Συρρίκνωση της οικονομίας στη Σαουδική Αραβία

Σε τροχιά μίας από τις χειρότερες οικονομικές επιδόσεις των τελευταίων ετών βρίσκεται η Σαουδική Αραβία, καθώς η οικονομία της σημείωσε νέα υποχώρηση, παρά την ελαφρά επιβράδυνση του ρυθμού συρρίκνωσης, σε μια περίοδο που προηγήθηκε της πρόσφατης κλιμάκωσης με τους Χούθι.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Γενικής Αρχής Στατιστικής, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν υποχώρησε κατά 3,8% σε ετήσια βάση το τρίτο τρίμηνο. Αν και η εικόνα εμφανίζεται βελτιωμένη σε σχέση με το -4,7% του δευτέρου τριμήνου, πρόκειται για την πρώτη φορά από το 2023 που καταγράφεται αρνητικό πρόσημο για δεύτερο διαδοχικό τρίμηνο.

Ο μη πετρελαϊκός τομέας, που αποτελεί τον πυρήνα του σχεδίου οικονομικού μετασχηματισμού της χώρας ύψους 1,4 τρισ. δολαρίων, ενισχύθηκε κατά 1,9%. Αντίθετα, η δραστηριότητα στον τομέα του πετρελαίου σημείωσε πτώση 20,4%, βελτιωμένη πάντως από το -24,8% του προηγούμενου τριμήνου.

Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν τους σοβαρούς τριγμούς στη μεγαλύτερη οικονομία του αραβικού κόσμου, η οποία προσπαθεί να διαχειριστεί τις παρενέργειες της οκτάμηνης σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, παράλληλα με τις μέτωπο απέναντι στους Χούθι της Υεμένης.

Οι επιθέσεις της Τεχεράνης και των συμμάχων της κατά ενεργειακών υποδομών στον Περσικό Κόλπο προκάλεσαν προβλήματα στην παραγωγή και στις εξαγωγές, ενώ παρεμποδίστηκε και η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού παγκοσμίως περιόρισε τις απώλειες διοχετεύοντας πετρέλαιο μέσω αγωγού προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Ωστόσο, στα στατιστικά στοιχεία αποτυπώνεται η προσωρινή αναστολή λειτουργίας του αγωγού τον Σεπτέμβριο μετά από κύμα επιθέσεων, πριν αποκατασταθούν οι εξαγωγές στα επίπεδα της πολεμικής περιόδου.

Παράλληλα, τα δεδομένα αυτά δεν περιλαμβάνουν την τελευταία έξαρση της έντασης με τους Χούθι. Τον Οκτώβριο, μια σειρά από φονικές αεροπορικές επιθέσεις των ανταρτών περιόρισε τις πτήσεις προς το Ριάντ, οδήγησε σε αναβολή σημαντικών διοργανώσεων και παρέλυσε το οικονομικό κέντρο της πρωτεύουσας.

Αν και το Brent διαπραγματεύεται πάνω από τα 115 δολάρια το βαρέλι προσφέροντας στήριξη στον πετρελαϊκό κλάδο, αναλυτές και επενδυτές εστιάζουν πλέον τις ανησυχίες τους στους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας.

Από την πλευρά του, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σημείωσε τον περασμένο μήνα ότι τα δημοσιονομικά διαθέσιμα και οι εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγής απορροφούν εν μέρει τους κραδασμούς του πολέμου με το Ιράν, διατηρώντας τη Σαουδική Αραβία σε καλύτερη θέση έναντι των γειτόνων της στον Περσικό Κόλπο.

Η στρατιωτική αντιπαράθεση οξύνθηκε περαιτέρω στις αρχές Οκτωβρίου, όταν οι δυνάμεις υπό το Ριάντ ξεκίνησαν εκτεταμένη επιχείρηση για την ανακατάληψη περιοχών στην Υεμένη.

Πριν από τις εξελίξεις αυτές, η σαουδαραβική κυβέρνηση είχε αναθεωρήσει την πρόβλεψη για το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2026 στο 4,9% του ΑΕΠ, εκτιμώντας παράλληλα συνολική συρρίκνωση της οικονομίας κατά 3,6%, επίπεδο που παραπέμπει στην περίοδο της πανδημίας το 2020.