Καλοκαιρινός μποναμάς από Politico: «Αόρατες» αγελάδες ανοίγουν νέο μέτωπο στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ

Ένα νέο κεφάλαιο στην ήδη βαριά υπόθεση των ελληνικών αγροτικών επιδοτήσεων ανοίγει έρευνα του Politico, αυτή τη φορά με επίκεντρο τα βοοειδή. Μετά τις αποκαλύψεις για βοσκοτόπια, εικονικές μισθώσεις, υπερβολικές δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου και δικαιούχους χωρίς πραγματική αγροτική δραστηριότητα, τα δεδομένα για τις αγελάδες και τα μοσχάρια δημιουργούν ένα ακόμη ερώτημα: πόσα ζώα υπήρχαν πραγματικά στην Ελλάδα και για πόσα καταβλήθηκαν ευρωπαϊκές ενισχύσεις;

Σύμφωνα με την ανάλυση του Politico, η οποία διασταυρώνει στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με τα επίσημα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, οι ελληνικές αρχές κατέβαλαν το 2024 ευρωπαϊκές ενισχύσεις που αντιστοιχούσαν σε περίπου 260.000 γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες. Την ίδια στιγμή, όμως, η στατιστική εικόνα του συνολικού πληθυσμού των βοοειδών δεν δείχνει αύξηση αλλά έντονη συρρίκνωση.

Η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε 595.153 βοοειδή το 2024 ενώ το 2025 ο αριθμός τους περιορίστηκε στα 519.167, σημειώνοντας πτώση 12,8% μέσα σε έναν χρόνο. Παράλληλα, ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων με βοοειδή μειώθηκε από 9.499 σε 7.898, δηλαδή κατά 16,9%.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτά τα δεδομένα συνδυαστούν με τις πληροφορίες για τις γεννήσεις και τις σφαγές. Μια αγελάδα που βρίσκεται σε παραγωγική διαδικασία γεννά κατά κανόνα περίπου ένα μοσχάρι τον χρόνο. Εφόσον λοιπόν οι πληρωμές αφορούσαν περίπου 260.000 τέτοια ζώα, θα αναμενόταν να εμφανιστεί αντίστοιχης τάξης αριθμός νέων ζώων στο σύστημα. Παράλληλα, περίπου 70.000 βοοειδή οδηγήθηκαν σε σφαγή μέσα στο 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Politico.

Στο παραπάνω πρέπει ασφαλώς να προστεθούν οι απώλειες ενός κοπαδιού από γήρανση, ασθένειες, θανάτους ή απομάκρυνση ζώων που δεν είναι πλέον παραγωγικά. Τρεις Έλληνες κτηνοτρόφοι εκτίμησαν μιλώντας στο Politico ότι η φυσιολογική ετήσια απομάκρυνση μπορεί να αντιστοιχεί περίπου στο 20% του συνολικού ζωικού κεφαλαίου. Σε έναν πληθυσμό περίπου 600.000 βοοειδών αυτό μεταφράζεται χονδρικά σε 120.000 ζώα.

Με έναν απλό υπολογισμό, οι περίπου 260.000 νέες γεννήσεις, μείον 70.000 σφαγές και περίπου 120.000 άλλες απομακρύνσεις, θα οδηγούσαν θεωρητικά σε καθαρή αύξηση της τάξης των 70.000 ζώων.

Η πραγματική καταγραφή δείχνει την αντίθετη κατεύθυνση.

Η απόκλιση δεν αποδεικνύει από μόνη της απάτη

Η αριθμητική αναντιστοιχία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπήρχαν δεκάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες «εικονικές» αγελάδες. Οι στατιστικές έρευνες, τα κτηνιατρικά μητρώα και τα συστήματα πληρωμών δεν είναι κατ’ ανάγκη ταυτόσημες βάσεις δεδομένων ούτε καταγράφουν πάντοτε τα ίδια μεγέθη με τον ίδιο τρόπο και την ίδια χρονική στιγμή. Υπάρχουν επίσης μετακινήσεις ζώων, εισαγωγές, εξαγωγές, απώλειες που δεν αποτυπώνονται πάντοτε εγκαίρως και άλλοι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα.

Το πραγματικά ανησυχητικό στοιχείο είναι αν οι αρμόδιες αρχές είναι σε θέση να ταυτίσουν τα διαφορετικά μητρώα και να δώσουν μία κοινά αποδεκτή εικόνα του ελληνικού ζωικού κεφαλαίου.

Ο Νίκος Δημόπουλος, πρόεδρος της Ένωσης Κτηνοτρόφων Καβάλας, είπε στο Politico ότι δεν υπάρχει επαρκής εποπτεία και, εξαιτίας της έλλειψης αξιόπιστων δεδομένων, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο πραγματικός αριθμός των ζώων. Σύμφωνα με τον ίδιο, μια πανελλαδική απογραφή θα ήταν αναγκαία για να δημιουργηθεί καθαρή εικόνα.

Το χάσμα είναι ακόμη μεγαλύτερο στα αιγοπρόβατα

Το Politico επισημαίνει ότι για το 2025 η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε συνολικά περίπου 8,8 εκατομμύρια πρόβατα και κατσίκες. Συγκεκριμένα, η επίσημη έρευνα της στατιστικής αρχής υπολόγισε 6,44 εκατομμύρια πρόβατα και 2,34 εκατομμύρια κατσίκες. Στο κρατικό κτηνιατρικό πληροφοριακό σύστημα, ωστόσο, εμφανίζονταν περίπου 15,7 εκατομμύρια αιγοπρόβατα.

Η απόσταση των σχεδόν επτά εκατομμυρίων ζώων ανάμεσα σε δύο κρατικές απεικονίσεις του ίδιου κλάδου είναι από μόνη της αρκετή για να εξηγήσει γιατί η αξιοπιστία των ελληνικών μητρώων έχει μετατραπεί σε κεντρικό θέμα.

Στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ανέφεραν στο Politico ότι το υπουργείο βασίζεται σε στοιχεία που αποστέλλονται από τις τοπικές αρχές και δεν έχει την άμεση ευθύνη διαχείρισης όλων των σχετικών μητρώων. Αυτό, όμως, αναδεικνύει ακριβώς την πολυδιάσπαση που κάνει τόσο δύσκολη τη διασταύρωση των δεδομένων.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά εδώ και καιρό εκτεταμένες υποθέσεις παράνομης διαχείρισης ευρωπαϊκών αγροτικών κονδυλίων στην Ελλάδα. Σε προηγούμενες έρευνες είχαν εντοπιστεί αιτήσεις επιδότησης με ψευδείς δηλώσεις ιδιοκτησίας ή μίσθωσης βοσκοτόπων, καθώς και περιπτώσεις ανθρώπων που εμφανίζονταν ως νέοι ή ενεργοί αγρότες χωρίς να πληρούν πραγματικά τις προϋποθέσεις.

Τον Ιούλιο του 2026 η EPPO ανακοίνωσε την απαγγελία κατηγοριών σε 22 πρόσωπα, μεταξύ των οποίων τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές, πρώην υψηλόβαθμα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ και πολιτικά πρόσωπα, για πράξεις που φέρονται να συνδέονται με τη διαχείριση αγροτικών κονδυλίων το 2021. Οι ερευνητές έχουν περιγράψει επαναλαμβανόμενα μοτίβα που περιλαμβάνουν παρεμβάσεις σε διοικητικές διαδικασίες, μεταγενέστερες αλλαγές δεδομένων, παρεμβάσεις σε επιτόπιους ελέγχους, απόκρυψη ευρημάτων και ψευδείς πιστοποιήσεις. Όλοι οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι την οριστική δικαστική κρίση.

Το γεγονός ότι οι νέες απορίες αφορούν πλέον το ίδιο το μέγεθος του δηλωμένου ζωικού κεφαλαίου διευρύνει το ζήτημα. Δεν τίθεται μόνο το ερώτημα αν κάποιος δήλωσε ένα βοσκοτόπι που δεν του ανήκε. Τίθεται το πολύ πιο βασικό ερώτημα αν το κράτος διαθέτει μηχανισμό που μπορεί να επιβεβαιώσει ότι το ζώο για το οποίο καταβάλλεται μια επιδότηση υπάρχει πράγματι, βρίσκεται εκεί όπου δηλώνεται και ανήκει στον δικαιούχο που εμφανίζεται στην αίτηση.

Εδώ όλο το θέμα στο Politico