Πήρε χαμπάρι το Politico το φιάσκο του «Trust Your Stars»

Την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να προβάλει την αντιστροφή του brain drain και την επιστροφή Ελλήνων επιστημόνων από το εξωτερικό ως μία από τις επιτυχίες της οικονομικής ανάκαμψης, η υπόθεση του ερευνητικού προγράμματος «Trust Your Stars» έρχεται να αναδείξει ένα πολύ διαφορετικό πρόσωπο της ελληνικής πραγματικότητας. Το Politico επανέρχεται στο θέμα της φυγής των επιστημόνων από την Ελλάδα, παρουσιάζοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το ναυάγιο του προγράμματος, προϋπολογισμού περίπου 80 εκατ. ευρώ, το οποίο είχε σχεδιαστεί για τη χρηματοδότηση ερευνητικών ομάδων και τη δημιουργία προοπτικών για νέους επιστήμονες. Στην πρόσκληση είχαν υποβληθεί 1.241 προτάσεις, ενώ τον Ιούλιο του 2025 ανακοινώθηκαν 145 προτάσεις που είχαν επικρατήσει στη διαδικασία αξιολόγησης.

Η συνέχεια, όμως, αποδείχθηκε καταστροφική για την αξιοπιστία του εγχειρήματος. Το πρόγραμμα αφαιρέθηκε από το ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης, καθώς, σύμφωνα με την επίσημη κυβερνητική εκδοχή, δεν ήταν δυνατό να ολοκληρωθεί μέσα στα χρονικά όρια του ευρωπαϊκού μηχανισμού. Η αναθεώρηση είχε εγκριθεί ήδη τον Ιούλιο του 2025, ενώ η τυπική ανάκληση της ένταξης του έργου πραγματοποιήθηκε στις 28 Απριλίου 2026.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πως το κράτος εξαπάτησε τους νέους επιστήμονες, κραυγή απόγνωσης από τον καθηγητή Αριστείδη Χατζή

Η οργισμένη καταγγελία του καθηγητή Αριστείδη Χατζή για το ερευνητικό πρόγραμμα των ελληνικών ΑΕΙ αγγίζει την αξιοπιστία του κράτους, το brain drain και τη σχέση της Ελλάδας με τους ανθρώπους της γνώσης

Το ζήτημα που αναδεικνύει το Politico είναι είναι κυρίως το πλήγμα στην εμπιστοσύνη των επιστημόνων προς το ελληνικό κράτος. Ερευνητές που είχαν επενδύσει χρόνο στην προετοιμασία των προτάσεών τους και είχαν αρχίσει να οργανώνουν ομάδες βρέθηκαν για μήνες χωρίς ξεκάθαρη ενημέρωση για την τύχη του προγράμματος. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το πρόγραμμα είχε ουσιαστικά αφαιρεθεί από το Σχέδιο Ανάκαμψης χωρίς οι ενδιαφερόμενοι να ενημερωθούν εγκαίρως, με την επιστημονική κοινότητα να μένει σε εκκρεμότητα επί μήνες.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Πέτρου Μπούρα-Βαλλιανάτου, ο οποίος, σύμφωνα με το Politico, είχε συγκροτήσει ομάδα 25 νέων επιστημόνων, μεταξύ των οποίων ερευνητές που εργάζονταν στη Βρετανία και τη Γερμανία, για πρόγραμμα σχετικό με τα φάρμακα της βυζαντινής περιόδου. Οι συγκεκριμένοι ερευνητές δεν είχαν ακόμη μετακομίσει στην Ελλάδα όταν η χρηματοδότηση κατέρρευσε. Ο ίδιος, έχοντας επιστρέψει στην Ελλάδα το 2022 έπειτα από 15 χρόνια ακαδημαϊκής σταδιοδρομίας στο Εδιμβούργο, επισημαίνει ότι η επιστροφή των επιστημόνων προϋποθέτει σταθερή χρηματοδότηση, καλύτερους μισθούς και ένα περισσότερο ανεξάρτητο σύστημα αξιολόγησης της έρευνας.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή συμπίπτει με την προσπάθεια της χώρας να αναστρέψει τις συνέπειες της μεγάλης εξόδου της προηγούμενης δεκαετίας. Περίπου 500.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν την Ελλάδα στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, πολλοί από αυτούς νέοι και υψηλής εξειδίκευσης. Τα τελευταία χρόνια η εικόνα στις μεταναστευτικές ροές έχει βελτιωθεί και, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Politico, το 2023-2024 επέστρεψαν περίπου 98.000 Έλληνες, έναντι 69.000 που έφυγαν. Ωστόσο, η περίπτωση του «Trust Your Stars» δείχνει ότι άλλο πράγμα είναι η γενική επιστροφή εργαζομένων και άλλο η προσέλκυση επιστημόνων υψηλής εξειδίκευσης, οι οποίοι καλούνται να εγκαταλείψουν οργανωμένες ακαδημαϊκές καριέρες στο εξωτερικό.

Το Financialreport.gr είχε αναδείξει την υπόθεση από τον Ιούλιο

Το θέμα είχε αναδείξει αναλυτικά το Financialreport.gr στις 30 Ιουλίου 2026, υπό τον τίτλο «Πως το κράτος εξαπάτησε τους νέους επιστήμονες, κραυγή απόγνωσης από τον καθηγητή Αριστείδη Χατζή», παρουσιάζοντας τη δημόσια παρέμβαση του καθηγητή Φιλοσοφίας Δικαίου και Θεωρίας Θεσμών του ΕΚΠΑ.

Ο Αριστείδης Χατζής είχε φτάσει στο σημείο να καλεί τους νέους επιστήμονες που βρίσκονται στο εξωτερικό να παραμείνουν εκεί και όσους σχεδιάζουν να φύγουν από την Ελλάδα να το πράξουν, περιγράφοντας με τον πλέον δραματικό τρόπο το κλίμα που είχε δημιουργηθεί μετά την κατάρρευση του προγράμματος.