Φιλοδωρήματα: Διορθώθηκε η γκάφα Πιτσιλή με αύξηση του αφορολόγητου ορίου στα €6.000 ετησίως από €300 ευρώ το μήνα

Σημαντική αλλαγή στον τρόπο φορολογικής αντιμετώπισης των φιλοδωρημάτων προωθεί το υπουργείο Οικονομικών, αυξάνοντας το αφορολόγητο όριο από τα 300 ευρώ τον μήνα στα 6.000 ευρώ τον χρόνο. Η νέα ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση τον Σεπτέμβριο και, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, θα εφαρμοστεί αναδρομικά για το σύνολο του φορολογικού έτους 2026.

Η ουσιαστικότερη μεταβολή δεν αφορά μόνο την αύξηση του ποσού, αλλά κυρίως τη μετάβαση από τον μηνιαίο στον ετήσιο υπολογισμό. Με τον τρόπο αυτόν επιχειρείται να διορθωθεί μια βασική αδυναμία του σημερινού συστήματος, το οποίο δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη την εποχικότητα της απασχόλησης.

Γιατί κρίθηκε αναγκαία η αλλαγή

Το υφιστάμενο όριο των 300 ευρώ τον μήνα λειτουργεί σχετικά ομαλά για όσους εργάζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δημιουργεί όμως ανισότητες για τους εποχικά απασχολουμένους. Ένας εργαζόμενος σε ξενοδοχείο, εστιατόριο ή τουριστική επιχείρηση μπορεί να εργάζεται μόνο πέντε ή έξι μήνες, αλλά να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των φιλοδωρημάτων του μέσα στην υψηλή τουριστική περίοδο. Με το μηνιαίο πλαφόν, ποσά άνω των 300 ευρώ φορολογούνται, ακόμη και όταν το συνολικό ετήσιο εισόδημα από φιλοδωρήματα παραμένει σχετικά περιορισμένο.

Με το νέο σύστημα, ο ίδιος εργαζόμενος, εφόσον απασχολείται έξι μήνες, θα μπορεί να λαμβάνει κατά μέσο όρο έως 1.000 ευρώ τον μήνα σε φιλοδωρήματα χωρίς φορολογική επιβάρυνση, αρκεί το συνολικό ποσό να μην ξεπεράσει τις 6.000 ευρώ μέσα στο έτος.

Σήμερα, για έξι μήνες εργασίας, το μέγιστο αφορολόγητο ποσό περιορίζεται στα 1.800 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση αυξάνεται στα 6.000 ευρώ, καλύπτοντας πολύ μεγαλύτερο μέρος των πραγματικών απολαβών των εργαζομένων κατά την τουριστική περίοδο.

Για όσους εργάζονται ολόκληρο το έτος, όπως οι διανομείς ή οι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις εστίασης συνεχούς λειτουργίας, το νέο πλαφόν αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε 500 ευρώ αφορολόγητων φιλοδωρημάτων τον μήνα. Σε σχέση με το σημερινό ανώτατο ετήσιο ποσό των 3.600 ευρώ, η αύξηση φτάνει τα 2.400 ευρώ.

Ετήσια φορολογία, ετήσιο και το αφορολόγητο

Ένας ακόμη λόγος για την αλλαγή είναι η προσαρμογή του συστήματος στον τρόπο με τον οποίο φορολογείται συνολικά το εισόδημα. Ο φόρος εισοδήματος υπολογίζεται σε ετήσια βάση και όχι ξεχωριστά για κάθε μήνα. Η κυβέρνηση επιλέγει πλέον να εφαρμόσει την ίδια αρχή και στα φιλοδωρήματα, ώστε οι εργαζόμενοι να μην αντιμετωπίζονται διαφορετικά ανάλογα με το αν τα εισοδήματά τους κατανέμονται ομοιόμορφα στους δώδεκα μήνες ή συγκεντρώνονται σε μια σύντομη περίοδο απασχόλησης.

Το ετήσιο πλαίσιο θεωρείται επίσης πιο λειτουργικό για εργαζομένους που αλλάζουν εργοδότη μέσα στην ίδια χρονιά, κάτι ιδιαίτερα συνηθισμένο στους κλάδους της εστίασης, του τουρισμού και των υπηρεσιών.

Οι ασφαλιστικές δικλίδες

Το νέο καθεστώς αφορά φιλοδωρήματα που καταβάλλονται προαιρετικά από τους πελάτες και δεν αποτελούν συμφωνημένο ή σταθερό μέρος της αμοιβής του εργαζομένου. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς στόχος είναι να αποτραπεί το ενδεχόμενο επιχειρήσεις να αντικαθιστούν μέρος του κανονικού μισθού με ποσά που εμφανίζονται ως φιλοδωρήματα, προκειμένου να περιορίζεται η φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση.

Στο υφιστάμενο πλαίσιο προβλέπονται κυρώσεις για τις επιχειρήσεις που μειώνουν τις τακτικές αποδοχές των εργαζομένων και αυξάνουν ταυτόχρονα τα δηλωμένα φιλοδωρήματα. Παράλληλα, δεν θεωρούνται αφορολόγητα φιλοδωρήματα τα ποσά που καταβάλλονται σταθερά βάσει ατομικής ή συλλογικής σύμβασης ή αποτελούν συγκεκριμένο ποσοστό του μισθού.

Τι ισχύει σήμερα

Μέχρι το 2024, τα φιλοδωρήματα που καταβάλλονταν ηλεκτρονικά και καταγράφονταν μέσω POS αντιμετωπίζονταν φορολογικά ως εισόδημα και μπορούσαν να φορολογηθούν από το πρώτο ευρώ.

Με τον Ν. 5162/2024 καθιερώθηκε για πρώτη φορά, από την 1η Νοεμβρίου 2024, απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για προαιρετικά φιλοδωρήματα έως 300 ευρώ τον μήνα.

Την ίδια στιγμή, προβλέφθηκε απαλλαγή των πραγματικών φιλοδωρημάτων από ασφαλιστικές εισφορές ανεξαρτήτως ύψους, με την προϋπόθεση ότι δεν αποτελούν σταθερό ή συμφωνημένο τμήμα των αποδοχών.

Η νέα παρέμβαση επεκτείνει πλέον το φορολογικό όφελος και αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού του. Το μηνιαίο πλαφόν καταργείται και αντικαθίσταται από ένα ενιαίο ετήσιο «καλάθι» 6.000 ευρώ, το οποίο μπορεί να αξιοποιείται ανάλογα με τη διάρκεια και την εποχικότητα της εργασίας.

Με τον τρόπο αυτόν η κυβέρνηση επιδιώκει να καταστήσει το καθεστώς δικαιότερο για τους εποχικά εργαζομένους, χωρίς να καταργεί τις δικλίδες που προστατεύουν τον κανονικό μισθό από την υποκατάστασή του με φιλοδωρήματα.