Αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο με προστασία από τα χρέη και νέους κανόνες διαδοχής

Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχονται από σήμερα, 16 Σεπτεμβρίου, οι νέες ρυθμίσεις στο κληρονομικό δίκαιο, φέρνοντας ουσιαστικές ανατροπές στο τοπίο των μεταβιβάσεων περιουσίας.

Η νομοθετική παρέμβαση, που κυοφορήθηκε για περίπου 18 μήνες μέσω συστηματικής επεξεργασίας και διαβούλευσης, φιλοδοξεί να δώσει λύσεις σε χρόνια αγκυλώσεις.

Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Αντώνης Καραμπατζός, υπογράμμισε πως το νέο πλαίσιο στοχεύει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των οξυμένων προβλημάτων που ταλαιπώρησαν τους πολίτες τα τελευταία χρόνια.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τα χρέη που συνοδεύουν μία κληρονομιά.

Με το νέο πλαίσιο, ο κληρονόμος δεν θα ευθύνεται καταρχήν με την προσωπική του περιουσία για τις υποχρεώσεις του αποβιώσαντος. Η ευθύνη του περιορίζεται στην περιουσία που αποτελεί μέρος της κληρονομιάς.

«Αυτό που γίνεται τώρα με τη νέα ρύθμιση είναι ότι κατ’ αρχήν επί της αρχής δηλαδή, δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία ο κληρονόμος για τα χρέη της κληρονομιάς. Θα ευθύνεται μόνον με την ίδια την περιουσία της κληρονομιάς, εκτός εάν υπάρξουν κάποιες άλλες περιπτώσεις. Αυτό επιλύει ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα. Πολλές φορές κάποιος κληρονόμος από τη μία μέρα στην άλλη μπορούσε να βρεθεί να χρωστάει απέναντι σε τράπεζες ή και στο δημόσιο», εξήγησε o κ. Καραμπατζός.

Οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται στις κληρονομικές σχέσεις που προκύπτουν από θανάτους από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά.

Παράλληλα, εισάγεται στο ελληνικό δίκαιο ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων.

«Είναι συμβάσεις εγκατάστασης κληρονόμων κατά βάση εν ζωή. Δηλαδή κάποιος επιθυμεί να εγκαταστήσει κληρονόμους και έρχεται σε αυτούς με μια συμφωνία, η οποία μπορεί να έχει και άλλες επιμέρους ρυθμίσεις», είπε.

Η ρύθμιση μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για οικογένειες στις οποίες υπάρχουν παιδιά από διαφορετικούς γάμους ή προηγούμενες οικογενειακές σχέσεις.

Ο νέος θεσμός μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί για τη διαδοχή σε οικογενειακές επιχειρήσεις. Η περιουσία ή η επιχείρηση μπορεί να οργανωθεί με τρόπο που να διευκολύνει τη μετάβασή της στην επόμενη γενιά, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές δυνατότητες και επιλογές των παιδιών.

Σχετικά με τη νόμιμη μοίρα, τόνισε πως, «η νόμιμη μοίρα λειτουργούσε ως ένα δρεπάνι, το οποίο θέριζε οριζόντια κάθε κινητό και ακίνητο περιουσιακό στοιχείο του κληρονομουμένου. Τώρα αυτό που κάνουμε είναι ότι μετατρέπουμε από εμπράγματη συμμετοχή τη νόμιμη μοίρα, σε μια χρηματική αξίωση», τόνισε.