Axios: ΗΠΑ και Ιράν κοντά σε προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου

Ο Λευκός Οίκος εκτιμά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων. Το Reuters μετέδωσε το περιεχόμενο του δημοσιεύματος, σημειώνοντας ότι δεν μπόρεσε να το επαληθεύσει ανεξάρτητα και ότι ο Λευκός Οίκος και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν είχαν σχολιάσει άμεσα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων, το οποίο θα λειτουργήσει ως πολιτικό πλαίσιο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την έναρξη πιο αναλυτικών διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Σύμφωνα με το Axios, οι ΗΠΑ αναμένουν την απάντηση του Ιράν σε κρίσιμα σημεία μέσα στις επόμενες 48 ώρες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο Τραμπ «παγώνει» προσωρινά την επιχείρηση Project Freedom στα Στενά του Ορμούζ

Η Ουάσινγκτον κάνει παύση στο σχέδιο συνοδείας εμπορικών πλοίων, επικαλούμενη πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, ενώ ο αποκλεισμός παραμένει σε ισχύ και η ενεργειακή αγορά παραμένει υπό πίεση.

Παρότι καμία συμφωνία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, οι πηγές του αμερικανικού μέσου αναφέρουν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται στο πιο προχωρημένο σημείο των συνομιλιών από την έναρξη της σύγκρουσης. Το προτεινόμενο μνημόνιο θα κήρυττε το τέλος του πολέμου και θα άνοιγε περίοδο διαπραγματεύσεων 30 ημερών για μια συνολικότερη συμφωνία, που θα περιλαμβάνει το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, περιορισμούς στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και άρση των αμερικανικών κυρώσεων.

Βασικό στοιχείο της υπό συζήτηση συμφωνίας είναι η δέσμευση του Ιράν σε μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου. Η διάρκειά του παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης: σύμφωνα με τις πηγές του Axios, οι ΗΠΑ είχαν ζητήσει 20 χρόνια, το Ιράν είχε προτείνει 5 χρόνια, ενώ το τρέχον πλαίσιο φαίνεται να κινείται μεταξύ 12 και 15 ετών. Μετά τη λήξη του μορατόριουμ, η Τεχεράνη θα μπορούσε να επιστρέψει σε χαμηλό εμπλουτισμό, στο επίπεδο του 3,67%.

Το μνημόνιο φέρεται επίσης να προβλέπει ότι το Ιράν θα δεσμευθεί να μην επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου και να μην πραγματοποιεί δραστηριότητες σχετικές με την κατασκευή του. Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη ρήτρα που θα απαγορεύει τη λειτουργία υπόγειων πυρηνικών εγκαταστάσεων, καθώς και ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών ελέγχων από επιθεωρητές του ΟΗΕ.

Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ θα δεσμεύονταν σε σταδιακή άρση των κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα σε διάφορες χώρες. Παράλληλα, οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα αίρονταν σταδιακά κατά τη διάρκεια της περιόδου των 30 ημερών.

Μία από τις πιο σημαντικές πιθανές υποχωρήσεις της Τεχεράνης αφορά το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο. Σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται το Axios, το Ιράν θα μπορούσε να συμφωνήσει στην απομάκρυνσή του από τη χώρα, ένα πάγιο αίτημα των ΗΠΑ, το οποίο μέχρι σήμερα η ιρανική πλευρά απέρριπτε. Μία από τις επιλογές που φέρεται να συζητούνται είναι η μεταφορά του υλικού στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι συνομιλίες διεξάγονται από τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, με Ιρανούς αξιωματούχους, τόσο απευθείας όσο και μέσω μεσολαβητών. Πιθανοί τόποι για τις επόμενες διαπραγματεύσεις θεωρούνται το Ισλαμαμπάντ και η Γενεύη.

Η πρόοδος στις συνομιλίες φέρεται να συνδέεται και με την απόφαση του Τραμπ να παγώσει την αμερικανική επιχείρηση στο Στενό του Ορμούζ, κίνηση που σύμφωνα με το Axios έγινε προκειμένου να μη διακινδυνευθεί η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός.

Ωστόσο, η συμφωνία παραμένει αβέβαιη. Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ότι η διαμόρφωση συναίνεσης μεταξύ των διαφορετικών φατριών στην Τεχεράνη μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη. Επιπλέον, αρκετοί από τους όρους του μνημονίου εξαρτώνται από την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης ή παρατεταμένης αβεβαιότητας.

Σε περίπτωση κατάρρευσης των συνομιλιών, Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επαναφέρουν τον ναυτικό αποκλεισμό ή να συνεχίσουν στρατιωτική δράση. Για τον λόγο αυτό, το υπό διαπραγμάτευση μνημόνιο δεν θεωρείται ακόμη οριστική ειρηνευτική συμφωνία, αλλά ένα πρώτο, κρίσιμο βήμα προς την αποκλιμάκωση και την επανεκκίνηση των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.