Αλλάζει η αγορά των δόσεων για τις επιχειρήσεις που μεσολαβούν: Η προθεσμία και οι αλλαγές για τους «μεσίτες καταναλωτικής πίστης»

Τη δυνατότητα να συνεχίσουν οι καταναλωτές να πραγματοποιούν αγορές με δόσεις, χωρίς να προκληθούν αναταράξεις στην αγορά από τις νέες διαδικασίες αδειοδότησης, επιδιώκει να διασφαλίσει τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή από τους υπουργούς Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο, και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη. Η ρύθμιση αφορά τους λεγόμενους «μεσίτες πιστώσεων καταναλωτικής πίστης», αλλά και επιχειρήσεις που παρέχουν στους πελάτες τους τη δυνατότητα αγοράς προϊόντων και υπηρεσιών με πίστωση. Πρόκειται για έναν τομέα που συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα των πολιτών, καθώς περιλαμβάνει διαδικασίες χρηματοδότησης καταναλωτικών αγορών, από την αγορά ηλεκτρικών συσκευών και επίπλων μέχρι την απόκτηση αυτοκινήτου.

Παρά τον τίτλο τους, οι μεσίτες πιστώσεων δεν έχουν σχέση με τους μεσίτες ακινήτων. Είναι επαγγελματίες ή επιχειρήσεις που λειτουργούν ως ενδιάμεσοι ανάμεσα σε έναν καταναλωτή που αναζητά χρηματοδότηση και σε έναν πιστωτικό φορέα, όπως μια τράπεζα ή άλλη εταιρεία που χορηγεί πιστώσεις. Στην πράξη, στην κατηγορία αυτή μπορούν να περιλαμβάνονται:

Εξειδικευμένες εταιρείες διαμεσολάβησης για καταναλωτικά δάνεια, οι οποίες παρουσιάζουν στον ενδιαφερόμενο χρηματοδοτικές επιλογές και τον βοηθούν να προχωρήσει στην αίτησή του.

Επαγγελματίες που αναλαμβάνουν τη διεκπεραίωση αιτήσεων χρηματοδότησης, συγκεντρώνοντας δικαιολογητικά και προετοιμάζοντας τη διαδικασία σύναψης σύμβασης.

Διαδικτυακές πλατφόρμες χρηματοδότησης, εφόσον δεν περιορίζονται στην απλή σύγκριση προϊόντων, αλλά προτείνουν συγκεκριμένες συμβάσεις ή διαμεσολαβούν ουσιαστικά για τη σύναψή τους.

Επιχειρήσεις που μεσολαβούν για τη χρηματοδότηση αγορών, όπως μπορεί να συμβαίνει σε ορισμένες εμπορικές συναλλαγές για αυτοκίνητα, έπιπλα ή ηλεκτρικές συσκευές, υπό την προϋπόθεση ότι ασκούν πράγματι δραστηριότητα πιστωτικής διαμεσολάβησης και δεν εμπίπτουν σε νόμιμη εξαίρεση.

Βασικό χαρακτηριστικό τους είναι ότι δεν χορηγούν οι ίδιοι την πίστωση, αλλά συμβάλλουν στη σύναψη της σχετικής σύμβασης έναντι προμήθειας ή άλλου οικονομικού ανταλλάγματος.

Για παράδειγμα, ένας καταναλωτής που θέλει να αγοράσει ένα αυτοκίνητο μπορεί να απευθυνθεί σε μια επιχείρηση η οποία συνεργάζεται με χρηματοδοτικούς φορείς, του παρουσιάζει διαθέσιμες επιλογές και αναλαμβάνει την προώθηση της αίτησής του. Όταν η επιχείρηση ασκεί αυτές τις δραστηριότητες έναντι αμοιβής, μπορεί να θεωρείται μεσίτης πιστώσεων.

Αντίθετα, η τράπεζα ή η χρηματοδοτική εταιρεία που εγκρίνει και χορηγεί το δάνειο είναι ο πιστωτικός φορέας και όχι ο μεσίτης.

Τι ισχύει για τα καταστήματα που προσφέρουν δόσεις

Η τροπολογία καλύπτει και μια δεύτερη, διαφορετική κατηγορία επιχειρήσεων, εκείνες που προσφέρουν οι ίδιες πίστωση στους καταναλωτές ως συμπληρωματική δραστηριότητα της κύριας εμπορικής τους λειτουργίας.

Πρόκειται, για παράδειγμα, για επιχειρήσεις που πωλούν προϊόντα ή παρέχουν υπηρεσίες και επιτρέπουν στους πελάτες να εξοφλήσουν το τίμημα σε μεταγενέστερο χρόνο ή σε δόσεις, με όρους που συνιστούν σύμβαση καταναλωτικής πίστωσης.

Στην περίπτωση αυτή, η επιχείρηση δεν λειτουργεί ως ενδιάμεσος για λογαριασμό μιας τράπεζας, αλλά παρέχει η ίδια την πίστωση.

Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε κατάστημα που προσφέρει δόσεις υποχρεούται να λάβει νέα άδεια. Ο νόμος προβλέπει εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων, για μικρομεσαίες επιχειρήσεις που διαμεσολαβούν συμπληρωματικά σε πιστώσεις, καθώς και για μικρομεσαίους προμηθευτές που παρέχουν οι ίδιοι άτοκη πίστωση για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους, με μόνη ενδεχόμενη επιβάρυνση τον τόκο υπερημερίας.

Τι προβλέπει η τροπολογία

Με την προτεινόμενη ρύθμιση προστίθενται δύο νέες παράγραφοι στο άρθρο 64 του νόμου 5317/2026, ο οποίος ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία τη νέα ευρωπαϊκή Οδηγία για την καταναλωτική πίστη. Οι μεσίτες πιστώσεων και οι επιχειρήσεις παροχής πιστώσεων που υπάγονται στο νέο καθεστώς αδειοδότησης θα μπορούν να συνεχίσουν προσωρινά τη δραστηριότητά τους, ακόμη και αν δεν έχει εκδοθεί η άδεια λειτουργίας τους. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχουν υποβάλει τη σχετική αίτηση στην Τράπεζα της Ελλάδος έως τις 20 Νοεμβρίου 2026. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα έχει περιθώριο να ολοκληρώσει την εξέταση των αιτήσεων μέχρι τις 30 Ιουνίου 2027.

Στο μεταξύ, οι επιχειρήσεις θα καταχωρίζονται στα προβλεπόμενα μητρώα με ειδική αναφορά στο προσωρινό καθεστώς λειτουργίας τους και θα εξακολουθούν να υπόκεινται στους κανόνες προστασίας των καταναλωτών.

Η υποβολή αίτησης, επομένως, δεν ισοδυναμεί με οριστική αδειοδότηση, αλλά επιτρέπει τη συνέχιση της δραστηριότητας μέχρι να αποφανθεί η εποπτική αρχή.