Ιζαμπέλ Σνάμπελ (ΕΚΤ): Αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο «θα χρειαστεί»

Σαφές μήνυμα υπέρ αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής έστειλε η Isabel Schnabel, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σε συνέντευξή της στο Reuters (η συνέντευξη δημοσιεύθηκε από την ΕΚΤ στις 26 Μαΐου 2026 ενώ πραγματοποιήθηκε στις 21 Μαΐου). Η Σνάμπελ δήλωσε ότι, με βάση τα σημερινά δεδομένα, «θα χρειαστεί» αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο, καθώς ο πληθωριστικός κίνδυνος έχει γίνει πλέον πολύ πιο επίμονος και ευρύτερος από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.

Στο επίκεντρο των δηλώσεών της βρίσκεται η εκτίμηση ότι ο πληθωρισμός έχει ήδη αυξηθεί στο 3%, ενώ οι αγορές αναμένουν περαιτέρω άνοδο προς το 4% στο τέλος του έτους. Κατά τη Σνάμπελ, το κρίσιμο ζήτημα για τη νομισματική πολιτική δεν είναι μόνο το ύψος του σοκ, αλλά κυρίως η διάρκειά του. Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παραμένουν πολύ υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο, ενώ η καμπύλη των futures δείχνει ότι οι τιμές ενέργειας αναμένεται να παραμείνουν αυξημένες για σημαντικό χρονικό διάστημα.

Η αξιωματούχος της ΕΚΤ προειδοποίησε ότι το ενεργειακό σοκ δεν περιορίζεται πλέον στις τιμές της ενέργειας, αλλά αρχίζει να περνά σε ευρύτερα τμήματα του καλαθιού κατανάλωσης. Επικαλέστηκε την έντονη αύξηση των προσδοκιών των επιχειρήσεων για τις τιμές πώλησης, την άνοδο των βραχυπρόθεσμων πληθωριστικών προσδοκιών και την αύξηση των μεσοπρόθεσμων προσδοκιών των καταναλωτών, στοιχείο που, όπως σημείωσε, μπορεί να λειτουργήσει ως πρώιμη ένδειξη κινδύνου αποσταθεροποίησης των προσδοκιών.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Σνάμπελ εκτίμησε ότι η ΕΚΤ δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να «κοιτάξει μέσα από» το σοκ, δηλαδή να το αντιμετωπίσει ως προσωρινό. Όπως υπογράμμισε, η ευρωζώνη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα αρνητικό σοκ προσφοράς, το οποίο δημιουργεί δίλημμα για τις κεντρικές τράπεζες: από τη μία απαιτείται σύσφιξη της πολιτικής για να περιοριστεί ο πληθωρισμός, από την άλλη η σύσφιξη μπορεί να επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα. Παρ’ όλα αυτά, λόγω του μεγέθους και της επιμονής του σοκ, η αντίδραση της νομισματικής πολιτικής θεωρείται αναγκαία.

Η Σνάμπελ ξεκαθάρισε ότι η ΕΚΤ θα παραμείνει απολύτως εξαρτημένη από τα δεδομένα και δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων. Ωστόσο, υπενθύμισε ότι στο βασικό σενάριο του Μαρτίου είχαν ήδη ενσωματωθεί προσδοκίες της αγοράς για δύο αυξήσεις επιτοκίων, ενώ τόνισε ότι «η ΕΚΤ καθοδηγεί την αγορά, όχι η αγορά την ΕΚΤ».

Πέρα από τον πληθωρισμό, η Σνάμπελ αναγνώρισε ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη έχουν αυξηθεί. Αν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 0,9% για φέτος, η ίδια εκτίμησε ότι η αρνητική επίδραση του σοκ στην οικονομία μπορεί να αποδειχθεί ισχυρότερη. Επισήμανε την πτώση της εμπιστοσύνης, ιδίως των καταναλωτών, την πιθανότητα ασθενέστερης κατανάλωσης και την επιβράδυνση στις υπηρεσίες, όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία PMI.

Παράλληλα, η ίδια εμφανίστηκε πιο αισιόδοξη για τις επενδύσεις, υποστηρίζοντας ότι η τρέχουσα κρίση καθιστά ακόμη πιο επείγουσες τις δαπάνες για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, αλλά και για την άμυνα. Αναφέρθηκε επίσης στην παγκόσμια έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, την οποία η ΕΚΤ είχε αρχικά αντιμετωπίσει ως θετικό σοκ προσφοράς, αλλά η οποία προς το παρόν λειτουργεί και ως ισχυρό σοκ ζήτησης, στηρίζοντας την παγκόσμια ανάπτυξη.

Για τις αγορές ομολόγων, η Σνάμπελ απέδωσε την άνοδο των αποδόσεων κυρίως στην αύξηση της αποζημίωσης για τον πληθωρισμό και των ασφαλίστρων κινδύνου που συνδέονται με την αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές τιμές. Δεν βλέπει, πάντως, ανησυχητικές εξελίξεις στις αγορές κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης, ενώ εκτίμησε ότι η χρήση του εργαλείου TPI δεν αναμένεται, αν και παραμένει διαθέσιμο εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.

Η αξιωματούχος της ΕΚΤ έστειλε και μήνυμα προς τις κυβερνήσεις, επισημαίνοντας ότι η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει βιώσιμη και ότι η στήριξη απέναντι στο τρέχον σοκ πρέπει να είναι προσωρινή, στοχευμένη και προσαρμοσμένη. Όπως τόνισε, η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών δεν εξαρτάται μόνο από τις Συνθήκες, αλλά και από τη συνολική οικονομική πραγματικότητα, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιονομικής πολιτικής και της χρηματοπιστωτικής ρύθμισης.

Τέλος, αναφερόμενη στον ισολογισμό της ΕΚΤ, η Σνάμπελ σημείωσε ότι η πλεονάζουσα ρευστότητα παραμένει άφθονη και ότι η μετάβαση σε ένα περιβάλλον μικρότερης ρευστότητας δεν αναμένεται πιθανότατα φέτος. Όταν αυτή η μετάβαση ξεκινήσει, θα φανεί από την αυξημένη προσφυγή των τραπεζών στις πράξεις αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ, ενώ η δημιουργία ενός διαρθρωτικού χαρτοφυλακίου ομολόγων παραμένει, όπως είπε, σχετικά μακρινή προοπτική.