Καταργείται η Ανεξάρτητη Αρχή Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, πριν λειτουργήσει στο υπ. Οικονομικών

Τη θεσμική αναδίπλωση στο εγχείρημα της Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης προβλέπει μεταξύ άλλων το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που κατατέθηκε στη Βουλή στις 30 Απριλίου και φέρει τίτλο: «Διοικητική συνεργασία τομέα ψορολογίας – Ενσωμάτωση Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2226 του Συμβουλίου Ι7ης Οκτωβρίου 2023 και Οδηγίας (ΕΕ) 2025/872 του Συμβουλίου Ι4ης Απριλίου 2025 για τροποποίηση Οδηγίας 2011/16/ΕΕ σχετικά διοικητική συνεργασία τομέα ψορολογίας, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις»

Η προαναφερόμενη Αρχή που συστάθηκε με τον ν. 4972/2022 καταργείται και οι αρμοδιότητές της μεταφέρονται στη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Σύμφωνα με το άρθρο 45 του νομοσχεδίου, η Αρχή καταργείται, ενώ το σύνολο των λειτουργιών της περνά στη Γενική Γραμματεία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πλαφόν στα καταναλωτικά δάνεια: Γιατί η κυβέρνηση θυμήθηκε τη σχετική οδηγία της ΕΕ τρία χρόνια μετά

Τα καταναλωτικά δάνεια στην Ελλάδα παραμένουν ακριβότερα κατά περίπου 3,4 έως 4 μονάδες σε σχέση με την Ευρωζώνη

Το πιο ισχυρό στοιχείο είναι ότι μόλις με τον ν. 5193/2025, δηλαδή τον Απρίλιο του 2025, τροποποιήθηκαν τα προσόντα και η διαδικασία προκήρυξης για την επιλογή του Προέδρου και των μελών του Συμβουλίου Διοίκησης. Το άρθρο 195 έχει μάλιστα τίτλο «Διορισμός Συμβουλίου Διοίκησης…», αλλά πρόεδρος και συμβούλιο δεν ορίστηκαν ποτέ.

Στην πράξη το μοντέλο της ανεξάρτητης διοικητικής αρχής εγκαταλείπεται πριν τεθεί σε πλήρη λειτουργία και αντικαθίσταται από μια υπηρεσιακή δομή εντός του υπουργείου. Η νέα δομή αναλαμβάνει τη διαχείριση του πληροφοριακού συστήματος πιστοληπτικής αξιολόγησης, τη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς από φορείς του Δημοσίου, καθώς και την παραγωγή πιστοληπτικής βαθμολόγησης για φυσικά και νομικά πρόσωπα.

Το πληροφοριακό σύστημα είχε σχεδιαστεί ως μια κεντρική βάση δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς, με στόχο τη δημιουργία ενιαίας κλίμακας αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας για οφειλές προς το Δημόσιο. Παράλληλα, το έργο ανάπτυξης του συστήματος είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, με αντικείμενο την ανάπτυξη συστήματος αξιολόγησης φερεγγυότητας και δημόσιου credit bureau.

Με το άρθρο 46 συστήνεται στη Γενική Γραμματεία νέα Διεύθυνση Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και Αναφορών, υπαγόμενη στη Γενική Διεύθυνση Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Η Διεύθυνση θα αποτελείται από δύο τμήματα: το Τμήμα Σχεδιασμού και Αξιολόγησης και το Τμήμα Υποστήριξης Χρηστών και Παραγωγής Αναφορών.

Το πρώτο τμήμα αναλαμβάνει τον πυρήνα της λειτουργίας του συστήματος: τη διαχείριση της βάσης δεδομένων, την επεξεργασία των στοιχείων οικονομικής συμπεριφοράς, την εξαγωγή της πιστοληπτικής βαθμολόγησης, την ανταλλαγή στοιχείων με φορείς πιστοληπτικής αξιολόγησης και την εκπόνηση οικονομικών και στατιστικών αναλύσεων. Το δεύτερο τμήμα θα έχει περισσότερο υποστηρικτικό και διαχειριστικό ρόλο, με αρμοδιότητες όπως η υποστήριξη χρηστών, η παραγωγή αναφορών προς τη διοίκηση, η διαχείριση ενστάσεων φυσικών και νομικών προσώπων και η ενημέρωση των ενδιαφερομένων.

Το άρθρο 47 προσαρμόζει τις εξουσιοδοτικές διατάξεις του ν. 4972/2022 στη νέα διοικητική πραγματικότητα. Όπου ο νόμος αναφερόταν στην «Αρχή» ή στον «Διοικητή της Αρχής», οι αναφορές αντικαθίστανται πλέον από τη Γενική Γραμματεία ή τον Γενικό Γραμματέα Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Παράλληλα, διατηρείται το πλαίσιο για την έκδοση υπουργικών αποφάσεων και προεδρικών διαταγμάτων που θα καθορίζουν κρίσιμες λεπτομέρειες, όπως οι φορείς που θα συνδέονται με το σύστημα, η μεθοδολογία παραγωγής της βαθμολόγησης, οι τεχνικές προδιαγραφές και οι διαδικασίες πρόσβασης στα δεδομένα.

Η κυβέρνηση επιλέγει τέσσερα χρόνια μετά τη θεσμοθέτησή της να μην ενεργοποιήσει τελικά μια αυτοτελή ανεξάρτητη αρχή, αλλά να ενσωματώσει το έργο της πιστοληπτικής αξιολόγησης στον υφιστάμενο μηχανισμό διαχείρισης ιδιωτικού χρέους. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν η νέα δομή θα μπορέσει να θέσει σε λειτουργία το σύστημα με επαρκείς εγγυήσεις διαφάνειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων και αποτελεσματικού ελέγχου της πιστοληπτικής βαθμολόγησης των πολιτών και των επιχειρήσεων.