Σταθεροποίηση σε χαμηλά επίπεδα για την καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Τουρκία

Σημαντική υποχώρηση κατέγραψε η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Τουρκία κατά τον μήνα Οκτώβριο, επηρεασμένη άμεσα από τις αναταράξεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα και την κρίση που εκδηλώθηκε στα επενδυτικά κεφάλαια, με άμεσο αντίκτυπο στις αποταμιευτικές συνήθειες των νοικοκυριών.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τουρκικής Στατιστικής Υπηρεσίας (TÜίκ), ο δείκτης υποχώρησε κατά 7,7%, διαμορφούμενος στις 84,8 μονάδες έναντι 91,9 μονάδων τον Σεπτέμβριο.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μηνιαία κάμψη από τον Αύγουστο του 2023, με το οικονομικό κλίμα να υποχωρεί στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Ιανουάριο του 2026.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται έναν μόλις μήνα μετά τις πιέσεις που εκδηλώθηκαν στον κλάδο των επενδυτικών κεφαλαίων, εξαιτίας των οποίων μερίδα επενδυτών βρέθηκε αντιμέτωπη με περιορισμούς πρόσβασης στα κεφάλαιά της.

Το κύμα αβεβαιότητας ξεπέρασε τα στενά όρια των χρηματιστηριακών συναλλαγών, επηρεάζοντας αρνητικά τις προσδοκίες των πολιτών τόσο για την ευρύτερη οικονομία όσο και για την προσωπική τους οικονομική κατάσταση.

Δεδομένου ότι ο δείκτης μετράται σε κλίμακα από 0 έως 200 μονάδες και οι τιμές κάτω από το όριο των 100 υποδηλώνουν υπεροχή της απαισιοδοξίας, είναι σαφές ότι η ψυχολογία των καταναλωτών στη γειτονική χώρα παραμένει σε αρνητικό έδαφος.

Στροφή σε παραδοσιακές μορφές αποταμίευσης

Η επιδείνωση του κλίματος συνοδεύεται από αυξημένη επιφυλακτικότητα απέναντι στα τοποθετημένα επενδυτικά προϊόντα.

Έρευνα του Πανεπιστημίου Koç αναφέρει ότι το ποσοστό των νοικοκυριών που σκοπεύουν να τοποθετήσουν τις αποταμιεύσεις τους σε επενδυτικά κεφάλαια υποχώρησε στο 21% από 28%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία μεταβολή μεταξύ όλων των κατηγορίων περιουσιακών στοιχείων.

Η καθηγήτρια Οικονομικών του Πανεπιστημίου Koç, Σέλβα Ντεμιράλπ, σημείωσε πως η ανησυχία από τις ρευστοποιήσεις διοχετεύθηκε γρήγορα στην ευρύτερη συμπεριφορά των νοικοκυριών.

Η τάση αυτή δείχνει ότι οι αναταράξεις επηρεάζουν όχι μόνο τις αποτιμήσεις των στοιχείων ενεργητικού, αλλά και τον σχεδιασμό των διαθέσιμων εισοδημάτων.

Εξαιτίας της υποχώρησης της εμπιστοσύνης στα επενδυτικά κεφάλαια, παρατηρείται στροφή προς καταφύγια όπως ο χρυσός, τα ξένα νομίσματα και οι προθεσμιακές καταθέσεις, σε μια προσπάθεια περιορισμού της έκθεσης σε υψηλότερου κινδύνου προϊόντα.

Παράλληλα, η κάμψη του δείκτη εγείρει προβληματισμό για την πορεία της ιδιωτικής κατανάλωσης, καθώς η επικράτηση της αβεβαιότητας οδηγεί συχνά σε συγκράτηση των δαπανών και αναβολή αγοραστικών αποφάσεων.

Η ανάκαμψη του οικονομικού κλίματος τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ομαλοποίηση της λειτουργίας της αγοράς κεφαλαίων και την αποκατάσταση της αίσθησης ασφάλειας στους καταναλωτές.