ΥΠΕΘΟ για ιδιωτικό χρέος: Οι 16 παρεμβάσεις με αυστηρότερους «τώρα» κανόνες και κυρώσεις για τους servicers

Σε αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας, εποπτείας και λογοδοσίας εντάσσονται οι servicers με το νέο πακέτο 16 παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος που ανακοίνωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο βέβαια μένει να αποδειχθεί στην πράξη κατά πόσο θα καταφέρει να προστατεύσει ουσιαστικά τους συνεπείς δανειολήπτες.

Οκτώ μέτρα αφορούν την προστασία των οφειλετών και οκτώ τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, με νέες υποχρεώσεις δημοσιοποίησης στοιχείων, ανεξάρτητους ελέγχους και ενίσχυση των κυρώσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αποστολάκη: Επτά χρόνια προστάτευαν τα funds και σήμερα «ανακάλυψαν» το πρόβλημα

Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ στις κυβερνητικές εξαγγελίες για τους servicers, που όπως αναφέρει, έρχονται με σημαντική καθυστέρηση

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πρακτικές που ακολουθούνται στις διαπραγματεύσεις για τη ρύθμιση οφειλών και η αντιμετώπιση των δανειοληπτών που τηρούν τις συμφωνίες τους. Το νέο πλαίσιο προβλέπει απάντηση του πιστωτή μέσα σε τρεις μήνες, ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός εξαμήνου και ανώτατη προκαταβολή 15% στις διμερείς ρυθμίσεις.

Παράλληλα, όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, προστατεύεται από καταγγελία της συμφωνίας, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού. Η παραβίαση της προστασίας αυτής συνεπάγεται αυτοδίκαιη ακυρότητα της πράξης, πίστωση πέντε μηνιαίων δόσεων υπέρ του οφειλέτη, αντίστοιχη παράταση της ρύθμισης χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση και διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον πιστωτή.

Οι servicers θα υποχρεώνονται επίσης να δίνουν πληρέστερη εικόνα για τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, τα αποτελέσματά τους και τον χειρισμό των παραπόνων των δανειοληπτών. Θα καταθέτουν ετήσια σχέδια στρατηγικής στην Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ για τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου προβλέπεται ανεξάρτητος ετήσιος διαχειριστικός έλεγχος.

Πιερρακάκης: «Προστατεύουμε τους συνεπείς οφειλέτες. Όσοι παραβιάζουν τους κανόνες θα λογοδοτούν»

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε δήλωσή του για το νέο πλαίσιο ρύθμισης του ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των servicers, ανέφερε:

«Με το νέο πλαίσιο βάζουμε καθαρούς κανόνες στην αγορά του ιδιωτικού χρέους και πραγματικές συνέπειες όταν αυτοί παραβιάζονται.

Για πρώτη φορά μπαίνει τέλος στις διαπραγματεύσεις χωρίς προθεσμίες. Θεσπίζουμε πλαφόν 15% στην προκαταβολή, αντί για απαιτήσεις 30%, 40% ή ακόμη και 50%. Προστατεύουμε τον συνεπή οφειλέτη. Όσο τηρεί τη ρύθμισή του, δεν μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με κατάσχεση ή πλειστηριασμό. Και αν ο servicer δεν του δώσει πλήρη στοιχεία για το χρέος του μέσα σε 45 ημέρες, οι τόκοι παγώνουν.

Ταυτόχρονα, αυστηροποιούμε το πλαίσιο λειτουργίας των servicers. Μεγαλύτερη διαφάνεια, αυστηρότερος έλεγχος, δεσμευτικές κυρώσεις και πρόστιμα που φτάνουν έως τις 500.000 ευρώ.

Η λογική είναι απλή. Ο πολίτης που χρωστά πρέπει να ξέρει τι ισχύει και να έχει πρόταση ρύθμισης, ώστε να μπορέσει να αποπληρώσει το χρέος του. Και όποιος διαχειρίζεται αυτό το χρέος οφείλει να σέβεται τη συμφωνία, τον πολίτη και τον νόμο.

