Πως η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης αλλάζει την αγορά ομολόγων της Ευρώπης

Η επενδυτική έκρηξη που προκαλεί η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αλλάζει μόνο τον τεχνολογικό χάρτη του πλανήτη. Αρχίζει να μεταμορφώνει και τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου, με την ευρωπαϊκή αγορά εταιρικών ομολόγων να συμμετέχει στη μεγάλη χρηματοδοτική τάση. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα ανάλυσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που υπογράφουν οι Anne Duquerroy, Oana Furtuna, Imène Rahmouni-Rousseau και Lia Vaz Cruz. Η Anne Duquerroy είναι Principal Financial Markets Expert στην ΕΚΤ, η Oana Furtuna Senior Financial Markets Expert, η Imène Rahmouni-Rousseau Γενική Διευθύντρια Market Operations και η Lia Vaz Cruz Deputy Head of Division στον ίδιο ευρύτερο τομέα.

Στην ανάλυση γίνεται αναφορά των μεγάλων αμερικανικών ομίλων, τους οποίους η ΕΚΤ χαρακτηρίζει «hyperscalers»: Alphabet, Amazon, Meta Platforms, Microsoft και Oracle. Πρόκειται για εταιρείες με τεράστια δίκτυα cloud και data centers, των οποίων οι ανάγκες σε υπολογιστική ισχύ, ηλεκτρική ενέργεια και νέες υποδομές αυξάνονται με πρωτοφανείς ρυθμούς εξαιτίας της ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΚΤ, οι hyperscalers εκτιμάται ότι θα χρειαστούν συνολικά πάνω από 1 τρισ. δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες έως το 2028, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 3% του σημερινού ετήσιου ΑΕΠ των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι επενδύσεις είναι πλέον τόσο μεγάλες ώστε ακόμη και εταιρείες με εξαιρετικά υψηλές ταμειακές ροές δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να τις χρηματοδοτούν αποκλειστικά από τα δικά τους διαθέσιμα. Έτσι, η έκδοση εταιρικών ομολόγων αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Και οι αμερικανικές Big Tech δεν περιορίζονται πλέον στην αγορά του δολαρίου: στρέφονται όλο και περισσότερο και στο ευρώ.

Η επιλογή αυτή έχει οικονομική λογική. Μια πολυεθνική επιχείρηση μπορεί να δανείζεται σε διαφορετικά νομίσματα ώστε να διαφοροποιεί τις πηγές χρηματοδότησής της, να διευρύνει τη βάση των επενδυτών της και, όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, να μειώνει το συνολικό κόστος δανεισμού.

Τα «reverse Yankee» ομόλογα και τα 40 δισ. ευρώ

Τα ομόλογα που εκδίδουν αμερικανικές επιχειρήσεις σε ξένο νόμισμα συχνά χαρακτηρίζονται «reverse Yankees». Και στην πρώτη μεγάλη έξοδο των τεχνολογικών κολοσσών εκτός της αμερικανικής αγοράς, το ευρώ αποδεικνύεται ιδιαίτερα ελκυστικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζει η ΕΚΤ, οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις έχουν πλέον περίπου 40 δισ. ευρώ ομολόγων σε κυκλοφορία στην ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, οι αμερικανικές Big Tech αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 10% της νέας ακαθάριστης έκδοσης εταιρικού χρέους σε ευρώ από μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. Το 2026, μάλιστα, Amazon και Alphabet βρέθηκαν μεταξύ των μεγαλύτερων εκδοτών της συγκεκριμένης αγοράς, με την έκδοση της Amazon να σημειώνει, σύμφωνα με την ΕΚΤ, ιστορικό ρεκόρ μεγέθους.

Η εξέλιξη αυτή έχει μια ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη. Για δεκαετίες, το χρηματοπιστωτικό της σύστημα χαρακτηριζόταν από πολύ μεγαλύτερη εξάρτηση από τις τράπεζες σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δυνατότητα της αγοράς του ευρώ να απορροφά τεράστιες εταιρικές εκδόσεις αποτελεί ένδειξη ότι οι ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές αποκτούν μεγαλύτερο βάθος.

