Ενοχλημένο το ΝΑΤΟ από τον ρωσικό πυρηνικό σταθμό της Τουρκίας

Άρθρο στους Financial Times καλεί το ΝΑΤΟ να αντιδράσει στη συμφωνίες μεταξύ Ταγίπ Ερντογάν και Βλαντιμίρ Πούτιν για πυρηνικές επενδύσεις στην Τουρκία. Το άρθρο υπογράφει η η Gonul Tol, διευθύντρια του τουρκικού προγράμματος στο Ινστιτούτο της Μέσης Ανατολής και συγγραφέας του «Ο Πόλεμος του Ερντογάν: Η μάχη ενός ισχυρού άνδρα στην πατρίδα και τη Συρία».

Η συντάκτρια του άρθρου αναφέρεται στα δύο θέματα που ενοχλούν περισσότερο το ΝΑΤΟ. Αυτά είναι δύο: η αγορά του ρωσικού συστήματος πυραυλικής άμυνας S-400 και η συμφωνία Τουρκίας-Ρωσίας για τον πυρηνικό σταθμό Ακκούγιου.

Σε αντίθεση με το κλασικό μοντέλο κατασκευής, όπου ο προμηθευτής σχεδιάζει και κατασκευάζει τον αντιδραστήρα και μετά το παραδίδει στη χώρα, η Τουρκία χρησιμοποιεί ένα πρωτόγνωρο για τη βιομηχανία μοντέλο κατασκευής-ιδιοκτησίας-λειτουργίας (BOO). Η Ρωσία διατηρεί την πλειοψηφία της ιδιοκτησίας, ενώ αναλαμβάνει όλους τους οικονομικούς, επιχειρησιακούς και κατασκευαστικούς κινδύνους.

Το πακέτο της Μόσχας περιλαμβάνει την κατασκευή, τη λειτουργία, την εκπαίδευση του προσωπικού, τη διαχείριση των χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων και την τελική αποξήλωση του σταθμού – όλα πολύ ελκυστικά για μια χώρα όπως η Τουρκία, που εισέρχεται για πρώτη φορά στην πυρηνική ενέργεια. Τα συμβόλαια BOO είναι δαπανηρά για τη Μόσχα, και γι’ αυτό η Ρωσία τα έχει εφαρμόσει μόνο στο Ακκούγιου και διστάζει να τα χρησιμοποιήσει ξανά. Ωστόσο, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν πρέπει να πίστευε ότι τα οφέλη από την ιδιοκτησία στρατηγικών υποδομών σε μια χώρα του ΝΑΤΟ υπερβαίνουν τους οικονομικούς κινδύνους. Και μάλλον έχει δίκιο.

Η έλλειψη διαφάνειας γύρω από τη διαδικασία, οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και το κακό ιστορικό ασφαλείας της Rosatom προβληματίζουν ωστόσο εκατομμύρια κατοίκους της περιοχής. Οι δυτικές χώρες μπορεί να απορρίπτουν αυτές τις ανησυχίες και να επαινούν την Τουρκία για τη μετάβασή της στην πράσινη ενέργεια, αλλά το Ακκουγιού αποτελεί επίσης ένα μακροπρόθεσμο πρόβλημα για το ΝΑΤΟ.