Συντάξεις στην Ευρώπη: Ποιοι βγαίνουν νωρίτερα και ποιοι αργότερα

Σημαντικές διαφορές εξακολουθούν να παρουσιάζουν τα συνταξιοδοτικά συστήματα των ευρωπαϊκών χωρών, τόσο ως προς την ηλικία εξόδου από την εργασία όσο και ως προς τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι ασφαλισμένοι.

Η σύγκριση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε μια περίοδο κατά την οποία η γήρανση του πληθυσμού και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δημιουργούν πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.

Σύμφωνα με την έκθεση «Pensions at a Glance 2025» του ΟΟΣΑ, δεν υπάρχει ενιαίο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρώπη.

Οι διαφορές μεταξύ των χωρών

Στη Δανία και στην Ολλανδία, το κανονικό όριο συνταξιοδότησης διαμορφωνόταν στα 67 έτη, σύμφωνα με τα στοιχεία αναφοράς του ΟΟΣΑ για το 2024.

Στη Γερμανία, το αντίστοιχο όριο για το εξεταζόμενο ασφαλιστικό προφίλ ήταν περίπου 66,2 έτη, ενώ στη Βρετανία ανερχόταν στα 66.

Στη Γαλλία, το όριο που καταγράφει ο οργανισμός για το συγκεκριμένο προφίλ ήταν περίπου 64,3 έτη.

Οι αριθμοί αυτοί δεν περιγράφουν όλες τις διαθέσιμες διαδρομές συνταξιοδότησης, καθώς κάθε χώρα εφαρμόζει διαφορετικούς κανόνες για τα χρόνια ασφάλισης, την πρόωρη έξοδο και τις ειδικές κατηγορίες εργαζομένων.

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, το γενικό όριο πλήρους συνταξιοδότησης είναι τα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης.

Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης, ενώ υπάρχουν και ειδικότερες διατάξεις.

Η δυνατότητα εξόδου στα 62 με πλήρη ασφαλιστική διαδρομή εξηγεί γιατί ο ΟΟΣΑ καταγράφει για την Ελλάδα χαμηλότερη ηλικία σε ορισμένους συγκριτικούς πίνακες.

Η διαφορά αυτή δείχνει πόσο σημαντικό είναι να εξετάζεται η μεθοδολογία κάθε διεθνούς σύγκρισης.

Η δημογραφική πρόκληση

Το βασικό πρόβλημα για τα ευρωπαϊκά συνταξιοδοτικά συστήματα είναι ότι αυξάνεται το ποσοστό των ηλικιωμένων σε σχέση με τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό.

Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει τη χρηματοδότηση των συντάξεων, ιδιαίτερα στα συστήματα όπου οι εισφορές των σημερινών εργαζομένων χρηματοδοτούν σημαντικό μέρος των παροχών.

Ορισμένες χώρες έχουν ήδη θεσπίσει μηχανισμούς σταδιακής αύξησης των ορίων ηλικίας, ενώ άλλες συνδέουν τις μελλοντικές αλλαγές με το προσδόκιμο ζωής.

Ωστόσο, το όριο ηλικίας δεν αποτελεί τον μοναδικό δείκτη αξιολόγησης ενός συνταξιοδοτικού συστήματος.

Η επάρκεια των παροχών, η διάρκεια ασφάλισης, οι μισθοί και η φορολογία καθορίζουν επίσης το πραγματικό εισόδημα των συνταξιούχων.