Θέλουμε προστασία για τον συνεπή οφειλέτη. Και λογοδοσία για όποιον παραβιάζει τους κανόνες».

Οκτώ παρεμβάσεις για την προστασία των οφειλετών

1. Δεσμευτικές προθεσμίες: Απάντηση σε τρεις μήνες, ολοκλήρωση σε έξι

Θεσπίζεται νέα, αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας και εισάγει συγκεκριμένα στάδια και δεσμευτικές προθεσμίες.

Μετά την υποβολή της αίτησης και του πλήρους φακέλου από τον οφειλέτη, ο δανειστής θα πρέπει, μέσα σε τρεις μήνες, είτε να καταθέσει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης είτε να αιτιολογήσει εγγράφως την απόρριψη. Ο οφειλέτης θα έχει έναν μήνα για να απαντήσει, ενώ η συνολική διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.

2. Υποχρεωτική, βιώσιμη πρόταση ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό

Ενισχύεται η υποχρέωση του πιστωτή να υποβάλλει πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.

Η πρόταση θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, βάσει της πραγματικής δυνατότητας αποπληρωμής, του εισοδήματος και της περιουσιακής κατάστασης του οφειλέτη. Θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα, τυποποιημένα στοιχεία, ώστε να προκύπτει με σαφήνεια τι προτείνεται και με ποια δεδομένα.

3. Έγγραφες προτάσεις, εναλλακτικές λύσεις και αιτιολόγηση της απόρριψης

Κάθε πρόταση διμερούς ρύθμισης θα πρέπει να είναι έγγραφη και πλήρως τεκμηριωμένη, με σαφή αναφορά στα εισοδήματα και στη συνολική περιουσία του οφειλέτη. Εφόσον υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο.

Σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος, ο πιστωτής θα υποχρεώνεται να αιτιολογεί εγγράφως την απόφασή του. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή. Οι ελάχιστες πληροφορίες που θα περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στις προτάσεις θα καθοριστούν με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος.

4. Πλαφόν 15% στην προκαταβολή για διμερή ρύθμιση

Καθιερώνεται ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής για απευθείας διμερή ρύθμιση. Σύμφωνα με το υπουργείο, οι απαιτήσεις μέχρι σήμερα μπορούσαν να υπερβαίνουν το 30% και να φθάνουν ακόμη και στο 50% της οφειλής.

Το νέο όριο στις διμερείς συμφωνίες προστίθεται στο πλαφόν 10% που ισχύει στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό.

5. Προστασία του συνεπούς οφειλέτη και πρόστιμα έως 500.000 ευρώ

Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν θα μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με καταγγελία της, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού. Η προστασία θα ισχύει και όταν η μη καταβολή δόσης οφείλεται στην παράλειψη του πιστωτή ή του servicer να χορηγήσει εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία πληρωμής.

Σε περίπτωση παραβίασης, η παράνομη πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη. Επιπλέον, προβλέπονται:

• Πίστωση ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις υπέρ του οφειλέτη.
• Παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.
• Αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας.
• Διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον πιστωτή.
• Αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης.

6. Πλήρης ενημέρωση για την οφειλή σε 45 ημέρες – διαφορετικά αναστέλλονται οι τόκοι

Κατοχυρώνεται το δικαίωμα του οφειλέτη να λαμβάνει δωρεάν, πλήρη και αναλυτική εικόνα του χρέους του. Η ενημέρωση θα περιλαμβάνει τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και αναλυτικά στοιχεία για κεφάλαιο, τόκους, προμήθειες και λοιπές επιβαρύνσεις.

Εφόσον τα στοιχεία δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης, θα πρέπει να χορηγούνται μέσα σε 45 ημέρες. Αν ο πιστωτής δεν ανταποκριθεί εγκαίρως, θα αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι την πλήρη παροχή τους.

7. Ανώτατο όριο στη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων χρεών

Επανέρχεται, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004.

