Τα ταχύπλοα του Ιράν δεν είχαν θεωρηθεί μεγάλη απειλή, αλλά κρατούν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ

Η χρήση σμήνους μικρών και γρήγορων σκαφών από το Ιράν για την κατάληψη δύο πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων κοντά στα Στενά του Ορμούζ αμφισβητεί την εκτίμηση ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν εξουδετερώσει την ιρανική ναυτική απειλή. Το περιστατικό αναδεικνύει, επίσης, πόσο δύσκολη παραμένει η πλήρης επαναλειτουργία μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Σύμφωνα με το Reuters, τα δύο πλοία οδηγήθηκαν προς το Μπαντάρ Αμπάς, ενώ τα πληρώματά τους αναφέρθηκαν ασφαλή.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναγνώρισε ότι, αν και το συμβατικό ναυτικό του Ιράν έχει υποστεί βαριά πλήγματα, τα ιρανικά ταχύπλοα «fast-attack» δεν είχαν μέχρι τώρα θεωρηθεί αντίστοιχη απειλή. Προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε τέτοιο σκάφος πλησιάσει τον αμερικανικό αποκλεισμό έξω από τα Στενά θα καταστρέφεται άμεσα. Το Associated Press μετέδωσε ότι ο Τραμπ διέταξε τις αμερικανικές δυνάμεις να πλήττουν ιρανικά μικρά σκάφη που επιχειρούν να ναρκοθετήσουν ή να παρεμποδίσουν την κρίσιμη θαλάσσια δίοδο.

Τα σκάφη που χρησιμοποιεί το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης φέρουν βαριά πολυβόλα, εκτοξευτές ρουκετών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αντιπλοϊκούς πυραύλους. Ναυτιλιακοί αναλυτές επισημαίνουν ότι τα ταχύπλοα εντάσσονται σε ένα ευρύτερο «πολυεπίπεδο» σύστημα απειλών, μαζί με παράκτιους πυραύλους, drones, νάρκες και ηλεκτρονικές παρεμβολές, με στόχο να αυξάνεται η αβεβαιότητα και να καθυστερούν οι αποφάσεις των εμπορικών και στρατιωτικών πλοίων.

Πριν από τον πόλεμο, το Ιράν εκτιμάται ότι διέθετε εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες, τέτοια ταχύπλοα, πολλά από τα οποία μπορούσαν να κρυφτούν σε παράκτιες εγκαταστάσεις, σήραγγες, ναυτικές βάσεις ή ανάμεσα σε πολιτικά σκάφη. Παρότι σημαντικός αριθμός τους φέρεται να έχει καταστραφεί, οι ειδικοί τονίζουν ότι η εξάλειψη αυτής της απειλής είναι πολύ δυσκολότερη από την καταστροφή μεγάλων πολεμικών πλοίων, τα οποία εντοπίζονται και παρακολουθούνται ευκολότερα.

Η αλλαγή τακτικής είναι ιδιαίτερα σημαντική. Μέχρι πρόσφατα, η Τεχεράνη στηριζόταν κυρίως σε επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον της ναυσιπλοΐας γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Η κατάληψη των δύο container ships, όμως, δείχνει επιστροφή σε πιο άμεσες επιχειρήσεις κατά εμπορικών πλοίων, ιδίως μετά την επιβολή αμερικανικού θαλάσσιου αποκλεισμού στο ιρανικό εμπόριο και τις αναχαιτίσεις πλοίων που συνδέονται με ιρανικό πετρέλαιο.

Τα Στενά του Ορμούζ έχουν τεράστια στρατηγική σημασία. Η UNCTAD αναφέρει ότι από εκεί περνά περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας σημειώνει ότι σχεδόν το 20% της παγκόσμιας προμήθειας LNG θα μπορούσε να επηρεαστεί από διακοπή της διέλευσης.

Παρά την αποτελεσματικότητά τους σε επιχειρήσεις παρενόχλησης ή κατάληψης εμπορικών πλοίων, τα ιρανικά ταχύπλοα έχουν περιορισμούς. Οι ισχυροί άνεμοι και ο υψηλός κυματισμός δυσκολεύουν τη δράση τους, ενώ σε απευθείας σύγκρουση με πολεμικό πλοίο θα ήταν ευάλωτα σε πυρά επιφανείας και αεροπορική υποστήριξη. Η ισχύς τους βρίσκεται κυρίως στην ταχύτητα, στον αριθμό, στην αιφνιδιαστική προσέγγιση και στην ικανότητα να προκαλούν πολιτικό και οικονομικό κόστος χωρίς να απαιτούνται μεγάλα πολεμικά μέσα.