Παπαστράτος: 95 χρόνια μπροστά από την εποχή της

Στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» την Τρίτη 26 Μαΐου το βράδυ , η εταιρεία Παπαστράτος γιόρτασε 95 χρόνια παρουσίας, προσφοράς και εξέλιξης στην Ελλάδα, σε μια εκδήλωση με έντονο ιστορικό και όχι μόνο αποτύπωμα. Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του και με χαιρετισμό ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας.

Την επετειακή βραδιά άνοιξε μια γνώριμη πολύ μελωδία, από εκείνες που κουβαλούν μνήμη, αγαπούν οι άνδρες και μισούν οι γυναίκες. Το μουσικό σήμα της ιστορικής αθλητικής εκπομπής της ΕΡΤ, «Αθλητικής Κυριακής», το οποίο δεν ήταν μια τυχαία γέφυρα ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Η σύνθεση του Χρήστου Λεοντή γράφτηκε το 1969 για διαφήμιση της Παπαστράτος αλλά δεν παίχτηκε ποτέ γιατί λογοκρίθηκε από τη χούντα για να συνδεθεί μετά με την μακροβιότερη εκπομπή της ελληνικής τηλεόρασης.

Η παρουσία του Προέδρου είχε και έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο Κωνσταντίνος Τασούλας συνδέθηκε από νεαρή ηλικία με τον Ευάγγελο Αβέρωφ-Τοσίτσα, δίπλα στον οποίο διετέλεσε ιδιαίτερος γραμματέας από το 1981 έως το 1990, ενώ η οικογένεια Αβέρωφ συνδέεται και με την ιστορία της Παπαστράτος μέσω του Τάσου Αβέρωφ, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της εταιρείας και σήμερα είναι πρόεδρος του Ιδρύματος Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα στο Μέτσοβο.

Ο Τάσος Αβέρωφ.

Η ιστορία της Παπαστράτος ξεκινά από το ταπεινό Αγρίνιο, από έναν νέο άνθρωπο με ελάχιστα μέσα, τον Ευάγγελο Παπαστράτο, που με λίγες χιλιάδες δραχμές, τόλμη και διορατικότητα άρχισε να στήνει κάτι που δεν μπορούσε ποτέ να φανταστεί, ότι έβαζε τα θεμέλια μιας από τις πιο ανθεκτικές βιομηχανικές ιστορίες της χώρας.

Από τα πρώτα εκείνα βήματα, η οικογένεια Παπαστράτος έμαθε να προχωρά μέσα στις δυσκολίες. Πόλεμοι, κρίσεις, ανατροπές, οικονομικές καταιγίδες. Κάθε φορά, η απάντηση δεν ήταν η ακινησία. Ήταν η προσαρμογή. Ήταν το επόμενο βήμα. Ήταν αυτό που στην επετειακή βραδιά συμπυκνώθηκε στη φράση: «Στην Παπαστράτος, το επόμενο προηγείται».

Το 1931, στον Πειραιά, χτίστηκε σε χρόνο-ρεκόρ το εργοστάσιο που έμελλε να γίνει σημείο αναφοράς για την ελληνική βιομηχανία. Στα εγκαίνιά του παρευρέθηκε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, σε μια στιγμή που αποτύπωνε τη φιλοδοξία μιας χώρας να περάσει στη βιομηχανική της ωριμότητα. Η ίδια η Παπαστράτος έχει περιγράψει το εργοστάσιο εκείνο ως τεχνολογικό επίτευγμα για την αναδυόμενη βιομηχανία της εποχής.

Για τους εργαζομένους και για την κοινωνία του Πειραιά, το εργοστάσιο δεν ήταν απλώς χώρος παραγωγής. Ήταν ένας κόσμος οργανωμένος γύρω από την εργασία, αλλά και γύρω από τον άνθρωπο. Γυμναστήριο, χώροι ανάπαυσης, ραδιόφωνο, φροντίδα, αξιοπρέπεια. Σε μια εποχή όπου η βιομηχανική εργασία συχνά ταυτιζόταν με τη σκληρότητα, η Παπαστράτος επένδυσε σε μια διαφορετική αντίληψη. . Το 1938 η εταιρεία μπήκε στο Χρηματιστήριο Αθηνών (σ.σ. από το οποίο βγήκε το 2004, ακολουθώντας την εξαγορά της εταιρείας από τη Philip Morris International).

