Ιράν: Διαψεύδει διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ – Μιλάμε μόνο με το Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ

Το Ιράν διέψευσε ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, λίγες ώρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης επρόκειτο να επαναληφθούν τη Δευτέρα.

Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ακολούθησαν την απόφασή του να αναστείλει μεγάλης κλίμακας στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, τα οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, θα αποτελούσαν «τη μεγαλύτερη επίθεση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Το Ιράν ανεβάζει την πίεση και ποντάρει στη φθορά της Ουάσινγκτον

Η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει τα Στενά του Ορμούζ, και τις ενεργειακές υποδομές της Μ. Ανατολής σε μοχλούς διαπραγμάτευσης, εκτιμώντας ότι το οικονομικό κόστος της κρίσης θα λυγίσει τις ΗΠΑ

Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι η επιχείρηση, η οποία είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο, ματαιώθηκε κατόπιν αιτήματος συμμάχων των ΗΠΑ. Ωστόσο, το πρωί της Δευτέρας, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν συμμετέχει επί του παρόντος σε συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.

Η Τεχεράνη διαψεύδει τον Τραμπ

«Αυτή τη στιγμή δεν διεξάγουμε καμία διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Μπαγαεΐ.

Όπως ανέφερε, οι συνομιλίες της ιρανικής πλευράς επικεντρώνονται αποκλειστικά στη διαπραγμάτευση με το Ομάν για τη διαμόρφωση ασφαλούς διαδρομής, μέσω της οποίας θα μπορούσε να επαναληφθεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

«Οι διαπραγματεύσεις μας με το Ομάν επικεντρώνονται στην επίτευξη συμφωνίας για μια διαδρομή που θα επιτρέψει την ασφαλή επανέναρξη της ναυσιπλοΐας», σημείωσε.

Ο Ιρανός αξιωματούχος πρόσθεσε ότι τα ζητήματα που αφορούν άμεσα τις σχέσεις Ιράν και ΗΠΑ θα εξεταστούν σε μεταγενέστερο στάδιο.

Πτώση 5% στην τιμή του Brent

Οι αναφορές Τραμπ περί επανέναρξης των συνομιλιών και αναστολής των αμερικανικών πληγμάτων οδήγησαν χαμηλότερα τις τιμές του πετρελαίου, μετά την απότομη άνοδό τους τον Ιούλιο εξαιτίας των φόβων για γενικευμένη σύρραξη.

Η τιμή του Brent, του διεθνούς σημείου αναφοράς για το αργό πετρέλαιο, υποχώρησε κατά 5%, στα 83,53 δολάρια ανά βαρέλι.

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι μεταγενέστερες δηλώσεις της Τεχεράνης δεν προκάλεσαν σημαντική μεταβολή στις τιμές.

Οι προσδοκίες Τραμπ για συμφωνία

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο εκτιμούν πως εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια για την επίτευξη ευρύτερης συμφωνίας.

Κατά τον Τραμπ, μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει τόσο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ όσο και τη σταδιακή κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Ο ίδιος ανέφερε ότι συνομίλησε με τον διάδοχο του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, και ότι το Ριάντ θεωρούσε πως μια συμφωνία ήταν κοντά.

Όπως είπε, η σαουδαραβική ηγεσία πίστευε ότι υπήρχε προοπτική συμφωνίας «όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ και, τελικά, την αποπυρηνικοποίηση του Ιράν».

Σε τελικό στάδιο οι συνομιλίες Ιράν – Ομάν

Νωρίτερα την Κυριακή, Ιρανοί διπλωμάτες είχαν αναφέρει ότι η Τεχεράνη βρισκόταν κοντά στην επίτευξη νέας συμφωνίας με το Ομάν για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά.

Η συμφωνία θεωρείται κρίσιμη για την αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ομάν «βρίσκονται στο τελικό στάδιό τους».

Ο Μπαγαεΐ, ωστόσο, εμφανίστηκε περισσότερο επιφυλακτικός τη Δευτέρα, επισημαίνοντας ότι μια διμερής συμφωνία με το Ομάν δεν θα ήταν από μόνη της αρκετή για να εγγυηθεί την ασφαλή διέλευση των πλοίων.

Αγκάθι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός

«Όσο ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός κατά του Ιράν παραμένει σε ισχύ και η στρατιωτική επιθετικότητα συνεχίζεται, δεν θα υπάρξει καμία μεταβολή στο υφιστάμενο καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ δύο παράκτιων κρατών, του Ιράν και του Ομάν, ενώ οι υπόλοιπες χώρες μπορούν να διαδραματίσουν είτε εποικοδομητικό είτε αποσταθεροποιητικό ρόλο.

Η επίτευξη συμφωνίας για την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αναβίωση του μνημονίου κατανόησης της 17ης Ιουνίου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Η συμφωνία της 17ης Ιουνίου που κατέρρευσε

Βάσει του μνημονίου κατανόησης, οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να παρατείνουν κατά 60 ημέρες την εκεχειρία του Απριλίου και να επαναφέρουν σταδιακά τη ναυσιπλοΐα στα προπολεμικά επίπεδα.

