Eπικίνδυνη κλιμάκωση με πυραύλους, χτυπήματα σε δεξαμενόπλοια και μάχη για τα Στενά του Ορμούζ

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κλιμακώνεται καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις επεκτείνονται από τον Περσικό Κόλπο μέχρι την Ιορδανία και τη Σαουδική Αραβία. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ανακοίνωσαν την Τετάρτη ότι εξαπέλυσαν βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον στρατιωτικής εγκατάστασης κοντά στο Αλ Αζράκ της Ιορδανίας, η οποία χρησιμοποιείται από αμερικανικές δυνάμεις. Η επίθεση ακολούθησε την ανακοίνωση της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης ότι οι ΗΠΑ κατέστρεψαν μία ημέρα νωρίτερα πέντε ιρανικά δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου.

Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι προκάλεσε σημαντικές ζημιές στην εγκατάσταση. Ωστόσο, οι ιορδανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι η αντιαεροπορική άμυνα αναχαίτισε 18 από τους 20 πυραύλους, ενώ οι υπόλοιποι δύο έπεσαν σε ακατοίκητες περιοχές. Δεν αναφέρθηκαν θύματα. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε επίσης ότι όλο το προσωπικό των ΗΠΑ ήταν ασφαλές.

Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι επιτέθηκαν σε δέκα πλοία στα Στενά του Ορμούζ, μεταξύ των οποίων δύο αμερικανικά πλοία και οκτώ δεξαμενόπλοια. Κατά την ιρανική εκδοχή, τα πλοία επιχειρούσαν να περάσουν από περιοχή την οποία η Τεχεράνη έχει χαρακτηρίσει «απαγορευμένη και μη ασφαλή». Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί για τα πλήγματα δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα στο σύνολό τους.

Η ένταση στη θαλάσσια οδό έχει ήδη περιορίσει αισθητά την κίνηση. Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, μόλις έξι πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων πέρασαν από τα Στενά την Τρίτη, έναντι εννέα την προηγούμενη ημέρα και μέσου όρου περίπου 12 κατά το προηγούμενο δεκαήμερο.

Η σημασία του περάσματος δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο. Από το Ορμούζ διέρχεται επίσης σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως λόγω των εξαγωγών του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Οι εναλλακτικές διαδρομές είναι περιορισμένες, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή ιδιαίτερα επικίνδυνη για τις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Η Ουάσιγκτον ανέφερε ότι η καταστροφή των πέντε ιρανικών δεξαμενόπλοιων αποτέλεσε απάντηση σε δύο απόπειρες πυραυλικής επίθεσης εναντίον αμερικανικού πολεμικού πλοίου τις προηγούμενες ημέρες.

Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση υποστηρίζει ότι τα πλοία αποτελούσαν μέρος ενός δικτύου που χρηματοδοτεί τους Φρουρούς της Επανάστασης και οργανώσεις που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη. Από την πλευρά του, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι κάθε νέα προσπάθεια του Ιράν να πλήξει αμερικανικά πολεμικά πλοία θα έχει αντίστοιχο κόστος για τον ιρανικό στόλο δεξαμενόπλοιων.

Το πετρέλαιο αγγίζει τα 100 δολάρια

Η άμεση επίπτωση της κλιμάκωσης είναι ήδη εμφανής στις αγορές. Τα συμβόλαια του Brent έφτασαν την Τετάρτη περίπου στα 99,37 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές φοβούνται περαιτέρω περιορισμό των εξαγωγών από τον Κόλπο.

Το όριο των 100 δολαρίων έχει ιδιαίτερη ψυχολογική σημασία για τις αγορές, καθώς μια παρατεταμένη άνοδος του ενεργειακού κόστους θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς και να περιπλέξει τις αποφάσεις των μεγάλων κεντρικών τραπεζών.