Στενά του Ορμούζ: Ελληνικά και ινδικά δεξαμενόπλοια πήγαν να περάσουν, αλλά έκαναν στροφή 180 μοιρών

Παρά τα επίσημα μηνύματα ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι και πάλι ανοικτά, η πραγματική εικόνα στη θάλασσα δείχνει κάτι πολύ πιο σύνθετο, καθώς η αγορά δεν πείθεται εύκολα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, όπως αναπαράγεται από τους Economic Times, δυο ελληνικά και τρία ινδικά δεξαμενόπλοια επιχείρησαν το Σάββατο να προσεγγίσουν τη δίοδο, αλλά τελικά έκαναν στροφή 180 μοιρών πριν την περάσουν, σε μια κίνηση που αποτυπώνει την ανασφάλεια των πλοιοκτητών και των φορτωτών απέναντι στα αντιφατικά σήματα από την περιοχή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Στενά του Ορμούζ: Επιφυλακτικές οι ναυτιλιακές απέναντι σε ένα μοντέλο «ελεγχόμενης διέλευσης»

Η επανεκκίνηση της διέλευσης πλοίων υπό όρους αλλά και αυξημένο ρίσκο δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ρευστό περιβάλλον, με τις επιπτώσεις για τη ναυτιλία και την εφοδιαστική αλυσίδα να παραμένουν έντονες

Η εικόνα αυτή είναι αποκαλυπτική, επειδή δείχνει ότι η επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας δεν κρίνεται από τις πολιτικές δηλώσεις, αλλά από το κατά πόσο οι εταιρείες θεωρούν ότι έχουν πραγματικές εγγυήσεις ασφάλειας. Το Ιράν έχει διαμηνύσει ότι η διέλευση επιτρέπεται, όμως ταυτόχρονα έχουν αναφερθεί ειδικές οδηγίες, καθορισμένες λωρίδες πλεύσης και απαίτηση συντονισμού με τις ιρανικές αρχές, στοιχεία που στην πράξη διατηρούν το περιβάλλον αβέβαιο και επιχειρησιακά βαρύ.

Αρκετά πετρελαιοφόρα έκαναν αναστροφή στον Περσικό Κόλπο, αφού φαίνεται να προσπαθούν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ , καθώς οι πλοιοκτήτες και οι έμποροι πετρελαίου παραμένουν σε κατάσταση σύγχυσης καθώς προσπαθούν να καταλάβουν εάν το Ιράν θα τηρήσει την υπόσχεσή του να διατηρήσει το σημείο στεγανοποίησης ανοιχτό για όλους.

Τα δρομολόγια πέντε ελληνικών και ινδικών δεξαμενόπλοιων που σταμάτησαν νωρίς το Σάββατο σκιαγραφούν την πρώτη εικόνα για το πώς κινείται η κυκλοφορία μέσω της ενεργειακής αρτηρίας, αφού ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε την Παρασκευή ότι ήταν εντελώς ανοιχτή. Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars του Ιράν μετέδωσε αργότερα ότι το πέρασμα θα παραμείνει κλειστό εάν ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ εξακολουθεί να ισχύει.

Τα ελληνικά και ινδικά δεξαμενόπλοια είχαν κάνει όλα τα ταξίδια τους βορειοανατολικά προς το Ορμούζ από τα ύδατα ανοιχτά του Ντουμπάι, γεμάτα αργό πετρέλαιο, πριν αρχίσουν να κάνουν στροφή το Σάββατο το πρωί. Μερικά βρίσκονται τώρα ακινητοποιημένα σε τοποθεσίες όχι μακριά από το σημείο όπου έκαναν αναστροφή, δίπλα στο νησί Κεσμ του Ιράν, ενώ ένα έκτο δεν έχει στείλει σήμα γεωγραφικού εντοπισμού για αρκετές ώρες.

