Υπογράφηκε η συμφωνία ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας για νέες αμερικανικές βάσεις

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν υπέγραψαν την Τρίτη συμφωνία για την ασφάλεια του νησιού.

Η υπογραφή έγινε στη Νέα Υόρκη, μετά την ομιλία του Αμερικανού προέδρου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, και ενδέχεται να δώσει τέλος στους μήνες έντασης γύρω από το μέλλον της Γροιλανδίας.

Η συμφωνία προβλέπει διεύρυνση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας, χωρίς να ικανοποιεί την επιδίωξη του Τραμπ να περιέλθει το νησί στις ΗΠΑ. Οι ηγέτες της Γροιλανδίας είχαν απορρίψει το ενδεχόμενο αμερικανικής κατάληψης, ενώ η Ουάσιγκτον επικαλείται την αυξανόμενη παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική.

Σύμφωνα με το κείμενο που δημοσιοποιήθηκε μετά την υπογραφή, οι ΗΠΑ θα μπορούν να εγκαταστήσουν στη Γροιλανδία το αμυντικό σύστημα «Χρυσός Θόλος» για την αντιμετώπιση απειλών από βαλλιστικούς πυραύλους. Η συμφωνία τροποποιεί την αμυντική συνθήκη του 1951, η οποία αποτελεί τη νομική βάση της αμερικανικής παρουσίας στο νησί.

Από το βήμα του ΟΗΕ, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο της ασφάλειας και όλων των άλλων αναγκών σε αυτό το έδαφος». Πρόσθεσε ότι «κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα έχει ποτέ πλέον άδεια να εγκαταστήσει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία ή να κάνει ευαίσθητες επενδύσεις εκεί χωρίς τη ρητή γραπτή μας έγκριση».

Ο ρόλος του ΝΑΤΟ και οι νέες βάσεις

Η Φρέντερικσεν δήλωσε ότι η συμφωνία μπορεί να «διαρκέσει για πάντα», υπογραμμίζοντας πως αναγνωρίζει τη σημασία του ΝΑΤΟ και σέβεται το δικαίωμα της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση. Από την πλευρά του, ο Νίλσεν επισήμανε: «Πιστεύουμε ότι είναι ζωτικής σημασίας να διατηρηθεί το ΝΑΤΟ ισχυρό, ακόμη και στην Αρκτική, όπου η συμμαχία έχει να διαδραματίσει βασικό ρόλο».

Οι ΗΠΑ λειτουργούν ήδη τη Διαστημική Βάση Πιτουφίκ στη βορειοδυτική Γροιλανδία. Η νέα συμφωνία αναμένεται να επιτρέψει τη δημιουργία δύο ακόμη στρατιωτικών εγκαταστάσεων, στο Ναρσαρσουάκ, πρώην αεροπορική βάση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, και στο Μέστερσβιγκ, που χρησιμοποιείται σήμερα από τη δανική μονάδα Sirius Dog Sled Patrol.

«Θα ξεκινήσουμε αμέσως τη διαδικασία ανάπτυξης μιας μεγάλης στρατιωτικής παρουσίας στην κατάλληλη τοποθεσία. Θα κατασκευάσουμε δύο πολύ μεγάλες στρατιωτικές βάσεις», δήλωσε ο Τραμπ.

Η διαφωνία για τη Γροιλανδία είχε προκαλέσει διπλωματική κρίση στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ τον Ιανουάριο, όταν ο Τραμπ αρνήθηκε να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής πίεσης για την απόκτησή της. Ακολούθησαν μήνες διαπραγματεύσεων ανάμεσα στην Ουάσιγκτον, την Κοπεγχάγη και την κυβέρνηση του νησιού.

«Ο λόγος για τον οποίο μπορούμε να συνάψουμε αυτήν τη συμφωνία, η οποία είναι επωφελής από γροιλανδικής, αμερικανικής και ευρωπαϊκής άποψης, καθώς και εκ μέρους του Βασιλείου της Δανίας, είναι ότι πρόκειται για θέμα πολιτικής ασφαλείας», είχε δηλώσει η Φρέντερικσεν τη Δευτέρα στη Νέα Υόρκη.

Η Γροιλανδία είναι ημιαυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας, με περίπου 57.000 κατοίκους. Η γεωγραφική της θέση, ανάμεσα στην Αρκτική και τη Βόρεια Αμερική, και οι φυσικοί της πόροι την έχουν καταστήσει πεδίο έντονου στρατηγικού ενδιαφέροντος. Εφόσον υλοποιηθούν οι προβλεπόμενες εγκαταστάσεις, θα πρόκειται για την πρώτη σημαντική επέκταση των αμερικανικών στρατιωτικών υποδομών στο νησί από τον Ψυχρό Πόλεμο.