Eurostat: “Εκρηκτική” άνοδος τιμών κατοικίας στην Ελλάδα σε σχέση με τα εισοδήματα – 3πλάσια επιβάρυνση από τον μέσο όρο της ΕΕ

Σημαντική επιδείνωση της σχέσης ανάμεσα στις τιμές των κατοικιών και στα εισοδήματα των νοικοκυριών καταγράφεται στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για την περίοδο 2015-2025.

Ο δείκτης τιμών κατοικιών προς εισόδημα αυξήθηκε στη χώρα μας κατά περίπου 22,5%, ποσοστό υπερτριπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 6,8%.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη δυσκολία των εισοδημάτων να ακολουθήσουν την άνοδο των τιμών των ακινήτων, αναδεικνύοντας τις αυξανόμενες προκλήσεις για τα νοικοκυριά που επιδιώκουν να αποκτήσουν ιδιόκτητη κατοικία.

Η Ελλάδα πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατέγραψαν σημαντική αύξηση του δείκτη τιμών κατοικιών προς εισόδημα κατά τη δεκαετία 2015-2025.

Με αύξηση περίπου 22,5%, η χώρα βρίσκεται στην έβδομη θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών ως προς τη μεταβολή του συγκεκριμένου δείκτη, πίσω από την Πορτογαλία, την Ολλανδία, την Ουγγαρία, την Τσεχία, την Ισπανία και τη Σλοβενία.

Η ελληνική επίδοση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς υπερβαίνει κατά περίπου 15,7 ποσοστιαίες μονάδες τον μέσο όρο της ΕΕ.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι οι τιμές των κατοικιών στην Ελλάδα αυξήθηκαν ταχύτερα από τα κατά κεφαλήν εισοδήματα των νοικοκυριών, μεταβάλλοντας δυσμενώς τη σχέση ανάμεσα στο κόστος απόκτησης ενός ακινήτου και στην εισοδηματική δυνατότητα των πολιτών.

Ωστόσο, ο συγκεκριμένος δείκτης δεν αποτυπώνει πόσο κοστίζει ένα σπίτι σε απόλυτους όρους ούτε πόσοι μισθοί απαιτούνται για την αγορά του. Καταγράφει τη μεταβολή της σχέσης τιμών και εισοδημάτων σε σύγκριση με το έτος βάσης.

Πρωταθλήτρια η Πορτογαλία – Οι μεγάλες αποκλίσεις στην Ευρώπη

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο δείκτης τιμών κατοικιών προς εισόδημα αυξήθηκε κατά 6,8% μεταξύ 2015 και 2025, γεγονός που δείχνει ότι συνολικά οι τιμές των ακινήτων κινήθηκαν ταχύτερα από τα εισοδήματα των νοικοκυριών.

Ωστόσο, πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο καταγράφονται μεγάλες διαφοροποιήσεις.

Από τα 27 κράτη-μέλη, τα 17 εμφάνισαν αύξηση του δείκτη, ενώ στα υπόλοιπα 10 καταγράφηκε υποχώρηση.

Τη μεγαλύτερη αύξηση σημείωσε η Πορτογαλία, με 60,8%, ακολουθούμενη από την Ολλανδία με 34,3%, την Ουγγαρία με 26,5%, την Τσεχία με 25,8% και την Ισπανία με 24,5%.

Στον αντίποδα, η Ρουμανία παρουσίασε τη μεγαλύτερη μείωση, κατά 42,8%, ενώ ακολούθησαν η Φινλανδία με πτώση 25,2% και η Βουλγαρία με 16,2%.

Οι αποκλίσεις αυτές δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή αγορά κατοικίας δεν ακολούθησε ενιαία πορεία την τελευταία δεκαετία. Σε ορισμένες χώρες, η άνοδος των τιμών ξεπέρασε αισθητά την αύξηση των εισοδημάτων, ενώ σε άλλες τα εισοδήματα εξελίχθηκαν ευνοϊκότερα σε σχέση με τις τιμές των κατοικιών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μείωση του δείκτη σε μια χώρα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι κατοικίες έγιναν φθηνότερες. Μπορεί να αντανακλά ταχύτερη αύξηση των εισοδημάτων σε σύγκριση με τις τιμές των ακινήτων.

Οι δύο μεγάλες κορυφώσεις της αγοράς κατοικίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τυποποιημένος δείκτης τιμών κατοικιών προς εισόδημα, ο οποίος χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση πιθανών ανισορροπιών στην αγορά ακινήτων.

Ο συγκεκριμένος δείκτης αποτυπώνει την απόκλιση της σχέσης τιμών κατοικιών και εισοδημάτων από τον μακροχρόνιο μέσο όρο της, με βάση δεδομένα από το 2000.

Σύμφωνα με τη Eurostat, κατά την περίοδο 2005-2025 καταγράφηκαν δύο χαρακτηριστικές κορυφώσεις.

Η πρώτη σημειώθηκε το 2007, λίγο πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, όταν ο δείκτης βρέθηκε 7,9% πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο του.

Η δεύτερη καταγράφηκε το 2022, όταν η απόκλιση έφτασε στο 7,4%, αντανακλώντας τις έντονες πιέσεις που είχαν αναπτυχθεί στην ευρωπαϊκή αγορά κατοικίας.

Μεταξύ των δύο αυτών περιόδων μεσολάβησε μια μακρά φάση αποκλιμάκωσης, με τον δείκτη να υποχωρεί το 2014 στο 6,4% κάτω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο του.

Στη συνέχεια ακολούθησε νέα ανοδική πορεία, η οποία κορυφώθηκε το 2022.

Μετά το συγκεκριμένο έτος καταγράφηκε σημαντική διόρθωση, καθώς ο δείκτης μειώθηκε το 2023 και το 2024. Το 2025 επανήλθε οριακά σε θετικό έδαφος, μόλις 0,03% πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο.