Βραζιλία: Σφυροκόπημα στις αγορές μετά την επανεκλογή Λούλα – Βουτιά 26% για τα ETF, κατάρρευση του ρεάλ

Με ισχυρούς κλυδωνισμούς και προοπτική μαζικών ρευστοποιήσεων υποδέχονται οι αγορές της Βραζιλίας την επανεκλογή του προέδρου Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, καθώς η εκλογική επικράτησή του ανέτρεψε τα στοιχήματα των επενδυτών για πολιτική στροφή προς τα δεξιά και επανέφερε στο προσκήνιο τις ανησυχίες για τη δημοσιονομική πορεία της μεγαλύτερης οικονομίας της Λατινικής Αμερικής.

Η εικόνα στις προσυνεδριακές συναλλαγές της Δευτέρας (26/10) παραπέμπει σε έντονο sell-off, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Νοεμβρίου για το βραζιλιάνικο ρεάλ να καταγράφουν πτώση άνω του 10%, ενώ το χρηματιστηριακά διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο iShares MSCI Brazil (EWZ), που παρακολουθεί τις επιδόσεις των βραζιλιάνικων μετοχών, υποχωρούσε κατά 26% στις προσυνεδριακές συναλλαγές στις ΗΠΑ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Βραζιλία: Ιστορική τέταρτη θητεία για Λούλα, αμφισβήτηση του αποτελέσματος από Μπολσονάρου

Ο 80χρονος πρόεδρος πέτυχε μια απροσδόκητη εκλογική ανατροπή, ανακόπτοντας την άνοδο της Δεξιάς στη Λατινική Αμερική. Η άρνηση του αντιπάλου του να αναγνωρίσει την ήττα, η αρνητική αντίδραση των αγορών και η επικράτηση των συντηρητικών δυνάμεων στο Κογκρέσο προμηνύουν μια ιδιαίτερα δύσκολη νέα θητεία

Οι πιέσεις επεκτάθηκαν και στην αγορά ομολόγων, με τους διεθνείς τίτλους χρέους της Βραζιλίας να καταγράφουν σημαντικές απώλειες. Ορισμένα μακροπρόθεσμα ομόλογα υποχωρούσαν κατά περισσότερο από δύο σεντς ανά δολάριο ονομαστικής αξίας, αντανακλώντας την αυξημένη επιφυλακτικότητα των επενδυτών απέναντι στις δημοσιονομικές προοπτικές της χώρας.

Από το ράλι στις μαζικές πωλήσεις

Η απότομη μεταστροφή του επενδυτικού κλίματος έρχεται ύστερα από μια περίοδο ισχυρής ανόδου στις βραζιλιάνικες αγορές, οι οποίες είχαν προεξοφλήσει μια πιθανή νίκη του δεξιού υποψηφίου Φλάβιο Μπολσονάρου, γιου του πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου.

Η απροσδόκητη πρωτιά του Φλάβιο Μπολσονάρου στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών είχε ενισχύσει τις προσδοκίες για αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική, περιορισμό των κρατικών δαπανών και αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, έως το κλείσιμο της Παρασκευής, οι βραζιλιάνικες μετοχές βρίσκονταν σχεδόν 7% υψηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πρώτο εκλογικό γύρο, ενώ το ρεάλ είχε ενισχυθεί κατά περίπου 5% έναντι του αμερικανικού δολαρίου.

Παράλληλα, η αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης επιτοκίων είχε αρχίσει να ενσωματώνει τις προσδοκίες ότι μια κυβέρνηση Μπολσονάρου θα μπορούσε να προχωρήσει σε μεγαλύτερη δημοσιονομική προσαρμογή, δημιουργώντας περιθώρια για μείωση των επιτοκίων.

Η επανεκλογή Λούλα, ωστόσο, ανέτρεψε αυτό το σενάριο, οδηγώντας τους επενδυτές σε ταχεία αναπροσαρμογή των θέσεών τους.

Όπως αναφέρει το Ruters, o Λουίς Φελίπε Βιτάλ, επικεφαλής μακροοικονομικής στρατηγικής της Warren Investimentos, προειδοποίησε για ιδιαίτερα βίαιη αντίδραση των αγορών, με επιθετική ανατιμολόγηση των περιουσιακών στοιχείων και κύμα πωλήσεων. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης επιτοκίων ενδέχεται να αγγίξουν τα προβλεπόμενα όρια διακύμανσης λίγο μετά την έναρξη των συναλλαγών.

Πολιτική αβεβαιότητα και ανησυχίες για την επόμενη ημέρα

Πέρα από την οικονομική διάσταση, πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργεί η στάση του Φλάβιο Μπολσονάρου, ο οποίος αρνήθηκε να αναγνωρίσει την ήττα του και ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιδιώξει την ακύρωση του εκλογικού αποτελέσματος.

Η εξέλιξη αυτή εντείνει τους προβληματισμούς για την πολιτική σταθερότητα και την ομαλή λειτουργία των θεσμών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές αναζητούν σαφή μηνύματα για την κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Κρις Τέρνερ, στρατηγικός αναλυτής της ING στο Λονδίνο, υπογράμμισε ότι καθοριστικό ρόλο για τις τοπικές χρηματοπιστωτικές αγορές θα διαδραματίσει η ταχύτητα με την οποία ο Μπολσονάρου θα αποδεχθεί το αποτέλεσμα ή, τουλάχιστον, θα επιτρέψει την ομαλή εξέλιξη της συνταγματικής διαδικασίας.

Την ίδια στιγμή, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στις πρώτες αποφάσεις του Λούλα μετά την επανεκλογή του και κυρίως στην επιλογή του προσώπου που θα αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών.

Ο Γκράχαμ Στοκ της RBC BlueBay Asset Management εκτιμά ότι η επιλογή του νέου υπουργού Οικονομικών θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα προς τους επενδυτές σχετικά με την πρόθεση της κυβέρνησης να διατηρήσει τη δημοσιονομική πειθαρχία.

Το χρέος άνω του 82% του ΑΕΠ και το δύσκολο δημοσιονομικό στοίχημα

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη νέα θητεία Λούλα αφορά τη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους, χωρίς να υπονομευθούν τα κοινωνικά προγράμματα και οι δημόσιες επενδύσεις που αποτελούν βασικούς πυλώνες της οικονομικής του πολιτικής.

Το δημόσιο χρέος της Βραζιλίας υπερβαίνει ήδη το 82% του ΑΕΠ, περιορίζοντας σημαντικά τα δημοσιονομικά περιθώρια. Την ίδια ώρα, οι υψηλές υποχρεωτικές δαπάνες, κυρίως για συντάξεις και άλλες θεσμοθετημένες παροχές, δυσχεραίνουν την προσπάθεια εξεύρεσης πρόσθετων εξοικονομήσεων.

Η οικονομική ομάδα του Λούλα έχει θέσει ως στόχο την επίτευξη δημοσιονομικού πλεονάσματος περίπου 1,3% του ΑΕΠ έως το 2030, ώστε να καλύπτεται μέρος των δαπανών εξυπηρέτησης του χρέους και να περιορίζεται η ανάγκη νέου δανεισμού.

Ωστόσο, οι επενδυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το κατά πόσο η σταδιακή δημοσιονομική προσαρμογή που προκρίνει η κυβέρνηση θα μπορέσει να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

Ο Τιερί Λαρόζ, διαχειριστής χαρτοφυλακίου της Vontobel Asset Management, επισημαίνει ότι η κυβέρνηση Λούλα δύσκολα θα αποφύγει τη λήψη μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης. Ωστόσο, όπως σημειώνει, μεγάλο μέρος της επενδυτικής κοινότητας αμφιβάλλει ότι οι παρεμβάσεις αυτές θα είναι επαρκείς για να επαναφέρουν το δημόσιο χρέος σε βιώσιμη τροχιά.

Το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η έλλειψη εμπιστοσύνης στη δημοσιονομική στρατηγική της κυβέρνησης θα μπορούσε να οδηγήσει τους επενδυτές να απαιτήσουν υψηλότερες αποδόσεις για τη χρηματοδότηση της χώρας.

Μια τέτοια εξέλιξη θα αύξανε το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, ενώ παράλληλα θα καθιστούσε ακριβότερη την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, ασκώντας πρόσθετες πιέσεις στην οικονομική δραστηριότητα.

Τι ζητούν οι επενδυτές για να επιστρέψει η εμπιστοσύνη

Σύμφωνα με τον Αλέχο Τσερβόνκο, επικεφαλής επενδύσεων για τις αναδυόμενες αγορές της UBS Global Wealth Management, οι χρηματοπιστωτικές αγορές αναμένουν από τη νέα κυβέρνηση ένα σαφές, αξιόπιστο και εφαρμόσιμο σχέδιο δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Ο ίδιος, όπως μεταδίδει το Reuters, εκτιμά ότι τα κέρδη που καταγράφηκαν μετά τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών είναι πιθανό να εξανεμιστούν σε μεγάλο βαθμό, με το επενδυτικό κλίμα να παραμένει εύθραυστο έως ότου παρουσιαστεί ένα πειστικό σχέδιο για τη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους.

Βασικά ζητούμενα αποτελούν ο περιορισμός των προεκλογικών δαπανών, η αποσαφήνιση των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής και η διαμόρφωση μιας αξιόπιστης μεσοπρόθεσμης στρατηγικής.

Εξίσου κρίσιμη θεωρείται η δυνατότητα της κυβέρνησης να συνεργαστεί με ένα Κογκρέσο που κλίνει προς την αντιπολίτευση. Η κοινοβουλευτική συναίνεση θα είναι απαραίτητη για την προώθηση ουσιαστικών δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων, περιορίζοντας ενδεχομένως την ευχέρεια του Λούλα να υλοποιήσει το οικονομικό του πρόγραμμα.

Από την πλευρά του, ο Ντίβια Σινγκαραβέλου, επικεφαλής έρευνας της Meridian 1305 Capital, επισημαίνει ότι, παρότι ο Λούλα έχει αναφερθεί στην ανάγκη περικοπών δαπανών, δεν έχει ακόμη παρουσιάσει επαρκείς λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο αυτές θα πραγματοποιηθούν.

Σε αυτό το περιβάλλον, η επόμενη κίνηση της κυβέρνησης στο δημοσιονομικό μέτωπο αναμένεται να καθορίσει την πορεία του ρεάλ, των βραζιλιάνικων μετοχών και των ομολόγων.

Η επανεκλογή Λούλα δεν αποτελεί μόνο μια πολιτική ανατροπή, αλλά και μια δοκιμασία εμπιστοσύνης για τη βραζιλιάνικη οικονομία. Με τις αγορές να εγκαταλείπουν τις προσδοκίες για μια πιο περιοριστική δημοσιονομική πολιτική, η νέα κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να συνδυάσει τη χρηματοδότηση των κοινωνικών της προτεραιοτήτων με τη συγκράτηση του χρέους και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των διεθνών επενδυτών.