Εθνική Τράπεζα: Ευρώπη και τρόφιμα κρατούν τις ελληνικές εξαγωγές σε θετική τροχιά

Την ανθεκτικότητα των ελληνικών εξαγωγών σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον αναδεικνύει η νέα μελέτη «Τάσεις του Επιχειρείν» της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας.

Παρότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι δασμολογικές πιέσεις επιβράδυναν αισθητά τη συνολική εξαγωγική δυναμική, η Ελλάδα συνεχίζει να αυξάνει το αποτύπωμά της στις ευρωπαϊκές αγορές, επιτυγχάνοντας καλύτερες επιδόσεις από αρκετούς ευρωπαίους ανταγωνιστές της.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι ελληνικές εξαγωγές αυξήθηκαν μόλις κατά 0,2% σε αποπληθωρισμένους όρους το πρώτο πεντάμηνο του 2026, έναντι σημαντικά υψηλότερων ρυθμών την προηγούμενη τριετία.

Καθοριστική ήταν η συμβολή της ευρωπαϊκής αγοράς, η οποία αντιστάθμισε τις απώλειες από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αμερική, καθώς και του κλάδου των τροφίμων, που στήριξε τη συνολική εξαγωγική επίδοση απέναντι στις πιέσεις που δέχθηκαν άλλοι βασικοί κλάδοι.

Πίσω από τη συγκρατημένη συνολική εικόνα, ωστόσο, η ανάλυση αποκαλύπτει μια ευρύτερη τάση ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας. Μέσω μιας νέας μεθοδολογίας που εξετάζει τις εξαγωγικές ροές ανά προϊόν, αγορά, όγκο και τιμή, διαπιστώνεται ότι η Ελλάδα αύξησε ή διατήρησε το μερίδιό της στις περισσότερες γεωγραφικές περιοχές και στους περισσότερους παραγωγικούς κλάδους, με το συνολικό ελληνικό μερίδιο στις ευρωπαϊκές εξαγωγές να ενισχύεται σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον κλάδο των τροφίμων, όπου γιαούρτι, ακτινίδιο και φράουλα αποτέλεσαν τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης. Αν και όλα τα προϊόντα ενίσχυσαν την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές, η επιτυχία τους βασίστηκε σε διαφορετικές στρατηγικές: το ελληνικό γιαούρτι εδραίωσε τη θέση του σε ώριμες αγορές διατηρώντας υψηλή προστιθέμενη αξία, το ακτινίδιο διεύρυνε σημαντικά τη γεωγραφική του παρουσία, ενώ η φράουλα συνδύασε αύξηση μεριδίων και σταδιακή αναβάθμιση της τιμολογιακής της θέσης.

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η ενίσχυση της εξωστρέφειας δεν προκύπτει μέσα από μια ενιαία στρατηγική για όλους τους εξαγωγείς.

Αντίθετα, απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις που θα αντιμετωπίζουν τους διαφορετικούς περιορισμούς κάθε κλάδου ή προϊόντος, είτε αυτοί αφορούν την πρόσβαση σε νέες αγορές, είτε την αύξηση της παραγωγικής κλίμακας, είτε τη δημιουργία μεγαλύτερης εμπορικής αξίας.

Με αυτόν τον τρόπο, η ανάλυση φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τη χάραξη δημόσιας πολιτικής, σε μια περίοδο όπου η ελληνική εξαγωγική βάση συνεχίζει να ωριμάζει και να διευρύνει τη διεθνή της παρουσία.