Φόρος 5% στους δισεκατομμυριούχους της Καλιφόρνιας για τη δημόσια υγεία

Ενώπιον μίας κρίσιμης κάλπης βρίσκονται οι πολίτες της Καλιφόρνιας, καθώς στις 3 Νοεμβρίου καλούνται να αποφασίσουν μέσω δημοψηφίσματος για την επιβολή εφάπαξ φορολογίας 5% στην καθαρή περιουσία των δισεκατομμυριούχων της πολιτείας.

Η αμφιλεγόμενη «Πρόταση 40» φιλοδοξεί να διοχετεύσει τα έσοδα στο δημόσιο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, το οποίο δέχθηκε σοβαρό πλήγμα μετά τις ομοσπονδιακές περικοπές της περιόδου Τραμπ.

Η πρωτοβουλία έχει πυροδοτήσει έντονες πολιτικές και κοινωνικές διαμάχες. Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι η έγκρισή της θα ανοίξει τον δρόμο για ανάλογα μέτρα και σε άλλες πολιτείες, την ώρα που φουντώνει ο προβληματισμός για την αλματώδη αύξηση των ανισοτήτων και τη συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια ισχυρών παραγόντων της τεχνολογίας, όπως ο Ίλον Μασκ.

Η Λόρεν Φίρμαν, συνταξιούχος γραφίστρια που στηρίζεται στο πρόγραμμα Medicare για άτομα άνω των 65 ετών, περιγράφει το διακύβευμα τονίζοντας πως πρόκειται για μια ελάχιστη επιβάρυνση για τους ίδιους, αλλά για ζήτημα επιβίωσης για όσους έχουν ανάγκη περίθαλψης.

Το μέτωπο του «όχι» και οι φόβοι για κύμα φυγής

Στην απέναντι πλευρά, το μέτωπο των επικριτών διαθέτει ισχυρά χρηματοδοτικά όπλα, με τον συνιδρυτή της Google, Σεργκέι Μπριν, να έχει ήδη επενδύσει περισσότερα από 250 εκατομμύρια δολάρια στην εκστρατεία κατά του φόρου.

Κύριο επιχείρημα της πλευράς του «όχι» είναι ότι η έκτακτη αυτή εισφορά ενδέχεται να μετατραπεί σε μόνιμο μηχανισμό, προκαλώντας μαζική έξοδο κεφαλαίων, επιχειρήσεων και υπερπλούσιων από την Καλιφόρνια, με καταστροφικές μακροπρόθεσμες συνέπειες για τα συνολικά φορολογικά έσοδα.

Ο καθηγητής φορολογικού δικαίου στο UCLA, Κερκ Στάρτ, υπογραμμίζει τον διάχυτο φόβο των επενδυτών για ενδεχόμενη επανάληψη παρόμοιων μέτρων στο μέλλον.

Αξιοσημείωτο είναι ότι κατά της πρότασης έχει ταχθεί ανοιχτά και ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της πολιτείας, Γκάβιν Νιούσομ, καθώς και το συνδικάτο United Domestic Workers (UDW). Η συνδικαλιστική ένωση, που εκπροσωπεί 250.000 εργαζόμενους στην κατ’ οίκον φροντίδα, υποστηρίζει πως ένας εφάπαξ φόρος αδυνατεί να προσφέρει βιώσιμη λύση στο δομικό δημοσιονομικό έλλειμμα.

Εθνικές διαστάσεις και πολιτικό παρασκήνιο

Παρά το γεγονός ότι ανάλογες προτάσεις φορολόγησης του μεγάλου πλούτου καταψηφίστηκαν τρεις φορές στην Καλιφόρνια την τελευταία δεκαπενταετία, η «Πρόταση 40» διατηρούσε ισχυρό προβάδισμα στους πρώτους μήνες της εκστρατείας. Ωστόσο, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν τη δυναμική της να υποχωρεί αισθητά καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές.

Η αντιπαράθεση έχει ξεπεράσει τα σύνορα της πολιτείας και προσλαμβάνει χαρακτηριστικά εθνικής πολιτικής διαμάχης. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς ταξίδεψε στο Λος Άντζελες για να στηρίξει θερμά την πρόταση, στηλιτεύοντας το γεγονός ότι οι δισεκατομμυριούχοι τριπλασίασαν την περιουσία τους την τελευταία δεκαετία πληρώνοντας αναλογικά λιγότερους φόρους από έναν υδραυλικό ή μία νοσηλεύτρια.

Σε περίπτωση υπερψήφισης, η ρύθμιση εκτιμάται ότι θα αποφέρει 100 δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία θα κατευθυνθούν αποκλειστικά στην ενίσχυση της δημόσιας υγείας, σύμφωνα με τον συνεπιμελητή της πρότασης και καθηγητή Νομικής στο Μπέρκλεϊ, Μπράιαν Γκέιλ.

Αν και ο καθηγητής Οικονομικών στο Μπέρκλεϊ, Εμάνιουελ Σάεζ, παραδέχεται τον κίνδυνο αποχώρησης ορισμένων δισεκατομμυριούχων εφόσον το μέτρο μονιμοποιηθεί, οι πολίτες που βιώνουν την κρίση στην υγεία παραμένουν ανένδοτοι. Όπως δηλώνει χαρακτηριστικά ο 69χρονος συνταξιούχος βοηθός νοσηλευτή Τιμ Μόφετ, οι απειλές για φυγή κεφαλαίων δεν πείθουν κανέναν, αφού οι υπερπλούσιοι έτσι κι αλλιώς αποφεύγουν τη φορολογία.