Το δύσκολο ταξίδι Μερτς στο Πεκίνο και το τέλος των γερμανικών ψευδαισθήσεων

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ταξιδεύει στο Πεκίνο με μία πολυπληθή αποστολή δύο δωδεκάδων στελεχών επιχειρήσεων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσημο δείπνο με τον Σι, επίσκεψη στην Απαγορευμένη Πόλη και συναντήσεις σε εγκαταστάσεις της Mercedes-Benz και της Siemens Energy. Ωστόσο, οι προσδοκίες για μεγάλες συμφωνίες είναι χαμηλές.

Πολλοί στη Γερμανία συγκρίνουν πλέον τη στρατηγική εξάρτηση από την Κίνα με την προηγούμενη ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία πριν την εισβολή στην Ουκρανία. Ο ίδιος ο Μερτς αναγνωρίζει ότι δεν πρέπει να υπάρχουν «ψευδαισθήσεις» για τη φιλοδοξία της Κίνας να διαμορφώσει μια νέα διεθνή τάξη με δικούς της κανόνες.

Για χρόνια, το Βερολίνο πρωτοστατούσε στην εμβάθυνση των σχέσεων της ΕΕ με την Κίνα έχοντας ως στρατηγικό στόχο την ενίσχυση των οικονομικών δεσμών που θα οδηγούσε σε πολιτική και θεσμική μετριοπάθεια του Πεκίνου. Η Γερμανία υπήρξε μία από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές οικονομίες με εμπορικό πλεόνασμα έναντι της Κίνας. Εξήγαγε μηχανήματα, βιομηχανικό εξοπλισμό και τεχνολογικά εξαρτήματα που στήριξαν την κινεζική εκβιομηχάνιση. Βιομηχανικοί κολοσσοί όπως η Volkswagen και η BASF επένδυσαν δισεκατομμύρια για να εδραιωθούν στην κινεζική αγορά.

Η εικόνα αυτή έχει ανατραπεί. Από την πανδημία Covid και μετά, το εμπορικό ισοζύγιο μετατράπηκε σε έλλειμμα που αγγίζει τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025. Παράλληλα, η γερμανική μεταποίηση καταγράφει περίπου 10.000 απώλειες θέσεων εργασίας μηνιαίως.

Η Κίνα κατηγορείται για μαζικές κρατικές επιδοτήσεις, σκόπιμο ντάμπινγκ προϊόντων, υποτιμημένο νόμισμα, στήριξη «εταιρειών-ζόμπι». Οι Γερμανοί βιομήχανοι μιλούν πλέον ανοιχτά για «σοκ της Κίνας», ζητώντας σκληρότερη στάση από το Βερολίνο.

Το γεωπολιτικό αδιέξοδο του Μερτς

Η συγκυρία είναι εξαιρετικά δύσκολη. Η Γερμανία δεν μπορεί να στραφεί απλώς προς τις ΗΠΑ, ιδίως υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, όπου οι εμπορικές σχέσεις χαρακτηρίζονται από δασμολογικές εντάσεις και απρόβλεπτες πολιτικές. Από την άλλη πλευρά, η συνεργασία με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ είναι αναγκαία αλλά εξαιρετικά περίπλοκη. Η Γερμανία εξαρτάται από κινεζικές πρώτες ύλες ιδίως σπάνιες γαίες κρίσιμες για την αυτοκινητοβιομηχανία, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την αμυντική βιομηχανία.

Το ταξίδι στο Πεκίνο είναι ένα τεστ για τη Γερμανία και, ευρύτερα, για την Ευρωπαϊκή Ένωση.