Ύστερα ήρθε ο πόλεμος. Η Κατοχή. Τα αποθέματα καπνού δεσμεύτηκαν από τους Ναζί, η παραγωγή σταμάτησε, το εργοστάσιο βρέθηκε βομβαρδισμένο και λεηλατημένο. Όμως η εταιρεία δεν εξαφανίστηκε μέσα στα ερείπια. Οργάνωσε συσσίτια, στάθηκε δίπλα στους εργαζομένους της και, όταν η χώρα άρχισε να ξαναστέκεται όρθια, ξαναέστησε και τη δική της παραγωγική βάση. Το 1948 έφερε νέο πνεύμα, νέες ιδέες, νέα ενέργεια. Το 1953 οι εξαγωγές άνοιξαν ξανά, με τον ελληνικό καπνό να παραμένει βασικό προϊόν, αλλά και σύμβολο μιας χώρας που ήθελε να ξαναμιλήσει στον κόσμο.

Η μεταπολίτευση άνοιξε άλλο κεφάλαιο. Η συνεργασία με τη Philip Morris International, η ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικονομική πραγματικότητα, η άνοδος των εξαγωγών, η σταδιακή διεθνοποίηση, όλα αυτά έφεραν την Παπαστράτος μπροστά σε νέα δεδομένα. Στις αρχές του 21ου αιώνα, και ιδιαίτερα μετά τη συμφωνία με τη Philip Morris International, η εταιρεία πέρασε σε άλλη κλίμακα, χωρίς να εγκαταλείψει τον πυρήνα της ελληνικής ταυτότητας.

Ακόμη και στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, όταν η ανεργία και η αβεβαιότητα σκίαζαν τη χώρα, η Παπαστράτος επέλεξε την επένδυση αντί της αναμονής. Το 2017 ανακοίνωσε επένδυση 300 εκατ. ευρώ για τη μετατροπή του εργοστασίου της στον Ασπρόπυργο σε μονάδα παραγωγής ράβδων καπνού για το IQOS, με εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας. Έναν χρόνο αργότερα, το 2018, εγκαινίασε τις νέες εγκαταστάσεις, αφήνοντας πίσω την παραγωγή συμβατικών τσιγάρων και περνώντας σε μια νέα παραγωγική εποχή.

Αυτό που ακολούθησε ξεπέρασε τα όρια μιας απλής βιομηχανικής επένδυσης. Η Παπαστράτος μετασχηματίστηκε σε εξαγωγικό κόμβο, με επενδύσεις που πλέον ξεπερνούν τα 700 εκατ. ευρώ και εξαγωγές άνω των 400 εκατ. ευρώ ετησίως. Στο επίκεντρο της στρατηγικής της μπήκαν η τεχνολογία, η επιστήμη, η εξωστρέφεια και η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Ο Γιώργος Μαργώνης.

Στην ομιλία του, ο απερχόμενος διευθύνων σύμβουλος της Παπαστράτος, Γιώργος Μαργώνης, έδωσε το ανθρώπινο μέτρο αυτής της πορείας. «Σήμερα δεν γιορτάζουμε απλώς μια επέτειο, αλλά μια διαδρομή 95 χρόνων, μια βαθιά σχέση με την ελληνική κοινωνία», ήταν το κεντρικό μήνυμά του. Μίλησε για μια ιστορία ανθρώπων, από γενιά σε γενιά, με υπερηφάνεια για όσα έγιναν και ευθύνη για όσα έρχονται.

Η προσωπική του αναφορά ξεχώρισε. Όταν πριν από 25 χρόνια πέρασε για πρώτη φορά την πόρτα του εργοστασίου στον Πειραιά, θυμόταν όπως είπε τη μυρωδιά του καπνού. Μα πάνω απ’ όλα θυμόταν τους ανθρώπους. Εκεί, όπως ανέφερε, κατάλαβε ότι η Παπαστράτος ήταν κάτι περισσότερο από μια εταιρεία. Ήταν ένας οργανισμός με μνήμη, με σχέσεις, με ευθύνη.

