Το παράδοξο του S&P 500: Γιατί ανεβαίνει ενώ οι περισσότερες μετοχές πέφτουν

Ο S&P 500 συνεχίζει να κινείται σε υψηλά επίπεδα στη Wall Street, όμως πίσω από την εικόνα ανόδου του κορυφαίου αμερικανικού χρηματιστηριακού δείκτη κρύβεται μια σημαντική ιδιαιτερότητα: σε ορισμένες συνεδριάσεις, η πλειονότητα των μετοχών μπορεί να υποχωρεί και ο δείκτης παρ’ όλα αυτά να καταγράφει κέρδη.

Ο βασικός λόγος είναι η τεράστια επιρροή που έχουν αποκτήσει οι μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες στον S&P 500 και κυρίως όσες βρίσκονται στο επίκεντρο της επενδυτικής έκρηξης γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η συνεδρίαση της Πέμπτης. Η Nvidia εκτινάχθηκε κατά 8,7% μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων δεύτερου τριμήνου και των προβλέψεών της. Η άνοδος της μετοχής πρόσθεσε, σύμφωνα με στοιχεία της Dow Jones Market Data, περίπου 441,5 δισ. δολάρια στην κεφαλαιοποίηση της εταιρείας μέσα σε μία ημέρα, ανεβάζοντας τη συνολική χρηματιστηριακή της αξία στα 5,49 τρισ. δολάρια.

Λόγω της μεγάλης στάθμισης της Nvidia στον S&P 500, αυτή η κίνηση ήταν αρκετή για να ωθήσει σημαντικά υψηλότερα ολόκληρο τον δείκτη, παρότι η εικόνα στο μεγαλύτερο μέρος της αγοράς ήταν πολύ διαφορετική.

Στη διάρκεια της συνεδρίασης, μόλις 155 από τις 500 εταιρείες του S&P 500 βρίσκονταν κάποια στιγμή σε θετικό έδαφος, σύμφωνα με στοιχεία της FactSet, ενώ οι δέκα από τους έντεκα βασικούς κλάδους του δείκτη υποχωρούσαν. Η τεχνολογία ήταν ουσιαστικά ο μοναδικός κλάδος που κινούνταν ανοδικά.

Το παράδοξο του S&P 500

Το φαινόμενο, σύμφωνα με το marketwatch.com, εξηγείται από τον τρόπο κατασκευής του S&P 500. Ο δείκτης σταθμίζεται με βάση τη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών. Αυτό σημαίνει ότι ένας κολοσσός όπως η Nvidia, η Microsoft ή η Apple έχει πολύ μεγαλύτερη επίδραση στην ημερήσια μεταβολή του σε σχέση με μια μικρότερη εταιρεία.

Έτσι δημιουργείται ένα φαινομενικά παράδοξο σκηνικό: ο S&P 500 μπορεί να ανεβαίνει, την ώρα που η μέση μετοχή της αμερικανικής αγοράς υποχωρεί.

Η διαφορά γίνεται εμφανής όταν εξετάζεται ο S&P 500 Equal Weight Index, στον οποίο κάθε εταιρεία έχει την ίδια βαρύτητα. Την Πέμπτη, ενώ ο κανονικός S&P 500 σημείωνε άνοδο περίπου 0,7%, το ETF που παρακολουθεί την ισοσταθμισμένη εκδοχή του δείκτη υποχωρούσε κατά περίπου 0,2%. Μόνο η Nvidia είχε προσθέσει περίπου 456 δισ. δολάρια χρηματιστηριακής αξίας εκείνη τη στιγμή, σχεδόν όσο η συνολική αύξηση κεφαλαιοποίησης του S&P 500.

Η εξέλιξη επαναφέρει τη συζήτηση για το λεγόμενο «εύρος» της χρηματιστηριακής ανόδου και το κατά πόσο αυτή εξαρτάται υπερβολικά από έναν περιορισμένο αριθμό τεχνολογικών κολοσσών.

Η εικόνα, πάντως, δεν είναι μονοδιάστατη. Στις αρχές Αυγούστου υπήρχαν ενδείξεις ότι η άνοδος είχε αρχίσει να διευρύνεται, με πάνω από το 60% των μετοχών να ξεπερνούν την απόδοση του S&P 500 τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.