Ισραήλ: Ορκίστηκε η νέα Κνεσέτ – Αγώνας δρόμου του Άιζενκοτ για σχηματισμό κυβέρνησης

Ορκίστηκαν την Τρίτη οι βουλευτές της νέας Κνεσέτ, του κοινοβουλίου του Ισραήλ, που εξελέγησαν στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, εν μέσω παρατεταμένης πολιτικής αβεβαιότητας και ενώ ο Γκάντι Άιζενκοτ επιχειρεί να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό, χωρίς μέχρι στιγμής να διαθέτει σαφή δρόμο προς την εξουσία.

Οι εκλογές στέρησαν από τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίσουν στους πολιτικούς αντιπάλους του τις απαραίτητες συμμαχίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Παρότι τα κόμματα που αντιτίθενται στον Νετανιάχου ελέγχουν πλέον την πλειοψηφία των εδρών, οι μεταξύ τους πολιτικές διαφορές εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ισραήλ: Ο Άιζενκοτ δεσμεύεται να σχηματίσει κυβέρνηση εθνικής ανάγκης «το συντομότερο δυνατόν»

Η δύσκολη αριθμητική των 61 εδρών, οι υπερορθόδοξοι και το ενδεχόμενο συνεργασίας με το Λικούντ, τα χρονικά περιθώρια και τα σενάρια αποτυχίας

Ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού Γκάντι Άιζενκοτ, στον οποίο ο πρόεδρος της χώρας Ισαάκ Χέρτζογκ ανέθεσε την Κυριακή την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, βρίσκεται αντιμέτωπος με δύσκολες διαπραγματεύσεις. Μέχρι στιγμής δεν έχει εξασφαλίσει τις συμφωνίες που θα του επέτρεπαν να αναλάβει την πρωθυπουργία, ενώ το ενδεχόμενο νέας προσφυγής στις κάλπες παραμένει ανοιχτό.

Κατά την τελετή ορκωμοσίας, ο Ισαάκ Χέρτζογκ κάλεσε τους βουλευτές να επιδείξουν διάθεση συνεννόησης, προκειμένου να αποφευχθεί ένας νέος εκλογικός κύκλος.

«Πρέπει να κάνετε τα πάντα για να αποφύγετε επαναλαμβανόμενες εκλογές», τόνισε ο Ισραηλινός πρόεδρος.

«Απλώστε το χέρι σας για συμβιβασμό, ακόμη και μεταξύ αντιπάλων. Να κοιτάτε ο ένας τον άλλον με γενναιοδωρία. Υπάρχει πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει εδώ και απαιτεί την ικανότητα και την εμπειρία που υπάρχει σε κάθε μέρος αυτού του Σώματος», πρόσθεσε.

Οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί και τα εμπόδια στον σχηματισμό κυβέρνησης

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός μέχρι να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση. Η συμμαχία του δεξιού κόμματός του, Λικούντ, με ακροδεξιά και υπερορθόδοξα κόμματα κατέλαβε 53 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ, ξεπερνώντας τις αρχικές εκλογικές προσδοκίες, αλλά χάνοντας την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Από την άλλη πλευρά, το κεντροδεξιό κόμμα Γιασάρ του Άιζενκοτ και οι σύμμαχοί του συγκεντρώνουν 48 έδρες. Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να διαδραματίσουν τα αραβικά κόμματα του Ισραήλ, τα οποία διαθέτουν συνολικά 19 έδρες και συμμερίζονται την αντίθεση του Άιζενκοτ στην παραμονή του Νετανιάχου στην εξουσία.

Ωστόσο, η κοινή στάση απέναντι στον απερχόμενο κυβερνητικό συνασπισμό δεν συνεπάγεται αυτομάτως και συμφωνία για τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης.

Ο Άιζενκοτ εξετάζει διαφορετικά σενάρια, μεταξύ των οποίων ο σχηματισμός κυβέρνησης μειοψηφίας με την υποστήριξη αραβικών κομμάτων, η προσέγγιση των υπερορθόδοξων παρατάξεων ή ακόμη και η συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας με τον Νετανιάχου.

Και οι τρεις επιλογές παρουσιάζουν σοβαρές δυσκολίες, καθώς τα υπερορθόδοξα κόμματα έχουν ήδη αποκλείσει, μέχρι στιγμής, τη συμμετοχή τους σε κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ.

Ο ίδιος έχει παραδεχθεί ότι η πορεία προς την εξουσία είναι «εξαιρετικά περίπλοκη». Η αρχική προθεσμία για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων εκπνέει στις 6 Δεκεμβρίου, με δυνατότητα παράτασης δύο εβδομάδων, έως τις 20 Δεκεμβρίου.

Νομοσχέδιο για έρευνα σχετικά με τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου

Παρά την αβεβαιότητα για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ο Άιζενκοτ και οι πολιτικοί του σύμμαχοι επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τους νέους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς, προωθώντας νομοθετικές πρωτοβουλίες που βρίσκονταν στο επίκεντρο των προεκλογικών τους δεσμεύσεων.

Λίγο μετά την έναρξη των εργασιών της νέας Κνεσέτ, κατέθεσαν σειρά νομοσχεδίων, μεταξύ των οποίων πρόταση για τη σύσταση κρατικής επιτροπής έρευνας σχετικά με τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Η πρωτοβουλία υποστηρίζεται και από τα αραβικά κόμματα, ενώ ο Νετανιάχου έχει αντιταχθεί σε μεγάλο βαθμό στη συγκεκριμένη διαδικασία διερεύνησης.

Ο Ισαάκ Χέρτζογκ, απευθυνόμενος στους βουλευτές, υπογράμμισε ότι το κοινοβούλιο έχει «καθήκον να μην αφήσει πέτρα στην πέτρα» στη διερεύνηση και κατανόηση της «καταστροφής» της 7ης Οκτωβρίου.

Παράλληλα, ο Άιζενκοτ και οι σύμμαχοί του κατέθεσαν προτάσεις για την επιβολή ορίων στη θητεία του πρωθυπουργού, την κατάργηση αμφιλεγόμενων αλλαγών στο δικαστικό σύστημα και την ανατροπή άλλων νομοθετικών παρεμβάσεων που υιοθετήθηκαν κατά την τελευταία τετραετία διακυβέρνησης Νετανιάχου.

Η νέα κοινοβουλευτική αριθμητική θα μπορούσε επίσης να επιτρέψει την αντικατάσταση του σημερινού προέδρου της Κνεσέτ, ο οποίος προέρχεται από το Λικούντ.

Έκκληση Νετανιάχου για κυβέρνηση ενότητας με φόντο το Ιράν

Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέφερε την πρόταση σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας, επικαλούμενος τις σοβαρές προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζει το Ισραήλ.

Μιλώντας μετά την ορκωμοσία, προειδοποίησε ότι το Ιράν επιδιώκει να αναβιώσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ εκτίμησε ότι το Ισραήλ ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπο με αυξανόμενες διεθνείς πιέσεις για την αποδοχή ενός Ιράν που θα διαθέτει πυρηνικά όπλα.

«Μόνο μια τέτοια κυβέρνηση θα είναι ικανή να αντιμετωπίσει προκλήσεις αυτού του μεγέθους», δήλωσε, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο κυβέρνησης ενότητας.

Παράλληλα, ο Νετανιάχου έχει αμφισβητήσει το εκλογικό αποτέλεσμα, διατυπώνοντας ατεκμηρίωτες καταγγελίες περί νοθείας που συνδέονται με την ψήφο των Αράβων πολιτών του Ισραήλ, οι οποίοι αποτελούν περίπου το ένα πέμπτο του πληθυσμού.

Οι εκλογικές αρχές έχουν αναφέρει ότι εξετάζουν ενδεχόμενες παρατυπίες, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν έχουν εντοπίσει στοιχεία εκλογικής απάτης ικανά να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα.

Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων εκλογών

Εάν ο Άιζενκοτ δεν καταφέρει να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, ο πρόεδρος Χέρτζογκ αναμένεται να εξετάσει την ανάθεση της εντολής στον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Σε περίπτωση αποτυχίας και αυτής της προσπάθειας, θα μπορούσε να δοθεί ευκαιρία σε άλλον υποψήφιο, προτού η χώρα οδηγηθεί εκ νέου στις κάλπες.

Η ορκωμοσία της νέας Κνεσέτ σημαδεύτηκε και από μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή, όταν ο νεοεκλεγείς βουλευτής Ελίσα Μαντάν, έφεδρος στρατιωτικός που έχασε και τα δύο του πόδια πολεμώντας στη Γάζα, σηκώθηκε όρθιος με τα προσθετικά του μέλη για να δώσει τον όρκο του. Οι παρευρισκόμενοι βουλευτές τον χειροκρότησαν όρθιοι.

Η νέα κοινοβουλευτική περίοδος αρχίζει έτσι με τις πολιτικές ισορροπίες να έχουν μεταβληθεί σημαντικά, αλλά χωρίς να έχει διαφανεί ακόμη λύση στο κυβερνητικό αδιέξοδο. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει εάν ο Άιζενκοτ μπορεί να μετατρέψει την κοινοβουλευτική αντίθεση στον Νετανιάχου σε βιώσιμο κυβερνητικό συνασπισμό ή εάν το Ισραήλ θα βρεθεί αντιμέτωπο με νέες εκλογές.