Ευρωβαρόμετρο: Το 42% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων χρησιμοποιεί ήδη την Τεχνητή Νοημοσύνη – Τα εμπόδια

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) αποκτά ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στην καθημερινή λειτουργία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, επηρεάζοντας όχι μόνο την εξυπηρέτηση πελατών και την παραγωγικότητα, αλλά και τον τρόπο οργάνωσης, παρακολούθησης και διοίκησης του ανθρώπινου δυναμικού.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας Flash Ευρωβαρόμετρο, που εξετάζει τους παράγοντες που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας και τα εμπόδια στην υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και της αλγοριθμικής διαχείρισης από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και τις επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, η τεχνολογία έχει ήδη περάσει από το στάδιο του πειραματισμού στην επιχειρησιακή εφαρμογή για σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς.

Η έρευνα εξετάζει παράλληλα τη χρήση της αλγοριθμικής διαχείρισης (Algorithmic Management – AM), δηλαδή ψηφιακών συστημάτων που υποστηρίζουν τις διοικήσεις στη διαχείριση του προσωπικού, στην κατανομή εργασιών, στον προγραμματισμό, στην αξιολόγηση της απόδοσης και στη λήψη αποφάσεων.

Τα συστήματα αυτά δεν βασίζονται απαραίτητα στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Μπορούν είτε να αυτοματοποιούν διαδικασίες λήψης αποφάσεων είτε να διατυπώνουν προτάσεις, αφήνοντας την τελική επιλογή στους ανθρώπους.

Η δημοσίευση της έρευνας συμπίπτει με τον Ευρωπαϊκό Μήνα Καινοτομίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, μια πρωτοβουλία που φέρνει σε επαφή φορείς χάραξης πολιτικής, επιχειρήσεις, δημόσιους οργανισμούς και ερευνητικούς φορείς, με επίκεντρο την ανάπτυξη και την εφαρμογή της AI στους παραγωγικούς κλάδους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το 42% χρησιμοποιεί ήδη AI – Στο 63% μαζί με όσους σχεδιάζουν να την υιοθετήσουν

Η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των συστημάτων αλγοριθμικής διαχείρισης καταγράφει σημαντική διείσδυση στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 42% των ευρωπαϊκών ΜΜΕ και των επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης χρησιμοποιεί ήδη αυτές τις τεχνολογίες, ενώ ένα επιπλέον 21% σχεδιάζει να προχωρήσει στην υιοθέτησή τους μέσα στα επόμενα χρόνια.

Συνολικά, το 63% των επιχειρήσεων είτε αξιοποιεί ήδη είτε προγραμματίζει να ενσωματώσει λύσεις Τεχνητής Νοημοσύνης και αλγοριθμικής διαχείρισης στη λειτουργία του.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν τη διεύρυνση της χρήσης των νέων τεχνολογιών στον επιχειρηματικό τομέα, αλλά και το περιθώριο περαιτέρω ανάπτυξής τους. Παράλληλα, δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό επιχειρήσεων δεν έχει ακόμη εντάξει αυτές τις λύσεις στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του.

Πού χρησιμοποιείται η AI: Εξυπηρέτηση πελατών, έλεγχος παραγωγικότητας και προγραμματισμός προσωπικού

Η εξυπηρέτηση πελατών και η διαχείριση των σχέσεων με τους πελάτες αποτελούν το σημαντικότερο πεδίο εφαρμογής της Τεχνητής Νοημοσύνης και της αλγοριθμικής διαχείρισης, με ποσοστό 47%, σύμφωνα με την έρευνα.

Ωστόσο, η αξιοποίηση αυτών των συστημάτων επεκτείνεται και σε λειτουργίες που συνδέονται άμεσα με το ανθρώπινο δυναμικό.

Ειδικότερα, το 36% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα χρησιμοποιεί τις τεχνολογίες αυτές για την παρακολούθηση της απόδοσης και της παραγωγικότητας των εργαζομένων.

Πρόκειται για ένα εύρημα που αναδεικνύει την αυξανόμενη σημασία των ψηφιακών εργαλείων στη διοίκηση προσωπικού, καθώς η παρακολούθηση της εργασιακής απόδοσης αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά πεδία εφαρμογής τους.

Παράλληλα, το 30% των επιχειρήσεων αξιοποιεί αντίστοιχες λύσεις στην εφοδιαστική, στον σχεδιασμό και στον προγραμματισμό του προσωπικού.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι η χρήση της AI δεν περιορίζεται στις εμπορικές λειτουργίες μιας επιχείρησης, αλλά επεκτείνεται στην εσωτερική οργάνωση, στη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων και στον συντονισμό της εργασίας.

Ο άνθρωπος διατηρεί τον τελικό λόγο στις αποφάσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα για τον ρόλο του ανθρώπινου παράγοντα στις αποφάσεις που υποστηρίζονται από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης.

Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, το 61% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο υποστήριξης στη λήψη αποφάσεων.

Ωστόσο, η χρήση αυτών των συστημάτων δεν συνεπάγεται απαραίτητα την πλήρη αυτοματοποίηση των αποφάσεων.

Το 52% των επιχειρήσεων αναφέρει ότι τα συστήματα AI περιορίζονται στη διατύπωση προτάσεων, ενώ η τελική απόφαση λαμβάνεται από ανθρώπους.

Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει ένα μοντέλο συνεργασίας ανθρώπου και τεχνολογίας, στο οποίο οι αλγόριθμοι λειτουργούν υποστηρικτικά, παρέχοντας πληροφορίες και εισηγήσεις, χωρίς να υποκαθιστούν πλήρως την ανθρώπινη κρίση.

Παρά την αυξανόμενη ενσωμάτωση των ψηφιακών συστημάτων στις επιχειρησιακές διαδικασίες, η ανθρώπινη συμμετοχή εξακολουθεί, επομένως, να κατέχει κεντρική θέση στη λήψη αποφάσεων.

Θετική επίδραση στην ποιότητα της εργασίας αναμένει το 75% των επιχειρήσεων

Αισιόδοξες εμφανίζονται οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όσον αφορά τον αντίκτυπο της Τεχνητής Νοημοσύνης και της αλγοριθμικής διαχείρισης στην ποιότητα της εργασίας.

Σύμφωνα με την έρευνα, τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις, ποσοστό 75%, εκτιμούν ότι οι νέες τεχνολογίες θα έχουν θετική επίδραση στην ποιότητα της εργασίας.

Αναλυτικότερα, το 16% εκφράζει πολύ θετική άποψη για τις επιπτώσεις τους, ενώ το 59% θεωρεί ότι η επίδρασή τους θα είναι μάλλον θετική.

Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν την προσδοκία των επιχειρήσεων ότι η χρήση των νέων τεχνολογιών μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της οργάνωσης και των εργασιακών διαδικασιών.

Ωστόσο, η έρευνα καταγράφει και σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι προσδοκίες για τον αντίκτυπο της AI στην εργασία δεν είναι ενιαίες σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά.

Οι διαφοροποιήσεις αυτές αναδεικνύουν τη σημασία των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των εθνικών επιχειρηματικών περιβαλλόντων στην αξιολόγηση των νέων τεχνολογιών.

Κόστος, νομική αβεβαιότητα και έλλειψη τεχνογνωσίας τα μεγαλύτερα εμπόδια

Παρά την αυξανόμενη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και τις θετικές προσδοκίες για τον αντίκτυπό της, η ευρύτερη υιοθέτησή της από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθεί να προσκρούει σε σημαντικά διαρθρωτικά εμπόδια.

Στην κορυφή βρίσκεται το υψηλό επενδυτικό κόστος, το οποίο αναφέρει το 50% των επιχειρήσεων. Η οικονομική επιβάρυνση που συνδέεται με την υιοθέτηση νέων ψηφιακών συστημάτων αποτελεί, σύμφωνα με τα ευρήματα, τον σημαντικότερο ανασταλτικό παράγοντα.

Σχεδόν ισοδύναμη είναι η σημασία της νομικής αβεβαιότητας, την οποία επισημαίνει το 49% των επιχειρήσεων. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τον προβληματισμό που συνοδεύει την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης σε ένα περιβάλλον όπου το ρυθμιστικό πλαίσιο και οι υποχρεώσεις των επιχειρήσεων αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα.

Στην τρίτη θέση βρίσκεται η έλλειψη εξειδικευμένης γνώσης και τεχνογνωσίας, με ποσοστό 48%.

Η δυσκολία εξεύρεσης της απαραίτητης εμπειρογνωμοσύνης αποτελεί ένα ακόμη κρίσιμο εμπόδιο για τις επιχειρήσεις που επιδιώκουν να ενσωματώσουν προηγμένα ψηφιακά εργαλεία στις δραστηριότητές τους.

Τα τρία αυτά εμπόδια εμφανίζουν σχεδόν αντίστοιχη βαρύτητα, γεγονός που δείχνει ότι η μετάβαση στην εποχή της AI δεν αποτελεί αποκλειστικά τεχνολογική πρόκληση. Συνδέεται εξίσου με τη δυνατότητα χρηματοδότησης των σχετικών επενδύσεων, τη σαφήνεια του ρυθμιστικού πλαισίου και τη διαθεσιμότητα κατάλληλα καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού.

Η συνολική εικόνα του Ευρωβαρόμετρου είναι αυτή μιας ευρωπαϊκής επιχειρηματικής αγοράς που στρέφεται σταδιακά προς την Τεχνητή Νοημοσύνη, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητές της, αλλά αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα ουσιαστικές δυσκολίες στην εφαρμογή της.

Με το 63% των επιχειρήσεων να χρησιμοποιεί ήδη ή να σχεδιάζει να υιοθετήσει τις νέες τεχνολογίες, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η διάδοσή τους, αλλά και οι προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν την αποτελεσματική ενσωμάτωσή τους στην επιχειρηματική λειτουργία και στην οργάνωση της εργασίας.