Green Tank για «Κάθετο Διάδρομο»: Ακριβό στοίχημα σε μια αγορά που μικραίνει

Σοβαρά ερωτήματα για την οικονομική λογική πάνω στην οποία οικοδομείται ο «Κάθετος Διάδρομος» και, κυρίως, για την ανάγκη νέων επενδύσεων σε υποδομές LNG στην Ελλάδα εγείρει νέα ανάλυση του Green Tank. Το βασικό συμπέρασμα είναι πως ακόμη και εάν υποτεθεί ότι οι ανάγκες των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου καλύπτονται εξ ολοκλήρου από ελληνικούς τερματικούς σταθμούς LNG, οι υφιστάμενες υποδομές επαρκούν για να καλύψουν τη ζήτηση της ευρύτερης περιοχής έως το 2040 στο σενάριο ταχύτερης απεξάρτησης από το ορυκτό αέριο. Στο ίδιο σενάριο, κανένας νέος τερματικός δεν κρίνεται αναγκαίος, ενώ έως το 2035 θα έπαυε να είναι απαραίτητος ακόμη και ο δεύτερος υφιστάμενος σταθμός.

Αλλά ακόμη και στο πιο ευνοϊκό για το αέριο σενάριο, εκείνο της αυξημένης χρήσης του, η εικόνα δεν δικαιολογεί τον επενδυτικό πυρετό. Σύμφωνα με την ανάλυση, ένας μόνο από τους τέσσερις νέους τερματικούς σταθμούς LNG που έχουν ανακοινωθεί θα αρκούσε για την κάλυψη της ζήτησης της περιοχής έως το 2040.

Το ακριβό «εισιτήριο» προς την Ουκρανία

Το δεύτερο αγκάθι είναι η ανταγωνιστικότητα του ίδιου του Κάθετου Διαδρόμου. Για την Ουκρανία, το κόστος διαμετακόμισης μέσω της διαδρομής που ξεκινά από την Ελλάδα υπολογίζεται στα 11,2-13,1 ευρώ/MWh. Πρόκειται για κόστος κατά 21% έως 76% υψηλότερο σε σχέση με εναλλακτικές διαδρομές με αφετηρία την Πολωνία, την Κροατία, τη Γερμανία και τη Λιθουανία.

Η εικόνα δεν αλλάζει θεαματικά ούτε στην περίπτωση της Ουγγαρίας. Εκεί, το κόστος μέσω του Κάθετου Διαδρόμου διαμορφώνεται στα 7,6-9,5 ευρώ/MWh και είναι ανταγωνιστικό μόνο απέναντι στη διαδρομή μέσω Γερμανίας και Τσεχίας. Οι επιλογές μέσω Αυστρίας και Κροατίας παραμένουν κατά 26% έως 45% φθηνότερες.

Με μια ενδεικτική τιμή προμήθειας LNG στα 45 ευρώ/MWh, μόνο το κόστος διαμετακόμισης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου απορροφά το 25%-29% της τελικής τιμής παράδοσης προς την Ουκρανία και το 16,5%-21% προς την Ουγγαρία. Στις ανταγωνιστικές διαδρομές, το αντίστοιχο βάρος κυμαίνεται από 7% έως 20,5%.

Ο κίνδυνος των «εγκλωβισμένων» επενδύσεων

Το ζήτημα που αναδεικνύεται δεν αφορά επομένως μόνο το αν η Ελλάδα μπορεί τεχνικά να λειτουργήσει ως πύλη εισόδου LNG για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Αφορά το αν υπάρχει αρκετή μελλοντική ζήτηση ώστε να δικαιολογεί το μέγεθος των σχεδιαζόμενων επενδύσεων και αν το αέριο που θα διέρχεται από την ελληνική διαδρομή μπορεί να φτάνει στις αγορές προορισμού σε ανταγωνιστική τιμή.

Το Green Tank επισημαίνει ότι ο σχεδιασμός του Κάθετου Διαδρόμου βασίζεται σε προσδοκίες αυξανόμενης ζήτησης αερίου, οι οποίες δεν επιβεβαιώνονται από τα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα των χωρών της περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό, προειδοποιεί για τον κίνδυνο δέσμευσης εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ σε υποδομές που ενδέχεται να καταλήξουν υποαξιοποιημένες ή «εγκλωβισμένα» περιουσιακά στοιχεία, με το κόστος να μεταφέρεται τελικά στους καταναλωτές.

Εδώ αναλυτικά τα στοιχεία