Πύρινος εφιάλτης σε Γαλλία και Ισπανία: Πάνω από 220.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους

Περισσότεροι από 220.000 άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στη Γαλλία και την Ισπανία, καθώς οι καταστροφικές πυρκαγιές εξαπλώνονται με μεγάλη ταχύτητα, ενισχυμένες από τις υψηλές θερμοκρασίες, την παρατεταμένη ξηρασία και τους ισχυρούς ανέμους.

Όπως μεταδίδει το BBC, οι γαλλικές αρχές διέταξαν την προληπτική εκκένωση σχεδόν 60.000 κατοίκων από περιοχές κοντά στο Μπορντό, ενώ συνολικά περίπου 200.000 άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί από τις εστίες τους στις νοτιοδυτικές περιφέρειες της Ζιρόντ και των Λαντ.

Την ίδια ώρα, στην Ισπανία, οι αρχές προειδοποιούν ότι το μεγάλο πύρινο μέτωπο δυτικά της Μαδρίτης υπερβαίνει τις δυνατότητες των πυροσβεστικών δυνάμεων να το θέσουν υπό έλεγχο. Τρεις διαφορετικές πυρκαγιές συγχωνεύθηκαν σε μία, με την κυβέρνηση να κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Περίπου 25.000 άνθρωποι έχουν λάβει εντολή εκκένωσης, ενώ σχεδόν 40.000 κάτοικοι έχουν κληθεί να παραμείνουν στα σπίτια τους.

«Η χειρότερη πυρκαγιά στην ιστορία της Μαδρίτης»

Η περιφερειακή πρόεδρος της Μαδρίτης, Ιζαμπέλ Ντίαζ Αγιούσο, χαρακτήρισε την πυρκαγιά τη χειρότερη που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η περιοχή, κάνοντας λόγο για μια «τέλεια καταιγίδα» υψηλών θερμοκρασιών, αδιάκοπων ανέμων και συγχωνευόμενων πύρινων μετώπων.

Οι τοπικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ανέφεραν ότι οι φλόγες κινούνται προς τους δήμους Ρομπλέδο ντε Τσαβέλα και Φρεσνεδίγιας ντε λα Ολίβια, περίπου 50 χιλιόμετρα από την ισπανική πρωτεύουσα.

«Η πυρκαγιά βρίσκεται στο αποκορύφωμά της και αυτή τη στιγμή ξεπερνά τις δυνατότητες των πυροσβεστών να τη θέσουν υπό έλεγχο», δήλωσε ο επικεφαλής διαχείρισης εκτάκτων αναγκών της περιφερειακής κυβέρνησης της Μαδρίτης, Κάρλος Νοβίλο.

Όπως εξήγησε, η άμεση κατάσβεση σε ορισμένα σημεία είναι αδύνατη και, για τον λόγο αυτό, οι δυνάμεις επικεντρώνονται στη δημιουργία αμυντικών ζωνών και στην προστασία κατοικημένων περιοχών.

Στη μάχη η Στρατιωτική Μονάδα Έκτακτης Ανάγκης

Η ισπανική Στρατιωτική Μονάδα Έκτακτης Ανάγκης έχει αναπτυχθεί στην περιοχή, με βασικό στόχο να ανακόψει την προέλαση της φωτιάς και να προστατεύσει οικισμούς κοντά στο Ελ Εσκοριάλ.

Παράλληλα, οι αρχές παρακολουθούν στενά ένα ακόμη μεγάλο μέτωπο στην επαρχία Άβιλα. Υπάρχουν φόβοι ότι η πυρκαγιά στο Μπουργκοχόντο ενδέχεται να ενωθεί με εκείνη της Μαδρίτης, δημιουργώντας ένα ακόμη μεγαλύτερο και δυσκολότερα αντιμετωπίσιμο μέτωπο.

Ο υπουργός Εσωτερικών της Ισπανίας, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, δήλωσε ότι οι αρχές καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψουν τη συγχώνευση των δύο πυρκαγιών.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στη Μαδρίτη, Φρανσίσκο Μαρτίν, προειδοποίησε ότι ο αριθμός των εκκενώσεων μπορεί να αυξηθεί, καθώς καύτρες μεταφέρονται από τον άνεμο σε απόσταση πολλών χιλιομέτρων, προκαλώντας νέες εστίες.

Οι φλόγες κάλυψαν 20 χιλιόμετρα σε μισή ώρα

Ενδεικτική της ταχύτητας εξάπλωσης της πυρκαγιάς είναι η μαρτυρία του δημάρχου του Ελ Τιέμπλο, μίας από τις πληγείσες περιοχές στην Άβιλα.

Σύμφωνα με τον Αρτούρο Βάρας Γκονζάλες, οι φλόγες κινήθηκαν από τη Ναβαλουένγκα προς την κοιλάδα Ιρουέλας, καλύπτοντας απόσταση περίπου 20 χιλιομέτρων σε λιγότερο από μισή ώρα.

