Η ρωσική «βόμβα» της Linde: Τρεις γερμανικές τράπεζες ζητούν εκατοντάδες εκατομμύρια

Μια από τις μεγαλύτερες επενδύσεις της Linde στη Ρωσία, η οποία ανεστάλη μετά την εισβολή στην Ουκρανία και την επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων, μετατρέπεται τώρα σε πολυμέτωπη δικαστική διαμάχη στη Γερμανία.

Η Deutsche Bank, η HVB (γερμανική θυγατρική της ιταλικής UniCredit) και η Commerzbank έχουν καταθέσει αγωγές κατά του ομίλου βιομηχανικών αερίων Linde, ζητώντας την επιστροφή χρημάτων που έχασαν εξαιτίας της εμπλοκής τους ως εγγυήτριες τράπεζες σε μεγάλο ενεργειακό έργο στη Ρωσία.

Η υπόθεση αφορά την κατασκευή ενός συγκροτήματος επεξεργασίας φυσικού αερίου και παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο λιμάνι Ουστ-Λούγκα, κοντά στην Αγία Πετρούπολη. Το συνολικό ύψος της επένδυσης υπολογιζόταν σε περίπου 10 δισ. ευρώ.

Το 2021, κοινοπραξία στην οποία συμμετείχε η Linde Engineering υπέγραψε συμφωνία με τη RusChemAlliance, εταιρεία που ανήκει κατά 50% στη ρωσική Gazprom. Η ρωσική πλευρά είχε καταβάλει στη Linde προκαταβολές άνω του 1 δισ. ευρώ για την έναρξη των εργασιών.

Η διακοπή του έργου μετά τις κυρώσεις

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και την επιβολή κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Linde ανέστειλε τις εργασίες της στο έργο. Η RusChemAlliance στράφηκε τότε στις ευρωπαϊκές τράπεζες που είχαν εκδώσει εγγυήσεις προκαταβολής και καλής εκτέλεσης για λογαριασμό της γερμανικής εταιρείας. Οι τράπεζες αρνήθηκαν να καταβάλουν τα ποσά των εγγυήσεων, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια πληρωμή θα μπορούσε να παραβιάζει το ευρωπαϊκό καθεστώς κυρώσεων.

Η διαφορά μεταφέρθηκε στα ρωσικά δικαστήρια, τα οποία διέταξαν τη δέσμευση και, σε αρκετές περιπτώσεις, την κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων των ευρωπαϊκών τραπεζών στη Ρωσία. Συνολικά, οι απώλειες των εμπλεκόμενων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων υπολογίζονται σε περίπου 1 δισ. ευρώ.

Απαίτηση περίπου 260 εκατ. ευρώ από τη Deutsche Bank

Η Deutsche Bank φέρεται να έχασε περίπου 244 εκατ. ευρώ από λογαριασμούς και άλλα περιουσιακά στοιχεία που διατηρούσε στη Ρωσία. Με την αγωγή της ζητεί από τη Linde αποζημίωση περίπου 260 εκατ. ευρώ, υποστηρίζοντας ότι ο βιομηχανικός όμιλος έχει συμβατική υποχρέωση να την καλύψει για τις ζημιές που προέκυψαν από τις τραπεζικές εγγυήσεις.

Η πρώτη ακροαματική διαδικασία έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 14 Ιουλίου 2026 σε δικαστήριο της Φρανκφούρτης. Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μπορεί να αποτελέσει προηγούμενο για ανάλογες υποθέσεις ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και τραπεζών που αποχώρησαν από τη Ρωσία λόγω των κυρώσεων.

Η Deutsche Bank είχε αρχικά σχηματίσει πρόβλεψη ύψους περίπου 260 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας παράλληλα αντίστοιχη απαίτηση αποζημίωσης από τη Linde. Μετά την κατάσχεση των 244 εκατ. ευρώ από τους ρωσικούς λογαριασμούς της, η τράπεζα αναγκάστηκε να επανεξετάσει τη λογιστική αντιμετώπιση της απαίτησης.

Στα 450 εκατ. ευρώ η αγωγή της HVB

Η HVB, η οποία λειτουργεί στη Γερμανία ως μέρος του ομίλου UniCredit, διεκδικεί περίπου 450 εκατ. ευρώ από τη Linde. Η σχετική υπόθεση βρίσκεται σε προκαταρκτικό στάδιο ενώπιον του Περιφερειακού Δικαστηρίου του Μονάχου. Οι συνολικές απώλειες της UniCredit από τις κατασχέσεις στη Ρωσία εκτιμώνται σε περίπου 460 εκατ. ευρώ, καθιστώντας την τράπεζα έναν από τους μεγαλύτερους ζημιωθέντες της υπόθεσης.

Παράλληλα, η Commerzbank έχει καταθέσει ξεχωριστή αγωγή, ζητώντας σχεδόν 100 εκατ. ευρώ. Ρωσικό δικαστήριο είχε προηγουμένως διατάξει την απόδοση περιουσιακών στοιχείων της τράπεζας αξίας περίπου 94,9 εκατ. ευρώ στη RusChemAlliance.

Ποιος θα επωμιστεί το κόστος των κυρώσεων

Το βασικό νομικό ερώτημα είναι ποια πλευρά πρέπει τελικά να αναλάβει τις ζημιές που προκλήθηκαν από την επιβολή των δυτικών κυρώσεων: οι τράπεζες που εξέδωσαν τις εγγυήσεις ή η Linde, για λογαριασμό της οποίας δόθηκαν οι συγκεκριμένες εξασφαλίσεις. Οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι οι συμφωνίες αποζημίωσης που είχαν συνάψει με τη Linde υποχρεώνουν τον όμιλο να καλύψει τις απώλειές τους. Από την άλλη πλευρά, η Linde επισημαίνει ότι η υπόθεση αφορά σύνθετα νομικά και συμβατικά ζητήματα που συνδέονται με τις εγγυήσεις και με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Στις οικονομικές καταστάσεις η Linde έχει γνωστοποιήσει ενδεχόμενες υποχρεώσεις περίπου 1,2 δισ. δολαρίων, οι οποίες συνδέονται με τις προκαταβολές που είχαν καταβληθεί για τα ακυρωμένα ρωσικά έργα.

Υπόθεση-ορόσημο για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις

Η διαμάχη αναμένεται να έχει ευρύτερες συνέπειες για τις ευρωπαϊκές εταιρείες που διέκοψαν δραστηριότητες στη Ρωσία μετά το 2022. Πολλοί όμιλοι αντιμετωπίζουν κατασχέσεις, δικαστικές αποφάσεις και απαιτήσεις αποζημίωσης, παρότι υποστηρίζουν ότι η αποχώρησή τους επιβλήθηκε από τις ευρωπαϊκές κυρώσεις.

Μια δικαστική απόφαση υπέρ των τραπεζών θα μπορούσε να μεταφέρει σημαντικό μέρος του κόστους στις βιομηχανικές επιχειρήσεις που είχαν λάβει τις εγγυήσεις. Αντίθετα, μια απόφαση υπέρ της Linde ενδέχεται να αφήσει τις τράπεζες εκτεθειμένες στις ζημιές που προκύπτουν όταν οι ρωσικές αρχές εκτελούν εγγυήσεις ή κατάσχουν περιουσιακά στοιχεία.

Η έκβαση της πρώτης δίκης στη Φρανκφούρτη αναμένεται, επομένως, να παρακολουθηθεί στενά όχι μόνο από τον τραπεζικό και τον βιομηχανικό κλάδο, αλλά και από εκατοντάδες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις με ανοικτές οικονομικές και νομικές εκκρεμότητες στη Ρωσία.