Έρευνα Reuters: Παγκόσμιος συναγερμός για τον πληθωρισμό – Η ακρίβεια ήρθε για να μείνει και το 2027

Υψηλός αναμένεται να παραμείνει ο πληθωρισμός στην παγκόσμια οικονομία και το 2027, καθώς οι αυξημένες τιμές της ενέργειας και οι γεωπολιτικές εντάσεις ενισχύουν τον κίνδυνο παρατεταμένων ανατιμήσεων.

Σύμφωνα με έρευνα του Reuters, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 500 οικονομολόγοι από όλο τον κόσμο, οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να αποδειχθούν πιο επίμονες από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί, παρά την αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα της οικονομικής δραστηριότητας.

Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου αποτελούν βασικούς παράγοντες ανησυχίας. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, αλλά επεκτείνεται σταδιακά σε ευρύτερες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια πιο μόνιμη επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τιμές του αργού πετρελαίου παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι από τις 7 Οκτωβρίου, ενώ την περασμένη εβδομάδα ξεπέρασαν τα 117 δολάρια, αγγίζοντας υψηλό εξαμήνου. Από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, πριν από σχεδόν οκτώ μήνες, οι τιμές έχουν ενισχυθεί κατά περισσότερο από 60%, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και μεταφορών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Τα αποτελέσματα της έρευνας αποτυπώνουν την αλλαγή κλίματος μεταξύ των αναλυτών. Οι συμμετέχοντες αναθεώρησαν ανοδικά τις προβλέψεις τους για τον πληθωρισμό του 2027 σε 31 από τις 50 οικονομίες που εξετάστηκαν, ενώ ταυτόχρονα αναβάθμισαν τις εκτιμήσεις τους για την ανάπτυξη σε 23 χώρες.

«Ανησυχώ ξανά πολύ περισσότερο για τον πληθωρισμό», δήλωσε η Τζάνετ Χένρι, παγκόσμια επικεφαλής οικονομολόγος της HSBC, υπογραμμίζοντας ότι όσο παρατείνεται και κλιμακώνεται η κρίση στη Μέση Ανατολή τόσο αυξάνεται η πιθανότητα ο πληθωρισμός να παραμείνει όχι μόνο υψηλότερος, αλλά και περισσότερο επίμονος.

Αυξάνονται οι πληθωριστικές πιέσεις σε Ευρώπη και αναδυόμενες αγορές

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι πληθωριστικές πιέσεις επεκτείνονται και στις ανεπτυγμένες οικονομίες, οι οποίες παραδοσιακά εμφανίζουν μεγαλύτερη σταθερότητα στις τιμές. Σύμφωνα με το Reuters, οι οικονομολόγοι αύξησαν τις προβλέψεις τους για τον πληθωρισμό του 2027 σε 15 από τις 21 ανεπτυγμένες οικονομίες που περιλαμβάνονται στην έρευνα.

Στις τρεις τελευταίες τριμηνιαίες δημοσκοπήσεις, οι μέσες εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό του 2027 έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες στη Βρετανία και κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στην ευρωζώνη. Αντίθετα, η αντίστοιχη αύξηση στις Ηνωμένες Πολιτείες περιορίζεται μέχρι στιγμής στις 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στις αναδυόμενες αγορές, με τις προβλέψεις να ενισχύονται κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στην Ινδία και κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στη Βραζιλία.

Η ενεργειακή κρίση δοκιμάζει τις κεντρικές τράπεζες

Η εξέλιξη αυτή εντείνει τα διλήμματα των κεντρικών τραπεζών, οι οποίες καλούνται να περιορίσουν τον πληθωρισμό χωρίς να ανακόψουν την οικονομική ανάπτυξη. Αν και οι περισσότερες έχουν προχωρήσει σε περιορισμένες αυξήσεις επιτοκίων ή έχουν διατηρήσει αμετάβλητη τη νομισματική πολιτική τους, δεν αποκλείονται νέες παρεμβάσεις εφόσον οι ανατιμήσεις αποκτήσουν μεγαλύτερη διάρκεια και έκταση.

Παράλληλα, η υποχώρηση των τιμών των ομολόγων τους τελευταίους μήνες έχει οδηγήσει σε υψηλότερες αποδόσεις, αυστηροποιώντας τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες και αυξάνοντας το κόστος δανεισμού για κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Η τεχνητή νοημοσύνη στηρίζει την ανάπτυξη παρά την ακρίβεια

Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη λειτουργούν ως σημαντικό αντίβαρο στις δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης. Από πέρυσι, οι παγκόσμιες επενδύσεις στον συγκεκριμένο τομέα έχουν ξεπεράσει το 1 τρισ. δολάρια, ενισχύοντας την οικονομική δραστηριότητα και προσφέροντας μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε ορισμένες οικονομίες.

Όπως επισημαίνει ο Σεθ Κάρπεντερ, παγκόσμιος επικεφαλής οικονομολόγος της Morgan Stanley, οι υψηλές τιμές της ενέργειας συνεχίζουν να επιβαρύνουν την παγκόσμια οικονομία, ωστόσο η ανάπτυξη παραμένει ανθεκτική, χάρη στις επενδύσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη και στις καλύτερες από τις αναμενόμενες επιδόσεις αρκετών περιοχών.

Ο ίδιος σημειώνει ότι η εικόνα του πληθωρισμού γίνεται ολοένα πιο σύνθετη, καθώς αρχίζουν να διαφαίνονται ενδείξεις ότι οι αυξήσεις του ενεργειακού κόστους μεταφέρονται και στον δομικό πληθωρισμό, ο οποίος εξαιρεί τις περισσότερο ευμετάβλητες κατηγορίες τιμών.

Παγκόσμια ανάπτυξη στο 3% για το 2026 και στο 3,2% για το 2027

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες έρευνες του Απριλίου και του Ιουλίου, που παρέπεμπαν σε ένα δυσμενές σενάριο χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού, οι νεότερες εκτιμήσεις σκιαγραφούν μια διαφορετική εικόνα: η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά με επίμονες πιέσεις στις τιμές.

Οι οικονομολόγοι αναβάθμισαν την πρόβλεψή τους για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3% για το 2026 και στο 3,2% για το 2027, έναντι 2,9% και 3,1% αντίστοιχα στην έρευνα του Ιουλίου. Η εκτίμηση για το επόμενο έτος παραμένει, πάντως, χαμηλότερη από την πρόβλεψη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για ανάπτυξη 3,4%.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν βασικό μοχλό οικονομικής δραστηριότητας, η ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,3% φέτος και στο 2,1% το 2027.

Παρά τη θετικότερη εικόνα για την οικονομική ανάπτυξη, η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί κυρίαρχο πρόβλημα για εκατομμύρια νοικοκυριά, επηρεάζοντας τόσο την καταναλωτική συμπεριφορά όσο και τις πολιτικές εξελίξεις. Το κόστος ζωής βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο των προεκλογικών αντιπαραθέσεων σε μεγάλες οικονομίες, αποτυπώνοντας το κοινωνικό και πολιτικό βάρος των συνεχών ανατιμήσεων.

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας του Reuters είναι ότι η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας ανάπτυξης δεν συνεπάγεται και ταχεία αποκλιμάκωση των τιμών. Αντίθετα, η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση και η σταδιακή μετακύλιση του αυξημένου κόστους στην υπόλοιπη οικονομία δημιουργούν τον κίνδυνο ο υψηλός πληθωρισμός να αποτελέσει βασικό χαρακτηριστικό της διεθνούς οικονομικής πραγματικότητας και το 2027.