Συντάξεις Απριλίου: Παραμένει το χάσμα δημοσίου – ιδιωτικού τομέα με 1.378 έναντι 793 ευρώ (+586 ευρώ)

Η εικόνα των συντάξεων του Απριλίου 2026, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Έκθεσης Συνταξιοδοτικών Παροχών «Ήλιος» (Απρίλιος 2026), αποτυπώνει ένα σύστημα που βρίσκεται πλέον σε πλήρη φάση «ωρίμανσης» μετά τις μεγάλες ασφαλιστικές αλλαγές της προηγούμενης δεκαετίας.

Σύμφωνα με τη μηνιαία απεικόνιση, οι συνταξιούχοι ανέρχονται σε 2.532.354, ενώ το συνολικό μηνιαίο εισόδημα από συντάξεις φθάνει τα 2,794 δισ. ευρώ. Στην κατηγορία γήρατος καταγράφονται 1.941.609 συνταξιούχοι, με μέσο εισόδημα 1.214,40 ευρώ και διάμεσο 1.138,28 ευρώ.

Η σύγκριση ΕΦΚΑ και Δημοσίου είναι ιδιαίτερα έντονη. Στον ΕΦΚΑ καταγράφηκαν 16.488 νέες συντάξεις με οριστική απόφαση, εκ των οποίων 8.203 γήρατος, 4.114 θανάτου, 2.696 αναπηρίας και 1.475 λοιπές. Η συνολική δαπάνη συντάξεων ήταν 13,08 εκατ. ευρώ και ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης 793,28 ευρώ. Στο Δημόσιο, αντιθέτως, οι νέες συντάξεις ήταν 1.493, από τις οποίες 1.346 γήρατος, 98 θανάτου, 46 αναπηρίας και 3 λοιπές, με συνολική δαπάνη 2,06 εκατ. ευρώ και μέσο όρο 1.378,82 ευρώ. Η διαφορά των 585,54 ευρώ τον μήνα σημαίνει ότι η μέση νέα σύνταξη του Δημοσίου εμφανίζεται περίπου 74% υψηλότερη από την αντίστοιχη του ΕΦΚΑ. Και φυσικά παραμένουν μακράν οι υψηλότερες συντάξεις εκείνες της Τράπεζας της Ελλάδος με 1.546,19 ευρώ.

Η απόσταση αυτή δεν εξηγείται μόνο από το ύψος των εισφορών. Συνδέεται με το είδος του ασφαλιστικού βίου. Στον ιδιωτικό τομέα, οι εργαζόμενοι συχνά έχουν διακοπές στην ασφάλιση, περιόδους ανεργίας, μειωμένες αποδοχές, μερική απασχόληση ή χαμηλές εισφορές. Στο Δημόσιο, αντιθέτως, οι ασφαλιστικές διαδρομές είναι συχνότερα συνεχείς, με σταθερότερη μισθολογική εξέλιξη και περισσότερα έτη ασφάλισης. Έτσι, οι ίδιοι κανόνες υπολογισμού παράγουν άνισα αποτελέσματα.

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της «ωρίμανσης» του νόμου Κατρούγκαλου και του νόμου Βρούτση που ακολούθησε. Η σύνταξη υπολογίζεται πλέον με βάση τον μέσο όρο των αποδοχών από το 2002 έως τη συνταξιοδότηση και όχι με βάση τις καλύτερες ή τις τελευταίες αποδοχές του εργασιακού βίου. Αυτό πιέζει κυρίως τους νέους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα, διότι οι χαμηλοί μισθοί της κρίσης, τα κενά ασφάλισης και οι ελαστικές μορφές εργασίας ενσωματώνονται στον υπολογισμό και μειώνουν το τελικό ποσό.

Ο νόμος Βρούτση βελτίωσε τα ποσοστά αναπλήρωσης κυρίως για όσους έχουν πολλά έτη ασφάλισης, ιδίως μετά τα 30 και ακόμη περισσότερο μετά τα 35–40 έτη. Όμως για όσους αποχωρούν με λιγότερα χρόνια, το όφελος παραμένει περιορισμένο. Γι’ αυτό οι νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα εμφανίζονται συχνά χαμηλότερες: δεν είναι μόνο το ύψος του τελευταίου μισθού που μετρά, αλλά ολόκληρη η ασφαλιστική διαδρομή από το 2002 και μετά.

