Eurobank: Η παγκόσμια οικονομία σε τροχιά στασιμοπληθωρισμού – Πιο έντονα στην ευρωζώνη

Το Global & Regional Monthly της Eurobank για τον Μάιο 2026 περιγράφει ένα διεθνές οικονομικό περιβάλλον που έχει μεταβληθεί αισθητά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η κεντρική εικόνα δεν είναι πλέον εκείνη μιας ομαλής αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού και σταδιακής νομισματικής χαλάρωσης, αλλά ενός πιο σύνθετου σκηνικού, όπου η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή, οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές και η επιφυλακτικότητα των κεντρικών τραπεζών επαναφέρουν τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Eurobank, οι αγορές άρχισαν πρόσφατα να προεξοφλούν ένα σενάριο βραχυπρόθεσμης αποκλιμάκωσης, μετά τις αναφορές για διερευνητικές συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν. Η αλλαγή αυτή τροφοδότησε ανοδική αντίδραση στα περιουσιακά στοιχεία υψηλότερου κινδύνου, πτώση στα ασφάλιστρα πληθωριστικού κινδύνου και μερική αποκλιμάκωση των τιμών πετρελαίου. Ωστόσο, η έκθεση τονίζει ότι μια μόνιμη διπλωματική λύση παραμένει αβέβαιη. Ακόμη και σε περίπτωση ταχείας συμφωνίας, η πλήρης επαναλειτουργία των θαλάσσιων οδών, η αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και η επιστροφή της παραγωγής στα προπολεμικά επίπεδα θα απαιτήσουν χρόνο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Στενό του Ορμούζ, το οποίο στην έκθεση εμφανίζεται ως κρίσιμος κόμβος για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Η Eurobank σημειώνει ότι η παρατεταμένη δυσλειτουργία του έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές πιέσεις στις τιμές ενέργειας, ενώ τα κόστη ασφάλισης πολεμικού κινδύνου και οι καθυστερήσεις στη ναυτιλία ενδέχεται να παραμείνουν αυξημένα. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και αν υπάρξει αποκλιμάκωση, οι τιμές της ενέργειας είναι πιθανό να διατηρηθούν πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Η μετάφραση του βασικού μηνύματος της έκθεσης στα ελληνικά είναι σαφής: η παγκόσμια οικονομία έχει απομακρυνθεί από το προηγούμενο βασικό σενάριο ήπιας ανάπτυξης και σταδιακής αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού. Το ΔΝΤ, όπως αναφέρεται στην έκθεση, προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη 3,1% για το 2026 στο βασικό σενάριο, αλλά η Eurobank επισημαίνει ότι σε δυσμενές σενάριο με μέση τιμή Brent στα 100 δολάρια το βαρέλι, η ανάπτυξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί στο 2,5%, ενώ ο πληθωρισμός να κινηθεί υψηλότερα, στο 5,4%.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εικόνα είναι μικτή. Το ΑΕΠ ανέκαμψε το πρώτο τρίμηνο με ρυθμό 2,0% σε ετησιοποιημένη τριμηνιαία βάση, κυρίως χάρη στις ιδιωτικές επενδύσεις και ειδικά στις δαπάνες που συνδέονται με την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, όμως, η κατανάλωση επιβραδύνεται και οι πληθωριστικές πιέσεις ενισχύονται από την ενέργεια και τους εμπορικούς δασμούς. Η Fed, σύμφωνα με την έκθεση, παραμένει πιθανό να διατηρήσει τα επιτόκια αμετάβλητα για μεγαλύτερο διάστημα, αναμένοντας καθαρότερη εικόνα για την πορεία του πληθωρισμού και της αγοράς εργασίας.

Στην Ευρωζώνη, το περιβάλλον χαρακτηρίζεται ακόμη πιο έντονα από τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού. Ο συνολικός πληθωρισμός αυξήθηκε τον Απρίλιο στο 3,0% σε ετήσια βάση, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων περίπου δυόμισι ετών, κυρίως λόγω της ενέργειας. Αν και ο δομικός πληθωρισμός υποχώρησε οριακά, η Eurobank προειδοποιεί ότι οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορούν να περάσουν με καθυστέρηση στον πυρήνα των τιμών, ιδίως αν επηρεάσουν τις προσδοκίες και τις μισθολογικές διαπραγματεύσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΚΤ εμφανίζεται έτοιμη να αυστηροποιήσει την πολιτική της, εφόσον διαπιστωθούν δευτερογενείς επιδράσεις.

