Το Ιράν προειδοποιεί με στρατιωτική κλιμάκωση αν οι ΗΠΑ δεν τηρήσουν τη συμφωνία του Ιουνίου

Προειδοποίηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες απηύθυνε το Ιράν, διαμηνύοντας ότι είναι έτοιμο να κλιμακώσει τη στρατιωτική ένταση στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή, εάν η Ουάσινγκτον δεν εφαρμόσει πλήρως την ενδιάμεση συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο.

Υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε τη Δευτέρα 17 Αυγούστου στο Reuters ότι η Τεχεράνη έχει θέσει χρονικό περιθώριο λίγων εβδομάδων για την εκπλήρωση των αμερικανικών δεσμεύσεων. Σε διαφορετική περίπτωση, και εφόσον οι διπλωματικές προσπάθειες αποτύχουν, το Ιράν προειδοποιεί ότι θα προχωρήσει σε στρατιωτική δράση με στόχο να σπάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.

Κατά τον Ιρανό αξιωματούχο, η πλήρης εφαρμογή των όρων της ενδιάμεσης συμφωνίας από τις ΗΠΑ αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Η ακριβής προθεσμία που θέτει η Τεχεράνη αναμένεται να μεταφερθεί στην Ουάσινγκτον και σε κυβερνήσεις της περιοχής μέσω των χωρών που έχουν αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο.

Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο της νέας ιρανικής προειδοποίησης είναι η αναφορά σε αλλαγή στρατηγικής. Σύμφωνα με τον αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters, η Τεχεράνη θεωρεί ότι οι διπλωματικές προσπάθειες έχουν φτάσει σε αδιέξοδο και εμφανίζεται πλέον έτοιμη να εγκαταλείψει την έως τώρα αμυντική προσέγγιση, υιοθετώντας σαφώς πιο επιθετική στάση.

Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι έχει χάσει την εμπιστοσύνη της στην προοπτική μιας σταθερής συμφωνίας με τις ΗΠΑ και εκτιμά ότι η συνέχιση της αναμονής ή η αποκλειστική εξάρτηση από τις προσπάθειες των μεσολαβητών δεν μπορεί να αποτελέσει μακροπρόθεσμη στρατηγική.

Η συμφωνία του Ιουνίου που κατέρρευσε

Η ενδιάμεση συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, η οποία διαμορφώθηκε τον Ιούνιο του 2026, προέβλεπε μεταξύ άλλων τον τερματισμό των άμεσων εχθροπραξιών και μια περίοδο περίπου 60 ημερών για διαπραγματεύσεις με στόχο μια μονιμότερη διευθέτηση. Στο πλαίσιο εκείνο προβλεπόταν επίσης η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.

Η συμφωνία, ωστόσο, άρχισε να καταρρέει μέσα σε λίγες εβδομάδες. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση των δεσμεύσεών τους. Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι το Ιράν δεν τήρησε τις υποχρεώσεις που αφορούσαν την ασφαλή ναυσιπλοΐα και την επαναλειτουργία του Ορμούζ, ενώ η Τεχεράνη κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι δεν προχώρησαν στην προβλεπόμενη άρση του αποκλεισμού και στην αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά την επαναφορά του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, ενώ η ιρανική πλευρά επιμένει ότι το Στενό δεν πρόκειται να λειτουργήσει κανονικά μέχρι να ικανοποιηθούν οι όροι που έχει θέσει.

Σχεδόν «παγωμένη» η ναυσιπλοΐα

Η ένταση έχει ήδη σημαντικές επιπτώσεις στη διεθνή ναυσιπλοΐα. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, μόλις πέντε εμπορικά πλοία διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ το Σάββατο 15 Αυγούστου, ενώ για την Κυριακή δεν καταγράφηκε καμία διέλευση. Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο είχαν καταγραφεί 31 διελεύσεις. Πριν από την έναρξη του πολέμου, περισσότερα από 130 πλοία περνούσαν καθημερινά από τη θαλάσσια οδό.

Η δραματική μείωση της κίνησης ακολούθησε νέες επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στην περιοχή, γεγονός που ενίσχυσε τις ανησυχίες ναυτιλιακών εταιρειών, ενεργειακών ομίλων και διεθνών αγορών.