Για δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών προβλέπεται ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή. Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεώνονται να αναπροσαρμόζουν αντίστοιχα τις απαιτήσεις τους, περιορίζοντας τη συσσώρευση τόκων και επιβαρύνσεων.

8. Διεύρυνση της προστασίας για οικογένειες παιδιών με αναπηρία

Τα δικαιώματα που ισχύουν για τα άτομα με αναπηρία επεκτείνονται στους γονείς ή στους νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.

Η παρέμβαση ακολουθεί την επιστολή της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος της 11ης Σεπτεμβρίου 2026 και επεκτείνει, με τα ίδια κριτήρια, τον χαρακτηρισμό του ευάλωτου οφειλέτη στις συγκεκριμένες οικογένειες.

Οκτώ παρεμβάσεις για αυστηρότερη εποπτεία και λογοδοσία των servicers

Το δεύτερο σκέλος του πακέτου επικεντρώνεται στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Οι νέες υποχρεώσεις καλύπτουν την οικονομική και εταιρική τους λειτουργία, τη διαχείριση των χαρτοφυλακίων και των παραπόνων, τις πωλήσεις δανείων στη δευτερογενή αγορά και τις τιτλοποιήσεις με κρατική εγγύηση.

1. Δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων και εταιρικής διακυβέρνησης

Οι servicers θα υποχρεώνονται να δημοσιοποιούν σε ετήσια βάση στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική τους διακυβέρνηση, ενισχύοντας τη δημόσια πληροφόρηση για τη λειτουργία τους.

2. Διαφάνεια στα χαρτοφυλάκια και στα αποτελέσματα διαχείρισης

Στη δημοσιότητα θα δίνονται στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων υπό διαχείριση και τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους. Στόχος είναι να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για το εύρος και την αποτελεσματικότητα της δραστηριότητας κάθε εταιρείας.

3. Στοιχεία για τα παράπονα και τον χειρισμό τους

Οι εταιρείες θα δημοσιοποιούν στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο αντιμετώπισής τους. Η υποχρέωση αυτή εντάσσει την εξυπηρέτηση των οφειλετών στο πλαίσιο δημόσιας λογοδοσίας των servicers.

4. Ετήσιο στρατηγικό σχέδιο στην Τράπεζα της Ελλάδος

Κάθε servicer θα καταθέτει ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων.

Το σχέδιο θα περιλαμβάνει προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης. Με αυτόν τον τρόπο, η εποπτεία θα καλύπτει και τον σχεδιασμό της διαχείρισης.

5. Υποχρεωτική συμμετοχή servicer στις πωλήσεις δανείων στη δευτερογενή αγορά

Σε όλες τις πωλήσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά θα είναι υποχρεωτική η μεσολάβηση διαχειριστή πιστώσεων.

Ο servicer θα είναι υπόλογος για το σύνολο της διαδικασίας, στην οποία περιλαμβάνεται η υποχρέωση συνεκτίμησης της αποτίμησης του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών που έχουν υποβληθεί.

6. Ανεξάρτητος ετήσιος έλεγχος στις τιτλοποιήσεις με κρατική εγγύηση

Οι servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις συνδεδεμένες με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα υπόκεινται σε ετήσιο ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο.

Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του διαχειριστή. Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.

7. Ενίσχυση και δημοσιοποίηση των κυρώσεων

Αυστηροποιείται το πλαίσιο επιβολής κυρώσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων.

Παράλληλα, οι κυρώσεις που επιβάλλονται θα δημοσιοποιούνται, ώστε οι παραβάσεις να συνοδεύονται από δημόσια λογοδοσία, πέρα από τις οικονομικές και εποπτικές συνέπειες.

8. Ενίσχυση της εποπτικής αρμοδιότητας του υπουργείου

Αναγνωρίζεται ρητά η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως προς τα στοιχεία που οφείλουν να δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.

Η αρμοδιότητα αφορά ιδίως πληροφορίες για συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν.