Καύσιμα-φωτιά πάνω από 2 ευρώ: Κυβερνητική αδράνεια και κερδοσκοπία χωρίς όρια

Την ώρα που οι τιμές των καυσίμων τόσο η βενζίνη όσο και το πετρέλαιο κίνησης έχουν ξεπεράσει τα 2 ευρώ σε ολόκληρη την Ελλάδα, η καθημερινότητα των πολιτών και των επιχειρήσεων γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Η μετακίνηση, η θέρμανση και γενικά το κόστος ζωής για τα νοικοκυριά οι επιβαρύνονται σημαντικά, πιέζοντας ιδιαίτερα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Αυξημένα κόστη έχουν και οι επιχειρήσεις.

Στα μέσα ενημέρωσης εμφανίζονται υπουργοί, οι οποίοι διαβεβαιώνουν ότι «έρχονται νέα μέτρα» για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Οι δηλώσεις αυτές δημιουργούν την εντύπωση ότι η πολιτεία βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση. Ωστόσο, στην πράξη, οι πολίτες δεν έχουν δει ουσιαστική ανακούφιση. Οι τιμές συνεχίζουν την ανιούσα και η αγορά λειτουργεί χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο.

Παρ’ όλα αυτά, η αντίδραση της κυβέρνησης είναι επικοινωνιακή, καθώς το πλαφόν που επέβαλλε στα πρατήρια ήταν κυριολεκτικά στάχτη στα μάτια των καταναλωτών, καθώς όπως ήταν αναμενόμενο δεν ανέκοψε ούτε την κερδοσκοπία ούτε την αισχοκέρδεια. Πως να την ανακόψει άλλωστε όταν επιβάλλλεται πλαφόν σε ένα μικρό τμήμα της τιμής των καυσίμων δηλαδή στο 10%  (το πλαφον αφορά 17 λεπτά σε μία τιμή που έχει φθάσει τα 2,10 ευρώ) αφήνοντας το 90% της τιμής «να κερδοσκοπεί». Ο μεγαλύτερος βέβαια κερδοσκόπος σε αυτή τη φάση εκτός από τα διυλιστήρια είναι το ίδιο το κράτος το οποίο εισπράττει αναλογικό ΦΠΑ και αυξάνει τα έσοδά του ανά λίτρο βενζίνης.

Το μέτρο με το πλαφόν αν και παρουσιάστηκε ως παρέμβαση υπέρ του καταναλωτή, στην πραγματικότητα μεταφέρει το βάρος στους βενζινοπώλες, αφήνοντας τα διυλιστήρια και το ίδιο το κόστος προμήθειας ουσιαστικά ανεξέλεγκτα. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργείται ένα περιβάλλον όπου τα μεγάλα κέρδη παραμένουν ανέγγιχτα, ενώ οι μικρότεροι επαγγελματίες πιέζονται και οι καταναλωτές συνεχίζουν να πληρώνουν ακριβά.

Η απουσία ουσιαστικών μέτρων ελέγχου στην πηγή του προβλήματος ενισχύει την αίσθηση ότι υπάρχει ανοχή στην κερδοσκοπία. Αντί για στοχευμένες παρεμβάσεις στα διυλιστήρια, στη φορολογία ή στη διαμόρφωση της τελικής τιμής, επιλέγονται λύσεις που δεν αντιμετωπίζουν την αιτία.