Στη συνέχεια προβλεπόταν η έναρξη διαπραγματεύσεων για μια οριστική διευθέτηση, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.

Η ενδιάμεση συμφωνία, ωστόσο, κατέρρευσε όταν το Ιράν άρχισε να επιτίθεται σε πλοία που χρησιμοποιούσαν τη λεγόμενη «νότια διαδρομή» των Στενών, κατά μήκος της ακτογραμμής του Ομάν.

Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι τα πλοία κινούνταν σε «μη εξουσιοδοτημένο» διάδρομο. Παράλληλα, επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος, το οποίο αποτελεί σημαντικό διαπραγματευτικό μοχλό έναντι των ΗΠΑ.

Αμερικανικά πλήγματα και ιρανικά αντίποινα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν στις επιθέσεις κατά των πλοίων με πλήγματα εναντίον του Ιράν.

Οι ιρανικές δυνάμεις προχώρησαν στη συνέχεια σε αντίποινα, εκτοξεύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά βάσεων που χρησιμοποιούνται από αμερικανικές δυνάμεις στην ευρύτερη περιοχή.

Ακολούθησε σύντομη παύση των εχθροπραξιών, καθώς εντάθηκαν οι διπλωματικές προσπάθειες για την επαναφορά του μνημονίου κατανόησης.

Το Ομάν ανέλαβε διαμεσολαβητικό ρόλο, επιχειρώντας να εξασφαλίσει μια προσωρινή συμφωνία που θα επέτρεπε την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας.

Διαφωνία για τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού

Οι διαπραγματεύσεις, πάντως, δυσκολεύονται να σημειώσουν πρόοδο.

Το Ιράν επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών, ενώ το Ομάν εμφανίζεται απρόθυμο να εκχωρήσει κυριαρχικά δικαιώματα σε σχέση με τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.

Ο Μπαγαεΐ είχε δηλώσει την Κυριακή ότι οι δύο χώρες θα μπορούσαν να συμφωνήσουν στη δημιουργία μιας «νέας διαδρομής», διαφορετικής από εκείνες που χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν.

Ξεκαθάρισε, παράλληλα, ότι η Τεχεράνη δεν θα επιτρέψει στα πλοία να χρησιμοποιούν τη νότια διαδρομή, την οποία χαρακτήρισε «μη ασφαλή και επιζήμια για την ασφάλεια και τα εθνικά συμφέροντα» του Ιράν.

Αυξάνεται η πίεση από την Ουάσιγκτον

Οι διαμεσολαβητές έχουν επανειλημμένα εκτιμήσει ότι βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, χωρίς όμως η διπλωματική διαδικασία να καταλήξει σε αποτέλεσμα.

Καθώς ο Τραμπ εμφανίζεται ολοένα και πιο απογοητευμένος από τις αποτυχημένες προσπάθειες επαναλειτουργίας των Στενών, έχει εντείνει τις απειλές για νέο γύρο επιθέσεων κατά του Ιράν.

Διπλωμάτης που έχει ενημερωθεί για τις συνομιλίες ανέφερε ότι αξιωματούχοι από το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επικοινώνησαν συντονισμένα με Αμερικανούς αξιωματούχους.

Στόχος τους ήταν να πείσουν την Ουάσιγκτον να παραμείνει προσηλωμένη στη διπλωματική οδό και να αναστείλει τα προγραμματισμένα πλήγματα.

Παρέμβαση της Σαουδικής Αραβίας

Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επικοινώνησε με τον Τραμπ, υπογραμμίζοντας «τη σημασία της καταβολής κάθε δυνατής προσπάθειας για την επίτευξη αποκλιμάκωσης».

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η αποκλιμάκωση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για διπλωματικές λύσεις.

Τα κράτη του Κόλπου ανησυχούν ότι η επανέναρξη των αμερικανικών πληγμάτων θα πυροδοτούσε σφοδρές συγκρούσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να εξαπλωθούν και να βυθίσουν την περιοχή σε ακόμη μεγαλύτερη αστάθεια.

Φόβοι και για το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ

Παράλληλα, εντείνεται η ανησυχία ότι μια νέα αναζωπύρωση της σύγκρουσης θα μπορούσε να οδηγήσει τους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι σε απόπειρα αποκλεισμού του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Οι Χούθι έχουν ήδη κλιμακώσει τη σύγκρουσή τους με τη Σαουδική Αραβία.

Το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποτελεί μία ακόμη κρίσιμη θαλάσσια δίοδο, καθώς συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και, μέσω αυτού, με τον Ινδικό Ωκεανό.

Έκκληση του Opec+ για αποκλιμάκωση

Επτά χώρες του Opec+, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, απηύθυναν την Κυριακή έκκληση για αποκλιμάκωση των επιθέσεων εναντίον ενεργειακών υποδομών.

Οι χώρες του οργανισμού υπογράμμισαν ότι η επαναλειτουργία των θαλάσσιων οδών είναι ζωτικής σημασίας για τη σταθερότητα των παγκόσμιων ενεργειακών αγορών.