Η Γερμανία ξεκίνησε το έτος καλύτερα από τις προσδοκίες, με αύξηση ΑΕΠ 0,3% το πρώτο τρίμηνο, αλλά η έκθεση εκτιμά ότι η θετική δυναμική δύσκολα θα διατηρηθεί. Η ενεργειακή κρίση, η αδύναμη βιομηχανική παραγωγή και η αβεβαιότητα πλήττουν το επιχειρηματικό κλίμα. Η Γαλλία, αντίθετα, εμφανίζεται σχετικά καλύτερα τοποθετημένη απέναντι στο σοκ των τιμών ενέργειας, λόγω της χαμηλότερης εξάρτησής της από ορυκτά καύσιμα και της ισχυρής πυρηνικής παραγωγής, αν και η ανάπτυξη παραμένει υποτονική. Στην Ιταλία, η απότομη άνοδος του πληθωρισμού και τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια ενισχύουν την ανησυχία για έναν πιο δύσκολο συνδυασμό χαμηλής ανάπτυξης και αυξημένων τιμών.

Στις αναδυόμενες αγορές, η εικόνα είναι διαφοροποιημένη. Οι εξαγωγείς ενέργειας επωφελούνται από τις υψηλές τιμές πετρελαίου, ενώ οι εισαγωγείς ενέργειας αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις στο ισοζύγιο πληρωμών, στον πληθωρισμό και στη νομισματική πολιτική. Η Κίνα συνεχίζει να παρουσιάζει μια ανάκαμψη δύο ταχυτήτων: οι εξαγωγές και οι επενδύσεις που υποστηρίζονται από την πολιτική παραμένουν ισχυρές, αλλά η εγχώρια κατανάλωση και η αγορά ακινήτων εξακολουθούν να υπολείπονται. Η Ινδία παραμένει από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μεγάλες οικονομίες, αλλά η εξάρτησή της από εισαγόμενη ενέργεια την καθιστά ευάλωτη στις εξωτερικές αναταράξεις.

Για την περιοχή της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η Eurobank υπογραμμίζει ότι η ανθεκτικότητα συνυπάρχει με αυξανόμενους περιορισμούς. Οι πολιτικές εξελίξεις, η αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής και η έκθεση στις ενεργειακές τιμές διαφοροποιούν πλέον περισσότερο τις οικονομικές προοπτικές των χωρών. Η Βουλγαρία αντιμετωπίζει έντονη άνοδο πληθωρισμού και δημοσιονομικές πιέσεις, η Τουρκία συνεχίζει να ισορροπεί ανάμεσα σε υψηλό πληθωρισμό και ανάγκη στήριξης της ανάπτυξης, ενώ η Κύπρος εισέρχεται στην περίοδο αυτή από σχετικά ισχυρή δημοσιονομική θέση, αλλά με αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις λόγω ενέργειας.

Στις αγορές, το δολάριο στηρίζεται από τη ζήτηση για ασφαλή καταφύγια, ενώ το γιεν παραμένει υπό πίεση, παρά την παρέμβαση των ιαπωνικών αρχών. Οι αποδόσεις των ομολόγων κινήθηκαν υψηλότερα τον Απρίλιο, καθώς οι επενδυτές τιμολόγησαν εκ νέου τον κίνδυνο επίμονου πληθωρισμού. Παράλληλα, τα εταιρικά και αναδυόμενα ομόλογα ανέκαμψαν, καθώς η προσδοκία αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή βελτίωσε το κλίμα.

Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε μια εύθραυστη μεταβατική φάση. Οι αγορές μπορεί να προεξοφλούν διπλωματική αποκλιμάκωση, όμως η πραγματική οικονομία έχει ήδη δεχθεί πλήγμα από την ενέργεια, τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και την άνοδο των πληθωριστικών προσδοκιών. Για τις κεντρικές τράπεζες, το δίλημμα γίνεται πιο δύσκολο, καθώς η επιβράδυνση της ανάπτυξης θα συνηγορούσε υπέρ χαλάρωσης, αλλά ο επίμονος πληθωρισμός περιορίζει τα περιθώρια δράσης.

Με άλλα λόγια, το Global & Regional Monthly της Eurobank για τον Μάιο 2026 αποτυπώνει έναν κόσμο όπου η αποκλιμάκωση παραμένει πιθανή, αλλά όχι δεδομένη και όπου η ενέργεια, η γεωπολιτική και η νομισματική πολιτική θα συνεχίσουν να καθορίζουν την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας τους επόμενους μήνες.

Δείτε το Global & Regional Monthly της Eurobank για τον Μάιο 2026