Παράθυρο για συνάντηση Τραμπ – Πεζεσκιάν στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ

Νέο κύκλο απειλών αντάλλαξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν με την πολύμηνη σύγκρουση να εμφανίζει ελάχιστες ενδείξεις αποκλιμάκωσης. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε, σύμφωνα με δημοσιογράφο του Fox News που επικαλέστηκε τηλεφωνική επικοινωνία μαζί του, ότι η ιρανική ηγεσία θα πρέπει να καταλήξει σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον, διαφορετικά η χώρα κινδυνεύει με περαιτέρω οικονομική καταστροφή και με σοβαρή στρατιωτική κλιμάκωση. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να συναντηθεί με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος αναμένεται στη Νέα Υόρκη στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Από την πλευρά της, η ιρανική στρατιωτική διοίκηση προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση εναντίον της χώρας θα προκαλέσει «παρατεταμένη» αντίδραση με στόχους αμερικανικές βάσεις και συμφέροντα στην περιοχή. Η Τεχεράνη ανέφερε επίσης ότι οι περιφερειακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ θα μπορούσαν να θεωρηθούν μέρος της σύγκρουσης εφόσον συμμετάσχουν σε νέα στρατιωτική επιχείρηση. Το Ιράν υποστήριξε ακόμη ότι διαθέτει πληροφορίες για προετοιμασία νέου πλήγματος, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει δημοσίως στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό.

Η παρουσία του Πεζεσκιάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ δημιουργεί ένα νέο διπλωματικό παράθυρο, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να υπάρχει επιβεβαιωμένη συνάντηση με τον Τραμπ. Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ότι θα ήταν ανοικτός σε μια τέτοια επαφή έρχονται παράλληλα με τις σκληρές δημόσιες προειδοποιήσεις προς την Τεχεράνη.

Η κατάσταση πάντως έχει γίνει πιο σύνθετη μετά τις επιθέσεις των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούθι της Υεμένης εναντίον της Σαουδικής Αραβίας. Το Σάββατο, οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι έπληξαν με πυραύλους και drones «ευαίσθητους στόχους» στο Ριάντ. Αυτόπτες μάρτυρες και βίντεο του Reuters κατέγραψαν μεγάλη στήλη μαύρου καπνού κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο της σαουδαραβικής πρωτεύουσας. Οι σαουδαραβικές αρχές δεν έδωσαν αρχικά αναλυτικές πληροφορίες για την προέλευση της έκρηξης, ενώ ο υπό σαουδαραβική ηγεσία συνασπισμός ανακοίνωσε ότι απέτρεψε και άλλες επιθέσεις.

Ορμούζ και Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στο επίκεντρο

Η μεγαλύτερη διεθνής ανησυχία αφορά τις θαλάσσιες οδούς από τις οποίες περνά σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών εξαγωγών. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές «αρτηρίες» του πλανήτη. Σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών, το πρώτο εξάμηνο του 2025 από τα στενά περνούσαν κατά μέσο όρο περίπου 20,9 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα αντίστοιχη με περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης υγρών καυσίμων. Πάνω από το 20% του διεθνούς εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου περνούσε επίσης από την ίδια δίοδο.

Η εικόνα άλλαξε δραματικά μετά την έναρξη της σύγκρουσης. Τα στοιχεία της EIA δείχνουν ότι οι ροές πετρελαίου μέσω του Ορμούζ υποχώρησαν από περίπου 21,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως στο τέταρτο τρίμηνο του 2025 σε μόλις 4,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως στο δεύτερο τρίμηνο του 2026.

Παράλληλα, η ενίσχυση των Χούθι στις ακτές της Υεμένης αυξάνει την αβεβαιότητα γύρω από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, τη στενή θαλάσσια δίοδο που ενώνει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Η διαδρομή είναι ιδιαίτερα σημαντική για φορτία που κινούνται μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης, καθώς συνδέεται με τη ναυσιπλοΐα προς τη Διώρυγα του Σουέζ.