Τα οφέλη για την ευρωπαϊκή αγορά

Η παρουσία των αμερικανικών τεχνολογικών ομίλων δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη απειλή. Μπορεί να λειτουργήσει και ως καταλύτης ανάπτυξης της αγοράς. Τα ομόλογα των hyperscalers έχουν συχνά μεγαλύτερη διάρκεια από τις εκδόσεις πολλών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ενισχύοντας το πιο μακροπρόθεσμο τμήμα της καμπύλης αποδόσεων. Επιπλέον, αυξάνουν την παρουσία του τεχνολογικού κλάδου στα ευρωπαϊκά εταιρικά ομόλογα, όπου η τεχνολογία εξακολουθεί να έχει αισθητά μικρότερο βάρος απ’ ό,τι στις αντίστοιχες αμερικανικές αγορές.

Παράλληλα, οι μεγαλύτεροι όμιλοι εισάγουν στην αγορά σημαντικές ποσότητες ομολόγων υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης. Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι αρκετές από αυτές τις εταιρείες αξιολογούνται σήμερα με AA- ή υψηλότερα, όταν μεγάλο τμήμα των ευρωπαϊκών εταιρικών εκδοτών βρίσκεται στις κατηγορίες Α έως BBB.

Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη επιφύλαξη. Οι αξιολογήσεις βασίζονται εν μέρει σε εκτιμήσεις για τη μελλοντική κερδοφορία των επενδύσεων στην AI. Αν οι προσδοκίες για τα μελλοντικά έσοδα αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες, η σημερινή τιμολόγηση του πιστωτικού κινδύνου θα μπορούσε να αποδειχθεί λανθασμένη.

Θα «στριμώξει» η Big Tech τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις;

Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι εάν οι τεράστιες ανάγκες χρηματοδότησης των αμερικανικών ομίλων μπορούν τελικά να αυξήσουν το κόστος δανεισμού για τις ευρωπαϊκές εταιρείες. Μέχρι στιγμής, η ΕΚΤ δεν εντοπίζει ισχυρές ενδείξεις ενός γενικευμένου φαινομένου «crowding out». Η ζήτηση των επενδυτών για ευρωπαϊκά εταιρικά ομόλογα παρέμεινε ισχυρή μέσα στο 2026. Ωστόσο, η αγορά έχει ήδη αρχίσει να προσαρμόζεται: επενδυτές ζητούν υψηλότερη αμοιβή για να αναλάβουν τον αυξανόμενο κίνδυνο των πολύ μεγάλων και μακροχρόνιων εκδόσεων της τεχνολογίας.

Εάν όμως οι ανάγκες χρηματοδότησης συνεχίσουν να διογκώνονται, το σκηνικό μπορεί να αλλάξει. Οι επενδυτές δεν διαθέτουν απεριόριστα κεφάλαια. Για να αγοράσουν περισσότερα ομόλογα Alphabet, Amazon ή Microsoft, ενδέχεται κάποια στιγμή να χρειαστεί να μειώσουν την έκθεσή τους σε άλλους εταιρικούς τίτλους. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες απαιτούμενες αποδόσεις και, κατ’ επέκταση, υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης για επιχειρήσεις που δεν έχουν καμία σχέση με τον τεχνολογικό κλάδο.

Η ΕΚΤ επισημαίνει επίσης έναν δεύτερο μηχανισμό: όσο αυξάνεται το βάρος των τεχνολογικών κολοσσών στους διεθνείς δείκτες ομολόγων, τόσο περισσότερο τα παθητικά επενδυτικά κεφάλαια που ακολουθούν αυτούς τους δείκτες θα είναι υποχρεωμένα να αγοράζουν τα συγκεκριμένα ομόλογα.

Είναι ενδεικτικό ότι οι hyperscalers αντιπροσώπευαν ήδη περίπου το 15% της αύξησης των εγχώριων τοποθετήσεων σε εταιρικά ομόλογα σε ευρώ κατά το έτος έως τον Μάρτιο του 2026, με σημαντική ζήτηση από ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία.