WSJ για Γκιλφόϊλ και το λομπίστα Μαραφάτσο που προωθούν τις business Εξάρχου, Aktor στο φυσικό αέριο

Το ρεπορτάζ της Wall Street Journal επικεντρώνεται στη στενή παρουσία του Χρήστου Μαραφάτσου στο πλευρό της πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, και εξετάζει κατά πόσο η διπλωματική δραστηριότητα της πρέσβειρας για την προώθηση αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη διασταυρώνεται με τα επιχειρηματικά συμφέροντα της ελληνικής Aktor.

Κεντρικό στοιχείο του άρθρου είναι ο λεγόμενος «κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου», ένα σχέδιο για τη μεταφορά αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας προς χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και την Ουκρανία. Η Γκίλφοϊλ, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχει αναλάβει ιδιαίτερα ενεργό ρόλο στην προώθηση του σχεδίου, ταξιδεύοντας σε χώρες της περιοχής και συμμετέχοντας σε συναντήσεις με κυβερνητικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες. Το άρθρο σημειώνει ότι στόχος της αμερικανικής πολιτικής είναι η μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και η αύξηση των εξαγωγών αμερικανικού LNG.

Η WSJ υποστηρίζει ότι στις επαφές αυτές η Γκίλφοϊλ προωθεί συχνά την Aktor, η οποία έχει εισέλθει στην αγορά του LNG μέσω της κοινοπραξίας Atlantic-SEE LNG με τη ΔΕΠΑ. Σύμφωνα με το άρθρο, η κοινοπραξία έχει υπογράψει ή επιδιώξει συμφωνίες με εταιρείες και κυβερνήσεις σε Βουλγαρία, Ουκρανία, Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη και Ρουμανία, ενώ έχει συνάψει μακροχρόνια συμφωνία προμήθειας με την αμερικανική Venture Global.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Χρήστο Μαραφάτσο. Το άρθρο τον περιγράφει ως ιδιώτη και λομπίστα που εμφανίζεται συστηματικά δίπλα στην πρέσβη σε επίσημες ή ημιεπίσημες συναντήσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η παρουσία του ήταν τόσο συχνή ώστε ορισμένοι ξένοι αξιωματούχοι θεωρούσαν ότι ήταν προσωπάρχης ή επίσημος συνεργάτης της. Παράλληλα, όμως, ο Μαραφάτσος είχε εγγραφεί στις ΗΠΑ ως λομπίστας της Aktor και αμειβόταν από την εταιρεία για να αναπτύσσει επαφές με την αμερικανική κυβέρνηση.

Το άρθρο αναφέρει ότι αρκετοί άνθρωποι που είχαν συναντηθεί μαζί του δεν γνώριζαν τη σχέση του με την Aktor. Αυτό δημιουργεί, σύμφωνα με πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται η WSJ, ερωτήματα για το κατά πόσο η παρουσία ενός ιδιώτη λομπίστα σε διπλωματικές συναντήσεις μπορεί να προκαλεί σύγχυση ανάμεσα στην προώθηση αμερικανικών στρατηγικών συμφερόντων και την προώθηση ιδιωτικών επιχειρηματικών συμφερόντων.

Η πρώην αξιωματούχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας Robin Brooks χαρακτηρίζει στο άρθρο προβληματική την προώθηση συγκεκριμένης ξένης εταιρείας από έναν Αμερικανό πρέσβη και υποστηρίζει ότι η συμμετοχή εγγεγραμμένου λομπίστα σε συναντήσεις με ξένους αξιωματούχους μπορεί να δημιουργήσει ερωτήματα για το ποια συμφέροντα εξυπηρετούνται. Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική πρεσβεία υποστηρίζει ότι η δραστηριότητα της Γκίλφοϊλ αποσκοπεί στην προώθηση αμερικανικών ενεργειακών συμφερόντων και στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο. Ο δικηγόρος της πρέσβειρας δηλώνει επίσης ότι δεν έχει επικεντρωθεί σε μία μόνο εταιρεία και ότι οι επίσημες συναντήσεις οργανώνονται μέσω της πρεσβείας.

Το δημοσίευμα περιγράφει παράλληλα την ταχεία άνοδο της Aktor στις ενεργειακές συμφωνίες που συνδέονται με τον κάθετο διάδρομο. Η εταιρεία, μέσω της Atlantic-SEE, υπέγραψε 20ετή συμφωνία με τη Venture Global για αγορά αμερικανικού LNG από το 2030. Ακολούθησαν μνημόνια συνεργασίας και εμπορικές επαφές σε πολλές χώρες της περιοχής. Το άρθρο αναφέρει ιδιαίτερα μια συμφωνία στην Αλβανία, ονομαστικής αξίας 6 δισ. δολαρίων και διάρκειας 20 ετών, η οποία προβλέπει αγορά φυσικού αερίου που θα προέρχεται από τη Venture Global και θα διακινείται μέσω της κοινοπραξίας.

Η WSJ δίνει επίσης έμφαση στη χρονική αλληλουχία των γεγονότων. Η Γκίλφοϊλ γνώρισε τον διευθύνοντα σύμβουλο της Aktor, Αλέξανδρο Εξάρχου, την ημέρα της άφιξής της στην Αθήνα, σύμφωνα με τους δικηγόρους της εταιρείας. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Μαραφάτσος άρχισε επισήμως να εργάζεται ως λομπίστας της Aktor στις ΗΠΑ. Το άρθρο αναφέρει ότι έως τον Ιούνιο είχε λάβει 160.000 δολάρια από την εταιρεία και ότι, μέσα σε εννέα μήνες, είχε δηλώσει συνολικά πάνω από 440.000 δολάρια σε έσοδα από δραστηριότητες lobbying για εταιρείες που συνδέονται με την Ελλάδα.

Οι δικηγόροι της Aktor απορρίπτουν την εικόνα ότι η εταιρεία απέκτησε αθέμιτη εύνοια μέσω της πρέσβειρας. Υποστηρίζουν ότι η συμμετοχή της Aktor στον κάθετο διάδρομο είχε ξεκινήσει πριν από τις επαφές της με την Γκίλφοϊλ και ότι η εταιρεία αποτελεί φυσικό εταίρο για την αμερικανική στρατηγική επειδή δεν έχει δεσμούς με το ρωσικό αέριο.

Το άρθρο παρουσιάζει ακόμη την Γκίλφοϊλ ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός νέου μοντέλου αμερικανικής διπλωματίας, όπου συνδυάζονται προσωπικές σχέσεις, πολιτική προβολή, επιχειρηματικές επαφές και γεωπολιτική. Αναφέρεται στην έντονη δημόσια παρουσία της, στις σχέσεις της με την οικογένεια Τραμπ και στην πρόσβασή της σε ανώτατους Αμερικανούς αξιωματούχους. Παράλληλα, σημειώνεται ότι ορισμένοι Έλληνες αξιωματούχοι βλέπουν θετικά το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει έναν πρέσβη με άμεση πρόσβαση στον Λευκό Οίκο, ενώ άλλοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στον τρόπο άσκησης αυτής της επιρροής.

Το ρεπορτάζ αναφέρει επίσης μια έντονη συνομιλία που, σύμφωνα με πηγές του, φέρεται να είχε η Γκίλφοϊλ με τον Έλληνα υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου σε δείπνο στην Αθήνα. Η περιγραφή της συζήτησης αμφισβητείται από τον δικηγόρο της πρέσβειρας. Το επεισόδιο εντάσσεται από τους συντάκτες στη συνολικότερη εικόνα μιας πρέσβειρας με ιδιαίτερα ισχυρή και προσωπική παρουσία στην περιοχή.

Σε άλλο μέρος, το άρθρο σκιαγραφεί την πορεία του Μαραφάτσου πριν αποκτήσει κεντρικό ρόλο στις επαφές της Γκίλφοϊλ. Αναφέρει επιχειρηματικές δραστηριότητες σε διάφορους κλάδους, την εμπλοκή του στην πρώτη προεκλογική εκστρατεία του Ντόναλντ Τραμπ και τη μετέπειτα παρουσία του ως επικεφαλής της οργάνωσης Greek Voices for Trump. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μετά την υποψηφιότητα της Γκίλφοϊλ για τη θέση της πρέσβειρας έγινε στενός σύμβουλός της και τη βοήθησε ακόμη και στην προετοιμασία για την ακρόαση επικύρωσής της στη Γερουσία.

Το άρθρο δομεί το ρεπορτάζ γύρω από ερωτήματα για τη διαφάνεια, τα όρια ανάμεσα στη διπλωματία και το lobbying και το κατά πόσο ιδιωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα μπορεί να ωφελούνται από επίσημες αμερικανικές διπλωματικές πρωτοβουλίες.

Συνολικά, η εικόνα που παρουσιάζει η Wall Street Journal είναι ενός στενού πλέγματος σχέσεων ανάμεσα στην αμερικανική διπλωματία, την ενεργειακή πολιτική, την Aktor και τον Χρήστο Μαραφάτσο. Οι συντάκτες θέτουν στο επίκεντρο την ασυνήθιστα στενή σχέση ενός ιδιώτη λομπίστα με μια εν ενεργεία πρέσβη και διερευνούν κατά πόσο η δυναμική αυτή επηρεάζει τις ενεργειακές συμφωνίες στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Οι εμπλεκόμενες πλευρές, πάντως, απορρίπτουν την εκδοχή περί αθέμιτης προώθησης ιδιωτικών συμφερόντων και υποστηρίζουν ότι οι ενέργειές τους υπηρετούν τους ευρύτερους ενεργειακούς και γεωπολιτικούς στόχους των Ηνωμένων Πολιτειών.

Εδώ το δημοσίευμα