Τα έξι πλοία ήταν μέρος μιας ομάδας που παρατηρήθηκε αργά την Παρασκευή μετά τις ανακοινώσεις για προσέγγιση στο Ορμούζ. Ήταν μεταξύ ενός στολίσκου δεξαμενόπλοιων που είχαν κολλήσει στον Περσικό Κόλπο ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Μαζί, οι έξι χώρες κατέχουν περίπου 8,3 εκατομμύρια βαρέλια μη ιρανικού αργού πετρελαίου και οι επιτυχημένες διαμετακομίσεις τους θα σήμαιναν τις υψηλότερες ροές αργού πετρελαίου από τον Κόλπο σε μία μόνο ημέρα από την έναρξη του πολέμου.

Το Bloomberg News δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει άμεσα εάν οι αναστροφές των δεξαμενόπλοιων ήταν αποτέλεσμα απόφασης για διακοπή της διέλευσης ή εάν υπήρχε κάποια μορφή ελέγχου της κυκλοφορίας καθώς πολλά πλοία συρρέουν προς το στενό. Λίγο μετά την αναστροφή των δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου, τρία πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου και ένα δεξαμενόπλοιο προϊόντων πετρελαίου εθεάθησαν να ακολουθούν την ίδια κατεύθυνση ανατολικά και τώρα στρέφονται στον Κόλπο του Ομάν.

Οι πλοιοκτήτες με πλοία στον κόλπο ανέφεραν ότι άκουσαν προειδοποιήσεις που μεταδόθηκαν στο ραδιόφωνο αργά την Παρασκευή ότι θα χρειάζονταν ακόμα άδεια από το ιρανικό ναυτικό, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Δεν υπήρξε άμεση απάντηση στα email που έστειλε το Bloomberg στους ιδιοκτήτες και τους διαχειριστές των έξι δεξαμενόπλοιων αργού εκτός του κανονικού ωραρίου λειτουργίας. Ακολουθούν οι κινήσεις των έξι δεξαμενόπλοιων. Τα σήματα τοποθεσίας των πλοίων ενδέχεται να επηρεαστούν από σοβαρές ηλεκτρονικές παρεμβολές στην περιοχή, ενώ ορισμένα πλοία ενδέχεται να απενεργοποιήσουν τα σήματα παρακολούθησης για να αποφύγουν τον εντοπισμό, καθιστώντας δύσκολη την ακριβή εικόνα του τι συμβαίνει.

Nissos Keros

Το υπερδεξαμενόπλοιο Nissos Keros, φορτωμένο με περίπου 1,8 εκατ. βαρέλια αργού από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, επιχείρησε να αναστρέψει πορεία ενώ κατευθυνόταν προς τα στενά από θαλάσσια περιοχή ανοιχτά του Ντουμπάι. Πλέον παραμένει ακινητοποιημένο κοντά στη νήσο Κεσμ. Το πλοίο φέρει σημαία Νήσων Μάρσαλ και ανήκει στη ναυτιλιακή Kyklades Maritime Corp. η οποία ανήκει στην οικογένεια Αλαφούζου.

Minerva Evropi

Το δεξαμενόπλοιο τύπου Suezmax Minerva Evropi, με ελληνική σημαία, ακολούθησε αντίστοιχη πορεία λίγο μετά το Nissos Keros. Με προορισμό την Τουρκία και φορτίο άνω του 1 εκατ. βαρελιών ιρακινού αργού Basrah, το πλοίο διαχειρίζεται η Minerva Marine Inc. του εφοπλιστή Ανδρέα Μαρτίνου.

VLCC Sanmar Herald

Το VLCC Sanmar Herald με σημαία Ινδίας, το οποίο έπλεε ακριβώς νότια του νησιού Larak του Ιράν, έκανε επίσης στροφή και τώρα κατευθύνεται πίσω στον Περσικό Κόλπο.

Desh Garima

Το Aframax Desh Garima έπλεε παράλληλα με το Sanmar Herald, αλλά έκτοτε έχει σβήσει. Δεν έχει στείλει σήμα γεωγραφικού εντοπισμού από περίπου τις 4:20 π.μ. τοπική ώρα στο Ορμούζ.

