Ρούμπιο στη Ρώμη: στήριξη στο ΝΑΤΟ, αλλά με πίεση προς τους Ευρωπαίους για το Ιράν

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε από τη Ρώμη ότι παραμένει «ισχυρός υποστηρικτής του ΝΑΤΟ», μετά τις συνομιλίες του με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι. Η δήλωση έγινε σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής τριβής ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τη Ρώμη, με φόντο τον πόλεμο με το Ιράν, τη χρήση αμερικανικών βάσεων στην Ευρώπη και τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για αναδιάταξη αμερικανικών στρατευμάτων.

Η Μελόνι χαρακτήρισε τη συζήτηση ευρεία και εποικοδομητική, τονίζοντας ότι Ιταλία και ΗΠΑ αντιλαμβάνονται τη σημασία της διατλαντικής σχέσης, αλλά και την ανάγκη κάθε χώρας να υπερασπίζεται τα εθνικά της συμφέροντα. Σύμφωνα με το ANSA, οι συνομιλίες κάλυψαν τις διμερείς σχέσεις, τη Μέση Ανατολή, την ελευθερία ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τη Λιβύη, τον Λίβανο και την Ουκρανία.

Παρά το πιο ήπιο κλίμα της επίσκεψης, οι διαφορές παραμένουν ουσιαστικές. Η Ουάσινγκτον πιέζει τους Ευρωπαίους συμμάχους να στηρίξουν πιο ενεργά την αμερικανική στάση απέναντι στο Ιράν, ενώ η Ρώμη αποφεύγει να εμπλακεί σε επιθετικές επιχειρήσεις χωρίς σαφή πολιτική και κοινοβουλευτική κάλυψη. Το Reuters μετέδωσε ότι η Ιταλία αρνήθηκε τον προηγούμενο μήνα να επιτρέψει τη χρήση της βάσης της Σιγκονέλα, στη Σικελία, για επιχειρήσεις μάχης συνδεδεμένες με τη σύγκρουση στο Ιράν, επειδή η Ουάσινγκτον δεν είχε ζητήσει προηγούμενη εξουσιοδότηση από τη Ρώμη.

Ο Ρούμπιο δεν ανακοίνωσε καμία άμεση απόφαση για αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την Ευρώπη. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η τελική απόφαση για την παρουσία στρατευμάτων ανήκει στον πρόεδρο των ΗΠΑ. Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι η άρνηση ορισμένων συμμάχων να διαθέσουν βάσεις ή εναέριο χώρο σε περίοδο κρίσης δημιουργεί πρόβλημα για την αμερικανική στρατηγική και για τον ρόλο του ΝΑΤΟ ως μηχανισμού ταχείας προβολής ισχύος.

Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι, επιχείρησε να εμφανίσει την επίσκεψη ως ευκαιρία αποκλιμάκωσης. Επανέλαβε ότι η Ευρώπη χρειάζεται τις ΗΠΑ, αλλά και ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται την Ευρώπη και την Ιταλία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ρώμη στηρίζει τη διπλωματία ως τον μόνο βιώσιμο δρόμο για να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και να διασφαλιστεί η ελεύθερη διεθνής ναυσιπλοΐα.

Η Ιταλία έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμβάλει με ναυτικές δυνάμεις σε αποστολή στα Στενά του Ορμούζ, αλλά μόνο μετά από μόνιμη εκεχειρία και με την απαραίτητη έγκριση του ιταλικού κοινοβουλίου. Η περιοχή έχει τεράστια στρατηγική σημασία: σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου την ημέρα πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ το 2025, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.

Για τη Μελόνι, η ισορροπία είναι πολιτικά δύσκολη. Από τη μία επιδιώκει να διατηρήσει τη στρατηγική σχέση με την Ουάσινγκτον και να εμφανιστεί ως γέφυρα ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Από την άλλη, αντιμετωπίζει εσωτερική πίεση λόγω της αντίθεσης μεγάλου μέρους της ιταλικής κοινής γνώμης στον πόλεμο, καθώς και λόγω των οικονομικών συνεπειών από την άνοδο των τιμών ενέργειας και τον πληθωρισμό. Επιπλέον η Μελόνι έχει χαρακτηρίσει την αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία κατά του Ιράν «παράνομη» και έχει επιμείνει πως οποιαδήποτε χρήση ιταλικών βάσεων για επιθετικές επιχειρήσεις χρειάζεται κοινοβουλευτική νομιμοποίηση.