«Ήταν φρικτό», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τουλάχιστον 6.000 εκτάρια έχουν καεί στην περιφέρεια της Μαδρίτης, ενώ στην Άβιλα η φωτιά έχει αποτεφρώσει σχεδόν 9.000 εκτάρια.

Οκτώ δήμοι έχουν εκκενωθεί, μεταξύ των οποίων οι Τσαπινερία, Νάβας ντελ Ρέι, Κολμενάρ ντελ Αρόγιο, Φρεσνεδίγιας ντε λα Ολίβια, Ρομπλέδο ντε Τσαβέλα, Αλντέα ντελ Φρέσνο, Ναβαλαγκαμέγια και Θαρθαλέχο.

Σε άλλες περιοχές, όπως το Σαν Μαρτίν ντε Βαλντεϊγκλέσιας, το Πελάγιος ντε λα Πρέσα και η Βίγια ντελ Πράδο, έχουν επιβληθεί περιορισμοί στις μετακινήσεις.

«Αν προσπαθήσεις να την αντιμετωπίσεις, σε καταβροχθίζει»

Ο 86χρονος Οικολόγιο Καμπρέρα ήταν μεταξύ των κατοίκων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα χωριά τους δυτικά της Μαδρίτης.

«Αν δεν την αποφύγεις και προσπαθήσεις να την αντιμετωπίσεις, σε καταβροχθίζει», δήλωσε από αθλητικό κέντρο στο χωριό Βιλαμάντα, όπου έχουν βρει καταφύγιο εκατοντάδες εκτοπισμένοι.

Η οικογένειά του προσπάθησε να προστατεύσει το σπίτι της καταβρέχοντάς το με λάστιχα κήπου, μέχρι να φτάσουν οι πυροσβέστες.

«Μόλις έφτασαν, είπαν σε όλους να φύγουν. Δεν έχω ξαναζήσει κάτι παρόμοιο», ανέφερε.

Η Αγιούσο χαρακτήρισε την κατάσταση «εντελώς ασυνήθιστη και καταστροφική», επισημαίνοντας ότι απόλυτη προτεραιότητα των αρχών είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσες αναμένεται να επισκεφθεί το κέντρο συντονισμού εκτάκτων αναγκών, ενώ κάλεσε τους πολίτες να επιδεικνύουν τη μέγιστη δυνατή προσοχή, καθώς, όπως είπε, η χώρα βιώνει «μια δραματική κατάσταση».

Έρευνα για ενδεχόμενη αμέλεια

Η ισπανική Πολιτοφυλακή συνέλαβε ένα άτομο και ερευνά ακόμη ένα σε σχέση με την πυρκαγιά στο Μπουργκοχόντο.

Σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, οι αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο η φωτιά να προκλήθηκε από αμέλεια κατά τη χρήση βαρέων μηχανημάτων, σε περίοδο κατά την οποία ίσχυαν αυστηροί περιορισμοί λόγω του αυξημένου κινδύνου πυρκαγιάς.

Πυρκαγιά «XXL» στη νοτιοδυτική Γαλλία

Δραματική είναι η κατάσταση και στη νοτιοδυτική Γαλλία, όπου περίπου 200.000 άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί από τις περιοχές της Ζιρόντ και των Λαντ.

Τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου εκκενώθηκαν προληπτικά τέσσερις πόλεις κοντά στο Μπορντό: οι Σεν-Μεντάρ-αν-Ζαλ, Σεν-Ζαν-ντ’ Ιλάκ, Μαρτινιάς-σιρ-Ζαλ και Σεν-Ομπέν-ντε-Μεντόκ. Ο συνολικός πληθυσμός τους ανέρχεται σε περίπου 58.400 κατοίκους.

Η νομάρχης της Ζιρόντ, Σοφί Μπρόκας, περιέγραψε το μέτωπο ως πυρκαγιά «XXL». Περισσότερα από 19.000 εκτάρια δασικής έκτασης έχουν καεί, ενώ περίπου 80 κατοικίες έχουν καταστραφεί.

Οι αρχές προχώρησαν επίσης στην εκκένωση ολόκληρης της χερσονήσου Καπ Φερέ, ενός ιδιαίτερα δημοφιλούς τουριστικού προορισμού στη νοτιοδυτική ακτή. Εκατοντάδες άνθρωποι απομακρύνθηκαν με βάρκες, καθώς οι φλόγες πλησίαζαν την περιοχή.

Η χερσόνησος έχει λιγότερους από 8.000 μόνιμους κατοίκους, ωστόσο κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών ο πληθυσμός της μπορεί να δεκαπλασιαστεί.

Πιο ακραίες συνθήκες από τις πυρκαγιές του 2022

Ο επικεφαλής της πυροσβεστικής και διάσωσης, Μαρκ Βερμελέν, δήλωσε ότι οι συνθήκες είναι δυσμενέστερες ακόμη και από εκείνες που επικρατούσαν κατά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2022.

Η παρατεταμένη ξηρασία επιτρέπει στη φωτιά να εξαπλώνεται ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν υπό φυσιολογικές συνθήκες η έντασή της θα έπρεπε να υποχωρεί.

«Δεν έχουμε ξαναδεί πυρκαγιά συναγωγής αυτού του μεγέθους», δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας, Λοράν Νουνιέ, προσθέτοντας ότι περίπου 50 πυροσβέστες έχουν τραυματιστεί.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πυρκαγιά είναι «αυτοσυντηρούμενη», δημιουργεί δικά της καιρικά φαινόμενα και αλλάζει απρόβλεπτα κατεύθυνση. Το βράδυ της Παρασκευής το μέτωπο κινούνταν ανατολικά, προς το Μπορντό.

Οι πυροσβεστικές δυνάμεις αναδιοργανώνονται, προκειμένου να ανακόψουν την πορεία της φωτιάς και να αποτρέψουν την περαιτέρω προσέγγισή της προς την πόλη.

Νέες εκκενώσεις στην περιοχή Λαντ

Νοτιότερα, ακόμη μία πυρκαγιά κοντά στο Μπισκαρός, στην περιοχή Λαντ, ανάγκασε περισσότερους από 23.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν σπίτια, χώρους κατασκήνωσης, έναν οίκο ευγηρίας και μία θερινή κατασκήνωση.

Ο νομάρχης της περιοχής, Ζιλ Κλαβρέουλ, προειδοποίησε ότι η φωτιά δεν αναμενόταν να τεθεί άμεσα υπό έλεγχο, καθώς οι άνεμοι έφταναν τα 50 χιλιόμετρα την ώρα και η θερμοκρασία κυμαινόταν μεταξύ 36 και 37 βαθμών Κελσίου.

Ο δήμαρχος της ιδιαίτερα πληγείσας περιοχής Λεζ-Καπ Φερέ, Φιλίπ ντε Γκονβίλ, δήλωσε ότι η περιοχή βιώνει ακραίες καιρικές συνθήκες εδώ και ενάμιση μήνα, χωρίς βροχοπτώσεις και με θερμοκρασίες σταθερά υψηλότερες από τον εποχικό μέσο όρο.

«Είναι πρωτοφανές. Ούτε εμείς ούτε οι πυροσβέστες έχουμε δει κάτι παρόμοιο», ανέφερε.

Ο Μακρόν κινητοποίησε τον στρατό

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε την κατάσταση «πολύ τεταμένη», ιδιαίτερα στη Ζιρόντ, και κινητοποίησε στρατιωτικές δυνάμεις για να συνδράμουν στις επιχειρήσεις.

Η γαλλική κυβέρνηση αναμένεται να συνεδριάσει εκτάκτως, ενώ η χώρα έχει ενεργοποιήσει τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας.

Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής βοήθειας, η Γαλλία αναμένεται να λάβει πρόσθετα μέσα, μεταξύ των οποίων δύο ελικόπτερα Black Hawk από την Τσεχία και τη Σλοβακία.

Ακραίες συνθήκες σε ολόκληρη τη νότια Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναπτύξει αεροσκάφη και ελικόπτερα για την υποστήριξη των επιχειρήσεων κατάσβεσης στη Γαλλία και την Ισπανία, καθώς μεγάλο μέρος της νότιας Ευρώπης δοκιμάζεται από επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα και παρατεταμένη ξηρασία.

Σοβαρές πυρκαγιές καταγράφηκαν και στην Ιταλία, με τη Σικελία να συγκαταλέγεται στις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο. Ένας πυροσβέστης έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια επιχείρησης κατάσβεσης.

Η Ευρώπη αποτελεί την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο του πλανήτη, με τη θερμοκρασία της να αυξάνεται με ρυθμό υπερδιπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου από τη δεκαετία του 1980, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η έλλειψη βροχοπτώσεων μειώνουν την υγρασία της βλάστησης, μετατρέποντάς την σε εξαιρετικά εύφλεκτη ύλη. Σε συνδυασμό με τους ισχυρούς ανέμους, οι συνθήκες αυτές επιτρέπουν στις πυρκαγιές να εξαπλώνονται ταχύτερα και να καθίστανται ιδιαίτερα δύσκολο να ελεγχθούν.

Παρότι για την εκδήλωση μιας πυρκαγιάς απαιτείται συνήθως κάποια αρχική πηγή ανάφλεξης —από ανθρώπινη δραστηριότητα, αμέλεια, εμπρησμό ή κεραυνό— η υπερβολική ζέστη και η ξηρασία μπορούν να μετατρέψουν μια μικρή εστία σε ανεξέλεγκτο πύρινο μέτωπο.

Ήδη οι πυρκαγιές έχουν κάψει φέτος μεγαλύτερη έκταση στην Ευρώπη από τον ετήσιο μέσο όρο των τελευταίων δύο δεκαετιών, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος προειδοποιεί ότι η κλιματική αλλαγή έχει αυξήσει τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την ήπειρο, με τη νότια Ευρώπη να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της απειλής.