Desh Vaibhav

Το VLCC Desh Vaibhav με σημαία Ινδίας βρισκόταν περίπου μία ώρα πίσω από το Sanmar Herald και το Desh Garima. Έχει σταματήσει κοντά στο Nissos Keros

Desh Vibhor

Το Desh Vibhor, ένα άλλο VLCC που συνδέεται με την Ινδία, βρισκόταν κοντά στο Desh Vaibhav πριν κάνει αναστροφή κοντά στο Nissos Keros.

Οι Έλληνες εφοπλιστές βλέπουν το ρίσκο

Για την ελληνική ναυτιλία, το επεισόδιο έχει ειδικό βάρος. Οι Έλληνες εφοπλιστές παραμένουν από τους σημαντικότερους παίκτες στην παγκόσμια μεταφορά αργού και προϊόντων πετρελαίου, άρα κάθε δισταγμός ελληνόκτητων δεξαμενόπλοιων λειτουργεί και ως δείκτης της πραγματικής θερμοκρασίας του κινδύνου. Το ότι πλοία ελληνικών συμφερόντων προσεγγίζουν το Ορμούζ αλλά τελικά υποχωρούν σημαίνει πως η αγορά εξακολουθεί να θεωρεί ότι το ρίσκο δεν έχει τιμολογηθεί πλήρως ούτε έχει αποσαφηνιστεί επιχειρησιακά. Αυτό δεν είναι απλώς μια ναυτιλιακή λεπτομέρεια· είναι μήνυμα προς traders, ασφαλιστές και πετρελαϊκές ότι η “επιστροφή στην κανονικότητα” παραμένει περισσότερο προσδοκία παρά πραγματικότητα.

Η ινδική διάσταση είναι εξίσου κρίσιμη. Η Ινδία συγκαταλέγεται στις μεγάλες ασιατικές οικονομίες που εξαρτώνται άμεσα από τις ροές ενέργειας μέσω Ορμούζ. Το Διεθνές και αμερικανικό ενεργειακό πλαίσιο δείχνει γιατί κάθε εμπλοκή εκεί αποκτά παγκόσμια σημασία: περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως διέρχονταν από το στενό το 2024, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης υγρών καυσίμων, ενώ περίπου το 80% των ροών πετρελαίου μέσω Ορμούζ κατευθύνεται προς την Ασία.

Γι’ αυτό και οι αναστροφές πορείας δεν είναι απλώς μεμονωμένοι ελιγμοί πλοιάρχων. Είναι η ορατή εκδήλωση ενός ευρύτερου μηχανισμού αυτοπροστασίας: όσο δεν υπάρχει ξεκάθαρο καθεστώς διέλευσης, σταθερότητα στους κανόνες και προβλεψιμότητα στο επίπεδο ασφαλείας, η ναυτιλία θα επιλέγει να περιμένει. Ακόμη κι όταν ορισμένα πλοία δοκιμάζουν να περάσουν, η κίνηση γίνεται υπό αυστηρή επιτήρηση, με υψηλότερα κόστη, αυξημένα ασφάλιστρα και τη διαρκή πιθανότητα μιας τελευταίας στιγμής υπαναχώρησης.

Η αγορά πετρελαίου, βέβαια, αντέδρασε αρχικά στις ανακοινώσεις περί ανοίγματος με σχετική ανακούφιση. Όμως η ναυσιπλοΐα έστειλε πιο ρεαλιστικό σήμα από τις οθόνες των χρηματιστηρίων: άλλο η πολιτική αφήγηση και άλλο η επιχειρησιακή εμπιστοσύνη. Όταν δεξαμενόπλοια πλησιάζουν σε ένα από τα κρισιμότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη και, αντί να το διασχίσουν, γυρίζουν πίσω, τότε η γεωπολιτική αβεβαιότητα παραμένει ενεργή — όσο κι αν οι κυβερνήσεις θέλουν να διακηρύξουν το αντίθετο.

Στην ουσία, τα Στενά του Ορμούζ μπορεί τυπικά να δηλώνονται ανοικτά, αλλά για την παγκόσμια ναυτιλία δεν αρκεί η τυπική διαβεβαίωση. Χρειάζεται εμπιστοσύνη. Και αυτή, τουλάχιστον προς το παρόν, παραμένει ελλειμματική.