«Η Παπαστράτος δεν υπήρξε ποτέ θεατής», τόνισε ο Γιώργος Μαργώνης. Δεν ακολούθησε παθητικά τις αλλαγές. Από το εργοστάσιο του Πειραιά στο εργοστάσιο του Ασπροπύργου, από το παραδοσιακό προϊόν στον τεχνολογικό μετασχηματισμό, από την ελληνική αγορά στις διεθνείς εξαγωγές, το νήμα ήταν το ίδιο, η εξέλιξη ως συνειδητή επιλογή.

Future Ready Greece: Το μέλλον της Παπαστράτος συνδεδεμένο με το μέλλον της χώρας
Η επετειακή εκδήλωση, όμως, δεν έμεινε στο παρελθόν. Αντίθετα, κορυφώθηκε με μια καθαρή δήλωση για το μέλλον. Ο Γιώργος Μαργώνης παρουσίασε την πλατφόρμα Future Ready Greece, μια πενταετή πρωτοβουλία με επίκεντρο την εκπαίδευση, την απασχόληση και την κοινωνία. Η πρωτοβουλία περιλαμβάνει στρατηγική συνεργασία με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και 50 υποτροφίες, πρόγραμμα ανάπτυξης δεξιοτήτων για 1.000 νέους και νέες, σύγχρονο πρόγραμμα αμειβόμενης άσκησης για 100 νέους στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας στην Ελβετία, καθώς και πρόγραμμα ενίσχυσης εκπαιδευτικών υποδομών, με αφετηρία την ανακαίνιση εγκαταστάσεων της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων στον Πειραιά.

Η έμφαση στη νέα γενιά δεν είναι τυχαία. Η Παπαστράτος έχει ήδη αναπτύξει πρωτοβουλίες όπως το FutuReady, το οποίο το 2026 πραγματοποιείται για τρίτη χρονιά, με στόχο να εξοπλίσει τη Gen Z με δεξιότητες, εργαλεία και αυτοπεποίθηση για το μέλλον της εργασίας. Η νέα πλατφόρμα έρχεται να δώσει μεγαλύτερο βάθος σε αυτή τη δέσμευση: να μη μιλά η εταιρεία μόνο για το δικό της μέλλον, αλλά για το μέλλον των ανθρώπων που θα κληθούν να δημιουργήσουν την επόμενη Ελλάδα.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Γιώργος Μαργώνης καλωσόρισε τη νέα διευθύνουσα σύμβουλο της Παπαστράτος, Τίνα Δαβού, σηματοδοτώντας τη συνέχεια της διοικητικής σκυτάλης. Το μήνυμα ήταν σαφές ότι η επέτειος των 95 ετών δεν κλείνει έναν κύκλο, αλλά ανοίγει τον επόμενο μέχρι την 100ετία

Η διευθύνουσα σύμβουλος της Παπαστράτος, Τίνα Δαβού.

Ετσι η Παπαστράτος γιόρτασε την ιστορία μιας ελληνικής βιομηχανίας που επανεφευρίσκει τον εαυτό της χωρίς να χάνει τη μνήμη της. Να περνά από την παράδοση στην καινοτομία. Από το εργοστάσιο της παλιάς Ελλάδας στον παραγωγικό κόμβο της νέας. Από την οικογενειακή ιστορία στην παγκόσμια εξωστρέφεια.

Και ίσως η ουσία μιας τέτοιας διαδρομής, όπως ειπώθηκε από τους ομιλητές να είναι αυτή που δε  μετρά μόνο τι πέτυχες και τι αφήνεις πίσω σου, αλλά το έργο που άρχισες να το ολοκληρώνει κάποιος άλλος και την ευθύνη που κληρονομείς να την παραδίνεις σε περισσότερους.

Οκ.Μαργώνης κατέληξε λέγοντας ότι η Παπαστράτος προχωρά προς τα 100 χρόνια της με περηφάνια και ταπεινότητα., μ τους ανθρώπους της στο κέντρο, με το βλέμμα στη νέα γενιά και με μια φράση να συμπυκνώνει όλη τη διαδρομή: η εξέλιξη είναι επιλογή, είναι τρόπος σκέψης.