ΗΠΑ: «Φωτιά» στον πληθωρισμό από τη βενζίνη – Στο 3,7% ο ΔΤΚ, νέος πονοκέφαλος για Τραμπ και Fed

«Φωτιά» στον πληθωρισμό των ΗΠΑ έβαλε η εκτίναξη των τιμών της βενζίνης τον Σεπτέμβριο, με το κόστος ζωής να συνεχίζει να πιέζει τα αμερικανικά νοικοκυριά και να δημιουργεί νέους πονοκεφάλους στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Την ίδια ώρα, τα νέα στοιχεία περιπλέκουν τις αποφάσεις της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), επαναφέροντας στο προσκήνιο το ενδεχόμενο περαιτέρω αύξησης των επιτοκίων.

Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) αυξήθηκε κατά 0,6% τον Σεπτέμβριο, έναντι ανόδου 0,4% τον Αύγουστο, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Τετάρτη το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας του αμερικανικού υπουργείου Εργασίας.

Σε ετήσια βάση, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 3,7%, από 3,4% τον Αύγουστο, υπερβαίνοντας οριακά τις προβλέψεις των οικονομολόγων που συμμετείχαν σε έρευνα του Reuters. Οι αναλυτές ανέμεναν μηνιαία αύξηση 0,6% και ετήσιο ρυθμό 3,6%.

Καθοριστικό ρόλο στην αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων διαδραμάτισε η εκτίναξη των καυσίμων. Σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), οι τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν κατά 7,1% τον Σεπτέμβριο, επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Η αύξηση του ενεργειακού κόστους, σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και αναταράξεων στις αγορές πετρελαίου, αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς παράγοντες που συντηρούν τις πληθωριστικές πιέσεις στην αμερικανική οικονομία.

Η νέα επιτάχυνση των τιμών έρχεται σε ιδιαίτερα δυσμενή πολιτική συγκυρία για τον Λευκό Οίκο, καθώς το υψηλό κόστος ζωής εξακολουθεί να αποτελεί βασική πηγή δυσαρέσκειας για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Πρόσφατες έρευνες κατέγραψαν περαιτέρω επιδείνωση του καταναλωτικού κλίματος και υποχώρηση της δημοτικότητας του Ντόναλντ Τραμπ, με την ακρίβεια να βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, περίπου το 78% των Αμερικανών αποδίδει στις πολιτικές του Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων των δασμών στις εισαγωγές και του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, ευθύνη για την άνοδο των τιμών και τη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης.

Δομικός πληθωρισμός και επιτόκια: Το δύσκολο δίλημμα της Fed

Παρά τη σημαντική επιτάχυνση του γενικού πληθωρισμού, ο δομικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή, ο οποίος εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές των τροφίμων και της ενέργειας, διατήρησε αμετάβλητο τον μηνιαίο ρυθμό αύξησής του.

Ειδικότερα, ο δομικός ΔΤΚ ενισχύθηκε κατά 0,3% τον Σεπτέμβριο, όσο και τον Αύγουστο. Ωστόσο, σε ετήσια βάση επιταχύνθηκε στο 2,6%, από 2,4% τον προηγούμενο μήνα, καταδεικνύοντας ότι οι υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να επιμένουν.

Η διαφοροποίηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι, αν και η απότομη άνοδος των καυσίμων αποτέλεσε βασικό μοχλό της μηνιαίας επιτάχυνσης του γενικού δείκτη, οι πληθωριστικές πιέσεις δεν περιορίζονται αποκλειστικά στον ενεργειακό τομέα.

Η Fed παρακολουθεί στενά την πορεία των τιμών, αν και βασικό κριτήριο για τον στόχο πληθωρισμού 2% αποτελεί ο δείκτης τιμών προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE). Ο δομικός δείκτης PCE είχε αυξηθεί κατά 3% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο, αντανακλώντας τις επίμονες πιέσεις στην οικονομία.

Τον Σεπτέμβριο, η αμερικανική κεντρική τράπεζα προχώρησε σε αύξηση του βασικού της επιτοκίου κατά 25 μονάδες βάσης, στο εύρος 3,75%-4,00%, πραγματοποιώντας την πρώτη αύξηση εδώ και τρία χρόνια και προειδοποιώντας για το ενδεχόμενο περαιτέρω νομισματικής σύσφιγξης.

Πριν από την ανακοίνωση των νέων στοιχείων για τον πληθωρισμό, οι χρηματοπιστωτικές αγορές απέδιδαν πιθανότητα περίπου 22% σε νέα αύξηση των επιτοκίων στη συνεδρίαση της 27ης-28ης Οκτωβρίου, σύμφωνα με το εργαλείο FedWatch του CME Group.

Οι πιθανότητες είχαν περιοριστεί μετά τα απογοητευτικά στοιχεία για την απασχόληση τον Σεπτέμβριο, καθώς και τις χαμηλότερες από τις εκτιμήσεις μετρήσεις του πληθωρισμού PCE για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Πριν από τη νέα έκθεση, αρκετοί οικονομολόγοι τοποθετούσαν την επόμενη αύξηση των επιτοκίων τον Δεκέμβριο.

Ωστόσο, η επιτάχυνση του ΔΤΚ επαναφέρει στο τραπέζι το ενδεχόμενο ταχύτερης παρέμβασης, καθώς η Fed καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη συγκράτησης των τιμών και στον κίνδυνο περαιτέρω επιβράδυνσης της αγοράς εργασίας.

Στο 3,5% η εκτίμηση για τις αυξήσεις στις συντάξεις το 2027

Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Σεπτεμβρίου αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα και για εκατομμύρια Αμερικανούς συνταξιούχους και δικαιούχους κοινωνικών παροχών, καθώς χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της ετήσιας αναπροσαρμογής των επιδομάτων με βάση το κόστος ζωής (Cost-of-Living Adjustment – COLA).

Η Υπηρεσία Κοινωνικής Ασφάλισης των ΗΠΑ βασίζεται στον ειδικό δείκτη τιμών καταναλωτή για αστικούς μισθωτούς και υπαλλήλους γραφείου (CPI-W), συγκρίνοντας τα στοιχεία του τρίτου τριμήνου του 2026 με εκείνα της αντίστοιχης περιόδου του 2025.

Ο Σύνδεσμος Ηλικιωμένων Πολιτών εκτιμά ότι η αναπροσαρμογή των παροχών θα διαμορφωθεί στο 3,5% για το 2027, έναντι 2,8% το 2026.

Εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, το μέσο μηνιαίο επίδομα για τους συνταξιούχους θα αυξηθεί κατά περίπου 67,90 δολάρια, φτάνοντας τα 2.007 δολάρια.

Η επίσημη ανακοίνωση της αναπροσαρμογής αναμένεται αργότερα την Τετάρτη, με το αποτέλεσμα να επηρεάζει άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα εκατομμυρίων ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρία και άλλων δικαιούχων κοινωνικής ασφάλισης.

Σε κάθε περίπτωση, η νέα έξαρση του πληθωρισμού επιβεβαιώνει ότι η μάχη κατά της ακρίβειας παραμένει ανοιχτή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Με τη βενζίνη να τροφοδοτεί νέο κύμα ανατιμήσεων, τη Fed αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής και τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν, το κόστος ζωής εξελίσσεται σε κρίσιμο οικονομικό και πολιτικό μέτωπο για την κυβέρνηση Τραμπ.