Πυρηνική ενέργεια ”τσέπης” σε ελληνικά νησιά και πλοία

Η απεξάρτηση της Ευρώπης από το φυσικό αέριο και το διοξείδιο του άνθρακα βρίσκονται στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια, ειδικά μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, με την Ελλάδα να αποτελεί πλέον μέρος της συζήτησης για την επικείμενη υιοθέτηση πρακτικών πυρηνικής ενέργειας τόσο σε βραχυχρόνιο, όσο και σε πιο μακροχρόνιο σχεδιασμό. Σε αυτό το πλαίσιο, σύμφωνα με πληροφορίες του Financial Report συνεχίζονται μέσω του ΣΕΒ και άλλων φορέων συζητήσεις για συμφωνίες χρήσης πυρηνικής ενέργειας σε πλοία ελληνικών συμφερόντων και σε ελληνικά νησιά. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, φορείς διατυπώνουν τις ενστάσεις τους τόσο για την αξία της επένδυσης, όσο και για το αν μπορούν να εδραιωθούν τα επόμενα χρόνια ως εναλλακτική μορφή ενέργειας, τη στιγμή που βρίσκονται σε ανάπτυξη οι Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Πρόκειται καταρχήν για τη λύση των Μικρών Αρθρωτών Αντιδραστήρων, γνωστοί ως SMR,  πυρηνικοί αντιδραστήρες νέας γενιάς που προσφέρουν μειωμένο μέγεθος και κόστος κατασκευής σε σύγκριση με τους παραδοσιακούς σταθμούς. Το βασικό τους χαρακτηριστικό είναι ο αρθρωτός σχεδιασμός τους, ο οποίος επιτρέπει την κατασκευή των τμημάτων τους σε εργοστάσιο και τη συναρμολόγησή τους επί τόπου, διασφαλίζοντας ταχύτητα υλοποίησης και αυστηρά πρότυπα ασφαλείας. Χαρακτηριστικό είναι ότι αυτοί μπορεί να τοποθετηθούν, σε μικρότερο χρονικό διάστημα, τόσο σε πλοία, όσο και σε νησιά, με την Ελλάδα να βρίσκεται από τις πρώτες στη λίστα της Ευρώπης, τόσο λόγω της ανάπτυξης της ναυτιλίας, όσο και της πληθώρας των νησιών της. Την ίδια στιγμή, ήδη, κατά πληροφορίες, από τις αρχές του 2026 γνωστοί Έλληνες εφοπλιστές έχουν δηλώσει παρών για την τοποθέτηση SMR σε δεξαμενόπλοιά τους, υπό την προυπόθεση να έχει σχηματιστεί το κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο.

Λύση με ερωτηματικά

Σύμφωνα με τα όσα δηλώνει στο Financial Report η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Οικονομικού Τμήματος του ΕΚΠΑ  Στέλλα Τσάνη όλη αυτή η διαδικασία ανάπτυξης αυτής της τεχνολογίας στην Ελλάδα είναι κάτι που θα μπορούσε να γίνει «υπό προϋποθέσεις. Υπάρχουν πολλά ανοιχτά ζητήματα που τίθενται και μέχρι όλα αυτά να λυθούν, μπορεί να γίνει παράλληλη ανάπτυξη στις ΑΠΕ τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρώπη και να κερδηθεί το στοίχημα της ενέργειας». Κατά την ίδια, είναι μια λύση με ερωτηματικό καθώς θα πρέπει να διευθετηθούν ζητήματα όπως το ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο στη χώρα μας είναι ανύπαρκτο, η χρήση του νερού, καθώς και η διαχείριση αποβλήτων. Επιπρόσθετα, στο τραπέζι τίθεται και σημεία όπως το ποιος φορέας θα αναλάβει την ανάπτυξή αυτή και με ποια κριτήρια. «Είμαστε στο 56% σε παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ στην Ελλάδα και η εκτίμηση είναι ότι μέχρι το 2050 θα αγγίξουμε το 80%. Δεν υπάρχει λόγος να μην συνεχίσουμε την παραγωγή ενέργειας από ήλιο, άνεμο και θάλασσα για κάτι για το οποίο υπάρχουν ανοιχτά μέτωπα, τα οποία δεν θα λυθούν παρά μόνο μετά από αρκετά χρόνια» σημειώνει.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατη έκθεση του Deon Policy Institute, ένα ανεξάρτητο think tank που ιδρύθηκε από νέους Έλληνες της Διασποράς, με τίτλο «Πυρηνική Ενέργεια στη Ναυσιπλοΐα Μια Νέα Τεχνολογική Επανάσταση και ο Ρόλος της Ελλάδας» αναφέρει ότι οι οι Μικροί Αρθρωτοί Αντιδραστήρες (SMRs) και οι Πλωτοί Πυρηνικοί Σταθμοί Παραγωγής Ενέργειας (FNPPs), είναι «πλέον σε ώριμη φάση τεχνολογικής ανάπτυξης, ενώ αναδεικνύεται η πιθανή συμμετοχή της Ελλάδας στη διαμόρφωση του νέου ενεργειακού χάρτη της ναυτιλίας».

Επένδυση 13 δισ. ευρώ για ένα πυρηνικό εργοστάσιο στη Γαλλία

Παράλληλα, κατά τον Κώστα Καρτάλη, Καθηγητή στον Τομέα Φυσικής Περιβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή. η πυρηνική ενέργεια συνιστά εν γένει μια ακριβή και μακρόχρονη επένδυση, με αμφίβολα αποτελέσματα: «Το τελευταίο πυρηνικό εργοστάσιο στην Ευρώπη άνοιξε στη Γαλλία το 2024, με έναρξη της κατασκευής το 2007, δηλαδή πέρασαν 17 χρόνια για να ξεκινήσει τη λειτουργία του. Κόστισε, δε, 13 δις ευρώ. Την ίδια στιγμή, σε ό,τι αφορά τους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες αυτή τη στιγμή υπάρχουν στη Ρωσία και την Κίνα και η Ευρώπη θέλει να μπει σε αυτό το παιχνίδι, με την Ελλάδα να έχει τις προυποθέσεις, αλλά όχι το πλαίσιο. Πρέπει να σκεφτούμε πως ό,τι αποφασιστεί, σε περίπτωση πυρηνικού εργοστασίου, θα ειναι έτοιμο σε 15 χρόνια, θα κοστίσει πολλαπλά από τις ΑΠΕ, και όταν θα παραχθεί θα ειναι 3 με 4 φορές πιο ακριβό».