο που κάποιοι θεωρούσαν απατηλό μπαίνει πλέον σε ρεαλιστικές βάσεις και σε κίνηση», μετά και τον διπλασιασμό των ποσοτήτων LNG που έχουν εξασφαλιστεί μέσω της συνεργασίας με τη Venture Global.

Παπασταύρου: Η ενέργεια δεν μπορεί να γίνεται όπλο

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου συνέδεσε ευθέως το εγχείρημα με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για απεξάρτηση από τη Ρωσία. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα παραμένει σταθερά απέναντι σε κάθε μορφή εργαλειοποίησης της ενέργειας είτε από τη Ρωσία είτε από το Ιράν. «Η ενέργεια είναι ζωή. Πρέπει να παράγει πλούτο και αυτή είναι η φιλοσοφία του Κάθετου Διαδρόμου», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο υπουργός υπενθύμισε ότι σε επίπεδο ΕΕ έχει αποφασιστεί η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου ως απάντηση στην εξάρτηση από τη Ρωσία, με τον Κάθετο Διάδρομο να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα αυτού του σχεδιασμού.

Αναφέρθηκε επίσης στην απόφαση για τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, καθώς και στις πρωτοβουλίες που δρομολογούνται από τις αρχές Ιουλίου για μείωση τελών και σύναψη νέων συμβολαίων που θα επιτρέψουν στους traders να «κλειδώνουν» τιμές, ενώ σημείωσε ότι προβλέπεται και επέκταση της πρωτοβουλίας προς την Ουγγαρία.

Παρά τις δυσκολίες που έχουν προκύψει κατά καιρούς σε επίπεδο κόστους και γραφειοκρατίας, υπογράμμισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος προχωρά και αφορά μια περιοχή περίπου 100 εκατομμυρίων κατοίκων.

Παράλληλα, εκτίμησε ότι η συνεργασία αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για ευρύτερες συνέργειες σε τομείς όπως οι μεταφορές και οι σιδηροδρομικές υποδομές.

Ο κ. Παπασταύρου συνέδεσε ακόμη τις εξελίξεις με τις ενεργειακές έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία με την ExxonMobil επιβεβαιώνει το στρατηγικό ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την περιοχή. Όπως είπε, το κυπριακό φυσικό αέριο θα διοχετεύεται στην Αίγυπτο για υγροποίηση και στη συνέχεια στην Ευρώπη, ενώ στο μέλλον ενδεχομένως να ακολουθήσει αντίστοιχη πορεία και ελληνικό φυσικό αέριο.

Κλείνοντας, συνεχάρη δημόσια τον Κωνσταντίνο Ξιφαρά και τον Αλέξανδρο Εξάρχου «για το πείσμα και την υπομονή τους», σημειώνοντας ότι ο Κάθετος Διάδρομος ανοίγει σημαντικές προοπτικές για τη χώρα.

Γκίλφοϊλ: Συμφωνία 9 δισ. δολαρίων για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης

Η πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ υπογράμμισε ότι η συμφωνία της Atlantic SEE με την αμερικανική πλευρά ενισχύει περαιτέρω τις σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ. Όπως ανέφερε, η συμφωνία αφορά προμήθεια 1,5 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως για 20 χρόνια, με συνολική αξία περίπου 9 δισ. δολαρίων. «Δεν είναι μόνο μια εμπορική συμφωνία. Είναι μια συμφωνία ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη», τόνισε χαρακτηριστικά.

Προηγουμένως, η ίδια δημοσιοποίησε συνάντηση που έγινε με δική της πρωτοβουλία, αντιπροσωπείας της αμερικανικής κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας, U.S. International Development Finance Corporation (DFC), με τον διευθύνοντα σύμβουλο του Ομίλου Aktor, Αλέξανδρο Εξάρχου και στόχο τη διερεύνηση τρόπων στήριξης στρατηγικών επενδυτικών έργων στην Ελλάδα.

Ξιφαράς: Η Ελλάδα είναι η πύλη του LNG προς την Ευρώπη

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνος Ξιφαράς χαρακτήρισε την εκδήλωση ως μια πρωτοβουλία αφιερωμένη στην ενεργειακή ασφάλεια και στις σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ. Όπως είπε, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν πλέον τον μεγαλύτερο προμηθευτή LNG παγκοσμίως, ενώ η Ελλάδα λειτουργεί ως κομβικό σημείο πρόσβασης του καυσίμου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεργασία Atlantic SEE – Venture Global είναι άμεσο αποτέλεσμα αυτής της στρατηγικής σχέσης και στηρίζεται στις υποδομές, τις διασυνδέσεις και τον μακροχρόνιο σχεδιασμό που διαθέτει η Ελλάδα.

«Η ενεργειακή ασφάλεια δημιουργείται μέσα από συνεργασίες», ανέφερε.

Ο κ. Ξιφαράς απηύθυνε ιδιαίτερες ευχαριστίες προς τον υπουργό Ενέργειας και προς την πρέσβειρα των ΗΠΑ για τη συμβολή τους στην προσπάθεια να καταστεί ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεσματικότερος. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι οι ποσότητες LNG που έχουν συμφωνηθεί με τη Venture Global έχουν διπλασιαστεί από τον Νοέμβριο μέχρι σήμερα και δήλωσε ότι η εταιρεία είναι έτοιμη να προχωρήσει σε ακόμη μεγαλύτερη δραστηριότητα.

Εξάρχου: Έργο εθνικού χαρακτήρα

Ο Αλέξανδρος Εξάρχου απαντώντας σε ερωτήσεις ανέφερε με ιδιαίτερη έμφαση η γεωπολιτική διάσταση του εγχειρήματος. Όπως είπε, η συνεργασία που παρουσιάζεται δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική συμφωνία αλλά έχει «εθνικό χαρακτήρα» και υπηρετεί το εθνικό συμφέρον. Αναφέρθηκε στον διπλασιασμό των ποσοτήτων LNG που έχουν εξασφαλιστεί, σημειώνοντας ότι πλέον υπάρχουν δύο συμφωνίες συνολικής δυναμικότητας 1,5 bcm.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμβολή της Αμερικανίδας πρέσβειρας, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του προς την κ. Γκίλφοϊλ, καθώς  όπως είπε  συνέβαλε καθοριστικά ώστε να καταστεί το εγχείρημα βιώσιμο μέσω της μείωσης τιμολογίων και χρεώσεων που βελτίωσαν τη λειτουργικότητά του.

Παράλληλα, ευχαρίστησε τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου και τον Κωνσταντίνο Ξιφαρά, προσθέτοντας ότι και ο ίδιος «έβαλε ένα μικρό λιθαράκι στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ελλάδας».

Σε σχετική ερώτηση διευκρινίστηκε ότι η συνολική ποσότητα ανέρχεται σε 1,5 bcm ετησίως για 20 χρόνια. Από αυτήν 1 bcm προορίζεται για την Αλβανία και 0,5 bcm για τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη.

Τι θα γίνει με τη δημοπρασία της 6ης Ιουλίου;

Ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς απάντησε ότι στη δημοπρασία που έχει προγραμματιστεί για τις 6 Ιουλίου θα συμμετάσχουν τόσο η ΔΕΠΑ όσο και η BulgarGaz.

Πρόσθεσε ότι στόχος είναι η Atlantic SEE να είναι πλήρως λειτουργική μέσα στην περίοδο 2026-2027.

Η εταιρεία έχει ήδη αποκτήσει ουσιαστική υπόσταση, καθώς ενεργοποίησε το συμβόλαιο με τη Venture Global και πλέον προχωρά στην εμπορική αξιοποίησή του.

Υπάρχει ενδιαφέρον για νέο FSRU;

Ο κ. Εξάρχου απάντησε ότι εξετάζει το θέμα και ότι το επόμενο διάστημα θα ληφθούν αποφάσεις και θα γίνουν σχετικές ανακοινώσεις. Δεν ξεκθάρισε εάν η εταιρεία Aktor θα προχωρήσει μόνη της, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο και συνεργασίας με τα υφιστάμενα

Ερωτηθείς ο κ. Ξηφαράς πώς θα εξελιχθεί η αγορά φυσικού αερίου μετά την αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, σημείωσε ότι υπάρχει προβληματισμός, καθώς κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι μια νέα κρίση θα επαναληφθεί στο μέλλον.

Υπογράμμισε ωστόσο ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον μια ασφαλή ενεργειακή πύλη για την περιοχή. «Έχουμε εξασφαλισμένη πρώτη ύλη και μπορούμε να τη διοχετεύσουμε με ασφάλεια στους γείτονές μας», ανέφερε.

Εκτίμησε ακόμη ότι η επιστροφή μεγαλύτερων ποσοτήτων LNG από το Κατάρ θα μπορούσε να ασκήσει πιέσεις στις τιμές, προσθέτοντας όμως ότι το μεγάλο ερώτημα αφορά το τι θα συμβεί μετά το 2030.

Είναι ανταγωνιστικός ο Κάθετος Διάδρομος;

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τη χαμηλή συμμετοχή που έχει καταγραφεί σε ορισμένες δημοπρασίες και την απροθυμία της ΕΕ να χρηματοδοτεί νέες υποδομές φυσικού αερίου, ο Αλέξανδρος Εξάρχου υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναγκαστεί να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Όπως είπε, η ΕΕ αποφάσισε να εγκαταλείψει το ρωσικό φυσικό αέριο και συνεπώς θα πρέπει να βρει εναλλακτικές λύσεις. Προειδοποίησε μάλιστα ότι ο επόμενος χειμώνας ενδέχεται να αποτελέσει δοκιμασία για την Ευρώπη, εφόσον προκύψουν ελλείψεις ποσοτήτων.

Από την πλευρά του, ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς αναγνώρισε ότι υπάρχει έντονος ανταγωνισμός στην αγορά, επισημαίνοντας ότι περίπου το 90% του LNG που εισάγεται στην περιοχή είναι αμερικανικής προέλευσης και διακινείται σε spot τιμές.

Όπως εξήγησε, η Atlantic εφαρμόζει συγκεκριμένη εμπορική πολιτική ώστε να περιορίζεται το ρίσκο τόσο για την ίδια όσο και για τους πελάτες της. Παραδέχθηκε επίσης ότι ο Κάθετος Διάδρομος ανταγωνίζεται υποδομές χωρών όπως η Τουρκία και η Γερμανία, οι οποίες διαθέτουν ισχυρά δίκτυα αγωγών.

Τόνισε ωστόσο ότι η Ελλάδα αποτελεί μια ασφαλή ενεργειακά χώρα και ότι ο βασικός στόχος της Atlantic SEE είναι να διαθέτει τις ποσότητες LNG εκτός Ελλάδας, χωρίς να αποκλείεται η αγορά τους από τρίτους προμηθευτές όταν αυτές φτάνουν στη χώρα.

Σε ερώτηση για το εάν υπάρχουν νέες αγορές-στόχοι, ο Αλέξανδρος Εξάρχου αποκάλυψε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για νέες συμβάσεις με τη Ρουμανία και μέσω αυτής με τη Μολδαβία, τη Βουλγαρία και την Ουκρανία.

Σε ερώτηση για τις αντιδράσεις και τις πιέσεις που ασκούνται από ορισμένες χώρες της Βόρειας Ευρώπης, ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς απάντησε ότι τα προϊόντα που θα δημοπρατηθούν στις 6 Ιουλίου έχουν ήδη λάβει την απαιτούμενη έγκριση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως είπε, πρόκειται για εγκεκριμένα προϊόντα που δεν αναμένεται να αμφισβητηθούν από τους traders, σε αντίθεση με ό,τι είχε συμβεί σε προηγούμενες περιπτώσεις.