ΕΣEΕ για λιανεμπόριο α΄τριμήνου: Αύξηση τζίρου λόγω ανόδου τιμών, όχι όγκου – Δύσκολη περίοδος για μικρές επιχειρήσεις

Νέα σημάδια κόπωσης καταγράφει το ελληνικό λιανικό εμπόριο εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων κατά το Α΄ τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με την ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ. Παρά την αύξηση του κύκλου εργασιών σε ονομαστικές τιμές, τα στοιχεία δείχνουν ότι, όταν αφαιρεθεί η επίδραση του πληθωρισμού, η αγορά κινήθηκε πτωτικά.

Συγκεκριμένα, ο κύκλος εργασιών του κλάδου μειώθηκε σε πραγματικές τιμές κατά 0,8% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, ενώ σε ονομαστικές τιμές αυξήθηκε κατά 2,2%. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση του τζίρου δεν προήλθε από μεγαλύτερο όγκο πωλήσεων, αλλά κυρίως από την άνοδο των τιμών. Σε απόλυτα μεγέθη, ο συνολικός τζίρος διαμορφώθηκε στα 5,88 δισ. ευρώ, από 5,76 δισ. ευρώ πέρυσι, με ονομαστική αύξηση 128,8 εκατ. ευρώ.

Η εικόνα διαφοροποιείται έντονα ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις εμφανίζονται ως ο πιο αδύναμος κρίκος, με πτώση 3,1% σε πραγματικές τιμές. Οι μικρές επιχειρήσεις κατέγραψαν οριακή υποχώρηση 0,2%, ενώ οι μεσαίες επιχειρήσεις παρουσίασαν αύξηση 5,2% και οι μεγάλες επιχειρήσεις άνοδο 1,4%. Η συνολική εικόνα των ΜμΕ ήταν αρνητική, με πτώση 1,5% σε πραγματικούς όρους.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, επισημαίνει ότι τα στοιχεία επιβεβαιώνουν τις συνεχείς προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ελληνικό εμπόριο. Όπως τονίζει, η πτώση του κύκλου εργασιών σε αποπληθωρισμένες τιμές προμηνύει ακόμη δυσκολότερη συνέχεια, ιδιαίτερα πριν αποτυπωθούν πλήρως οι επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στο εισόδημα των νοικοκυριών και στις τιμές των προϊόντων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η κάμψη πλήττει σχεδόν αποκλειστικά τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν και τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων στη χώρα. Ο κ. Καφούνης κάνει λόγο για εμφανή σημάδια κόπωσης και έλλειμμα ρευστότητας, υπό το βάρος του αυξημένου λειτουργικού κόστους, της μειωμένης αγοραστικής δύναμης, των φορολογικών επιβαρύνσεων και της κοστοβόρου ψηφιακής γραφειοκρατίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι επιμέρους κλάδοι του λιανικού εμπορίου. Τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε πραγματικές τιμές κατέγραψαν τα ρολόγια και κοσμήματα με +8,8%, οι ηλεκτρικές οικιακές συσκευές με +8,0%, τα παιχνίδια με +7,2%, ο τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός με +7,1% και τα σιδηρικά και χρώματα με +6,7%. Αντίθετα, ισχυρές απώλειες σημειώθηκαν στα μεταχειρισμένα είδη με -28,1%, στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα με -15,6%, στα έπιπλα και φωτιστικά με -7,1% και στα καλλυντικά και είδη καλλωπισμού με -6,7%.

Στην «καρδιά» του παραδοσιακού εμπορίου, δηλαδή στην ένδυση και την υπόδηση, οι επιδόσεις παρέμειναν υποτονικές. Η ένδυση κατέγραψε πτώση 1,2% και η υπόδηση 0,6% σε πραγματικές τιμές, στοιχείο που συνδέεται με τη συμπίεση του διαθέσιμου εισοδήματος και την αυξημένη αβεβαιότητα.

Η ΕΣΕΕ επισημαίνει επίσης την αύξηση των ακάλυπτων επιταγών σε ποσά σε σχέση με το Α΄ τρίμηνο του 2025, γεγονός που αναδεικνύει τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, επαναφέρει την ανάγκη για μέτρα όπως η επαναφορά των 120 δόσεων για οφειλές προς το Δημόσιο, καθώς και η ελάφρυνση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων.

Το μήνυμα της ΕΣΕΕ είναι σαφές: η ονομαστική αύξηση του τζίρου δεν αρκεί για να δείξει πραγματική ανάκαμψη της αγοράς. Όταν ο πληθωρισμός αφαιρείται από την εξίσωση, το λιανικό εμπόριο εμφανίζει πτωτική δυναμική, με τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις να βρίσκονται στην πιο ευάλωτη θέση. Για τον εμπορικό κόσμο, η αντιστροφή αυτής της πορείας περνά μέσα από στοχευμένες αναπτυξιακές παρεμβάσεις, χρηματοδοτικές ενισχύσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις που θα στηρίξουν την πραγματική οικονομία.