Στην κάλπη η επιβίωση του Νετανιάχου

Σε μια εκλογική αναμέτρηση που μπορεί να σημάνει το πολιτικό τέλος του Μπενιαμίν Νετανιάχου προσέρχονται σήμερα, Τρίτη 27 Οκτωβρίου, οι Ισραηλινοί στις κάλπες. Έπειτα από 19 χρόνια συνολικά στην πρωθυπουργία, ο μακροβιότερος ηγέτης της χώρας βρίσκεται αντιμέτωπος με τη λαϊκή δυσαρέσκεια για το φιάσκο ασφαλείας της 7ης Οκτωβρίου 2023, την καταστροφή στη Γάζα, τις πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν και τη διεθνή απομόνωση του Ισραήλ.

Απέναντί του βρίσκεται ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του κεντρώου κόμματος Yashar, ο οποίος έχασε το γιο του στις μάχες στη Γάζα. Κατηγορεί τον Νετανιάχου ότι κυβερνά με τον φόβο, τα ψέματα και τις απειλές, διεκδικώντας πολιτική αλλαγή και επίσημη έρευνα για τις ευθύνες της 7ης Οκτωβρίου.

Η αναμέτρηση διεξάγεται κάτω από βαρύ ανθρώπινο απολογισμό. Στις επιθέσεις της Χαμάς το 2023 σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι και απήχθησαν 251, ενώ οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν έχουν προκαλέσει, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Γάζας, περίπου 74.000 θανάτους. Την ίδια στιγμή, ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με ένταλμα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για φερόμενα εγκλήματα πολέμου, καθώς και με συνεχιζόμενη δίκη για διαφθορά στο Ισραήλ. Ο ίδιος απορρίπτει τις κατηγορίες.

Στην προεκλογική μάχη έχει παρέμβει ανοιχτά και ο Ντόναλντ Τραμπ, στηρίζοντας την επανεκλογή Νετανιάχου. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αξιοποιεί τη στενή σχέση του με τον Λευκό Οίκο, συνδέοντας την παραμονή του στην εξουσία με τη συνέχιση της σκληρής γραμμής απέναντι στο Ιράν και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Το πραγματικό θρίλερ, ωστόσο, θα παιχτεί στις μετεκλογικές συμμαχίες. Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται 61 έδρες στην Κνεσέτ των 120 μελών, αλλά οι δημοσκοπήσεις δεν δίνουν καθαρή πλειοψηφία σε κανένα στρατόπεδο. Ο Νετανιάχου ενδέχεται να εξαρτηθεί ξανά από τους ακροδεξιούς Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς, που προωθούν την επέκταση των εβραϊκών εποικισμών και σκληρότερη πολιτική απέναντι στους Παλαιστινίους.

Καθοριστική μπορεί να αποδειχθεί η συμμετοχή της αραβικής μειονότητας, που αποτελεί περίπου το 21% του πληθυσμού. Η αυξημένη προσέλευση των Αράβων ψηφοφόρων θα μπορούσε να στερήσει από τον Νετανιάχου την πλειοψηφία και να επιτρέψει τη στήριξη μιας κυβέρνησης Άιζενκοτ, ακόμη και χωρίς επίσημη συμμετοχή αραβικών κομμάτων.

Πάντως, μια αλλαγή ηγεσίας δεν εγγυάται αλλαγή στρατηγικής. Ο Άιζενκοτ διατηρεί σκληρές θέσεις στο ζήτημα της ασφάλειας, απορρίπτει τη λύση των δύο κρατών και δεν αποκλείει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος απέναντι στο Ιράν.

Το παράδοξο είναι ότι ο Νετανιάχου μπορεί να χάσει την πολιτική πλειοψηφία, αλλά να παραμείνει στην εξουσία. Εάν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση, θα μπορούσε να συνεχίσει ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός μέχρι νέες εκλογές το 2027.