Τα ηλικιακά δεδομένα προσθέτουν μια κρίσιμη διάσταση. Το 27,13% των συνταξιούχων είναι άνω των 81 ετών, το 36,31% βρίσκεται μεταξύ 71 και 80 ετών, ενώ το 33,65% ανήκει στην ηλικιακή ζώνη 51–70 ετών. Οι ηλικίες 61–70 ετών εμφανίζουν τα υψηλότερα μέσα εισοδήματα: 1.148,49 ευρώ στην ομάδα 61–65 και 1.130,78 ευρώ στην ομάδα 66–70. Αντίθετα, μετά τα 80 έτη το μέσο ποσό υποχωρεί σταδιακά: 991,04 ευρώ για τους 81–85, 936,51 ευρώ για τους 86–90 και 865,79 ευρώ για τους άνω των 95 ετών. Η συνολική μέση μηνιαία εικόνα ανά ηλικία διαμορφώνεται στα 1.041,83 ευρώ, με διάμεσο 936,15 ευρώ.

Η ηλικιακή αυτή κατανομή δείχνει ότι το ασφαλιστικό σύστημα σηκώνει κυρίως το βάρος μιας μεγάλης δεξαμενής ηλικιωμένων συνταξιούχων, ενώ οι νεότερες ηλικιακές ομάδες έχουν αισθητά χαμηλότερα ποσά. Οι συνταξιούχοι έως 25 ετών έχουν μέσο εισόδημα 365,87 ευρώ, οι ηλικίες 26–50 ετών 660,24 ευρώ και οι ηλικίες 51–55 ετών 831,73 ευρώ. Τα στοιχεία αυτά συνδέονται κυρίως με συντάξεις θανάτου, αναπηρίας ή ειδικές περιπτώσεις, αλλά δείχνουν και τη μεγάλη απόσταση που υπάρχει μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών συνταξιούχων.

Η πλέον αποκαλυπτική εικόνα, ωστόσο, προκύπτει από τις νέες συντάξεις. Τον Απρίλιο του 2026 πληρώθηκαν 28.832 νέες συντάξεις με οριστική απόφαση συνταξιοδότησης. Η συνολική δαπάνη αναδρομικών ανήλθε σε 85,13 εκατ. ευρώ και η μηνιαία δαπάνη συντάξεων σε 17,22 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, καταβλήθηκαν 6.229 τροποποιητικές συντάξεις, με 16,58 εκατ. ευρώ αναδρομικά και 5,93 εκατ. ευρώ μηνιαία δαπάνη, καθώς και 43 προσωρινές συντάξεις, με 21.784,95 ευρώ αναδρομικά και 9.405,57 ευρώ μηνιαία δαπάνη. Συνολικά, αν συνυπολογιστούν οριστικές, τροποποιητικές και προσωρινές αποφάσεις, οι πληρωμές του μήνα αφορούν 35.104 νέες ή νέες-εκκαθαρισμένες περιπτώσεις.

Το συμπέρασμα είναι ότι οι συντάξεις του Απριλίου 2026 δεν δείχνουν απλώς μια μηνιαία λογιστική εικόνα. Δείχνουν τη νέα κανονικότητα του ασφαλιστικού: ένα γερασμένο συνταξιοδοτικό σώμα, μεγάλες αποκλίσεις ανά ηλικία, έντονη διαφορά μεταξύ ΕΦΚΑ και Δημοσίου στις νέες συντάξεις και έναν μηχανισμό υπολογισμού που ευνοεί όσους έχουν σταθερή, μακρά και καλά αμειβόμενη ασφαλιστική πορεία. Για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα με λιγότερα από 30–35 έτη ασφάλισης, η «ωρίμανση» των νέων κανόνων μεταφράζεται σε μικρότερες προσδοκίες και χαμηλότερα ποσά.

Δείτε αναλυτικά στοιχεία της Έκθεσης Συνταξιοδοτικών Παροχών «Ήλιος» (Απρίλιος 2026)